Η αποκατάσταση του εντέρου ενδέχεται να έχει καθοριστική σημασία για την ανάρρωση σε βάθος χρόνου μετά από εγκεφαλικό, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου Texas A&M. Πρόσφατη μελέτη αναφέρει ότι η αντιμετώπιση του εντέρου με φάρμακα, όπως ο ινσουλινοειδής αυξητικός παράγοντας IGF-1, περιορίζει τη φλεγμονή και τη γνωστική εξασθένηση.
Οι επιστήμονες τονίζουν πως η αποκατάσταση μόνο του εγκεφάλου δεν επαρκεί: οι βλάβες στο έντερο είναι δυνατό να επηρεάσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και να εντείνουν τις συνέπειες μακροπρόθεσμα. Παράλληλα, η έρευνα διερευνά αν οι μεταμοσχεύσεις βλαστοκυττάρων μπορούν να επιταχύνουν την αποκατάσταση του εντέρου και να ενισχύσουν τη γνωστική λειτουργία.
Για καλύτερη μακροπρόθεσμη ανάρρωση μετά από εγκεφαλικό, η αντιμετώπιση του εντέρου ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική, αναφέρουν επιστήμονες του Πανεπιστημίου Texas A&M.
Η αποκατάσταση του εντέρου μετά από εγκεφαλικό
Το φθινόπωρο δημοσιεύθηκε στο Brain, Behavior, and Immunity εργασία από ερευνητές του Τμήματος Νευροεπιστήμης και Πειραματικής Θεραπευτικής, στο Κολλέγιο Ιατρικής του Texas A&M. Πρόκειται για την πιο πρόσφατη από αρκετές μελέτες που αναδεικνύουν τις προοπτικές μιας νέας θεραπευτικής προσέγγισης: αξιοποιεί τη σύνδεση εγκεφάλου και πεπτικού συστήματος, με στόχο να περιορίσει τη γνωστική εξασθένηση και άλλες μακροχρόνιες συνέπειες ενός εγκεφαλικού επεισοδίου ή εγκεφαλικού τραύματος.
Η ομάδα διαπίστωσε ότι ένα φάρμακο, παρότι προστάτευε αποτελεσματικά τον εγκέφαλο αμέσως μετά από εγκεφαλικό, δεν απέτρεψε τη γνωστική εξασθένηση μακροπρόθεσμα όταν χορηγήθηκε μόνο εκεί. Όταν, όμως, το ίδιο φάρμακο χορηγήθηκε στο έντερο, η εξασθένηση περιορίστηκε σημαντικά.
«Η απλή άμεση διόρθωση του εγκεφάλου δεν θα το κάνει. Ως νευροεπιστήμονας, αυτό ήταν κάπως σοκαριστικό για μένα», δήλωσε η επικεφαλής του τμήματος, Δρ. Farida Sohrabji. «Αλλά αυτό μας λέει ότι αν δεν επιδιορθώσετε το έντερο, δεν θα δείτε βελτίωση στη μακροπρόθεσμη λειτουργία».
Η σύνδεση εγκεφάλου και εντέρου στη μακροχρόνια ανάρρωση
Η παρούσα μελέτη ακολουθεί προηγούμενες εργασίες, οι οποίες εξέτασαν την αμφίδρομη επίδραση που έχουν ο εγκέφαλος και το έντερο μεταξύ τους στη διάρκεια και μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.
Η ερευνητική ομάδα θέλει να αξιοποιήσει τη γνώση για τη σχέση των δύο συστημάτων, ώστε να αναπτύξει θεραπευτικές προσεγγίσεις για την πρόληψη της γνωστικής εξασθένησης σε ανθρώπους που έχουν υποστεί εγκεφαλικό, αλλά και για τη μείωση του κινδύνου άνοιας ή νόσου Αλτσχάιμερ.
«Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι μια από τις κύριες αιτίες άνοιας και Αλτχάιμερ», δήλωσε η Sohrabji. «Ενώ υπάρχουν οξείες, άμεσες συνέπειες του εγκεφαλικού επεισοδίου, υπάρχουν επίσης αυτές οι μακροπρόθεσμες συνέπειες που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής τόσο για τον ασθενή όσο και για τους φροντιστές, επομένως υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την κατανόηση του πώς να βελτιωθούν τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα».
Τι αλλάζει στο έντερο ύστερα από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο;
Η Sohrabji ανέφερε ότι μέσα σε λίγα λεπτά από ένα εγκεφαλικό εμφανίζονται στους ασθενείς διάφορα συμπτώματα, αρκετά από τα οποία είναι ορατά. «Έχετε άτομα που δεν μπορούν να σηκώσουν τα χέρια τους, των οποίων τα πρόσωπα πέφτουν στη μία πλευρά, η ομιλία τους είναι ασαφής», είπε. «Αυτό είναι κλασικό και συμβαίνει πολύ, πολύ γρήγορα».
Όπως είπε, λιγότερο ορατή είναι η βλάβη σε σημαντικές δομές του εντέρου. Αυτό συμβαίνει όταν ο εγκέφαλος στέλνει στο έντερο το μήνυμα ότι υπάρχει πρόβλημα. «Αυτό που διαπιστώσαμε είναι ότι λίγα λεπτά μετά την εμφάνιση ενός εγκεφαλικού επεισοδίου, η φυσιολογική ανατομία του εντέρου διαταράσσεται εντελώς», εξήγησε η Sohrabji.
Ειδικότερα, τα κύτταρα που κρατούν το περιεχόμενο του εντέρου χωριστά από τον υπόλοιπο οργανισμό αρχίζουν να διαβρώνονται. Έτσι, πεπτικά βακτήρια μπορούν να διαφύγουν και να βλάψουν άλλα συστήματα του σώματος. Η Sohrabji ανέφερε ότι, υπό ορισμένες συνθήκες, αυτά τα βακτήρια μπορούν να καταλήξουν ακόμη και στον ίδιο τον εγκέφαλο, διαταράσσοντας τη λειτουργία του.
Ακόμη και χωρίς να περάσουν τα βακτήρια στον εγκέφαλο, η εγκεφαλική λειτουργία ενδέχεται να επηρεαστεί. Το ανοσοποιητικό σύστημα εντοπίζει την απειλή και ενεργοποιεί φλεγμονώδη αντίδραση για να την αντιμετωπίσει. Η αύξηση της φλεγμονής επιβαρύνει τις συνέπειες του εγκεφαλικού, προκαλώντας επιπλέον βλάβη στον εγκέφαλο και εντείνοντας τη γνωστική εξασθένηση σε βάθος χρόνου.
«Εάν απλώς επισκευάσετε τον εγκέφαλο, θα δείτε βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις αλλά όχι μακροπρόθεσμη βελτίωση, επειδή το έντερο εξακολουθεί να έχει διαρροή», είπε η Sohrabji. «Προκαλεί φλεγμονή και επηρεάζει συνεχώς τη λειτουργία του εγκεφάλου μακροπρόθεσμα».
Η θεραπεία με IGF-1 και η αποκατάσταση του εντέρου
Στη μελέτη του 2024, μία δόση ινσουλινοειδούς αυξητικού παράγοντα, ή IGF-1, εφαρμόστηκε απευθείας στο έντερο και αποδείχθηκε ότι μειώνει σημαντικά τη φλεγμονή και τη γνωστική εξασθένηση μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Η Sohrabji και η ομάδα της διαπίστωσαν ότι η θεραπεία με IGF-1 φαίνεται να επιδιορθώνει τις δομές στο έντερο που καταστρέφονται μετά από εγκεφαλικό, ενισχύοντας την άποψη ότι η επούλωση του εντέρου είναι ζωτικής σημασίας για την ανάρρωση από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Παράλληλα με την πρόσφατη εργασία για τον IGF-1, οι ερευνητές εξετάζουν αν οι μεταμοσχεύσεις βλαστοκυττάρων μπορούν να επιδιορθώσουν γρήγορα το έντερο μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Σε προηγούμενες μελέτες, η συγκεκριμένη θεραπεία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική.
Η Sohrabji ανέφερε ότι, υπό φυσιολογικές συνθήκες, το έντερο ανανεώνεται χάρη στη συνεχή παραγωγή βλαστοκυττάρων. Προηγούμενα ευρήματα δείχνουν πως τα κύτταρα αυτά μπορούν να μεταφερθούν από υγιή δότη σε ξενιστή με τραυματισμένο έντερο, ώστε να επιταχυνθεί η ανάρρωσή του.
«Ήμασταν αρκετά σίγουροι ότι τα βλαστοκύτταρα θα επιδιόρθωναν το έντερο. Αυτό που δεν ήταν γνωστό, και που ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη για εμάς, ήταν ότι η διαδικασία βελτίωσε επίσης τα αποτελέσματα του εγκεφαλικού επεισοδίου» είπε η Sohrabji. «Ως αποτέλεσμα της θεραπείας, η ποσότητα του νεκρού ιστού στον εγκέφαλο -αποτέλεσμα του εγκεφαλικού- μειώθηκε και η γνωστική λειτουργία διατηρήθηκε».
Περισσότερες πληροφορίες: Yumna El-Hakim et al, Peripheral, but not central, IGF-1 treatment attenuates stroke-induced cognitive impairment in middle-aged female Sprague Dawley rats: The gut as a therapeutic target, Brain, Behavior, and Immunity (2024). DOI: 10.1016/j.bbi.2024.08.008.
Συνοπτικά
- Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Texas A&M τονίζουν ότι η αποκατάσταση του εντέρου είναι καθοριστική για τη μακροχρόνια ανάρρωση μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
- Όταν εφαρμόζεται στο έντερο, η θεραπεία με ινσουλινοειδή αυξητικό παράγοντα IGF-1 ενδέχεται να περιορίζει τη φλεγμονή και τη γνωστική εξασθένηση.
- Οι βλάβες στο έντερο επηρεάζουν τον εγκέφαλο και ενδέχεται να εντείνουν τις μακροχρόνιες συνέπειες ενός εγκεφαλικού.
- Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία της αποκατάστασης του εντέρου για την πρόληψη της γνωστικής εξασθένησης και της άνοιας σε ανθρώπους που έχουν υποστεί εγκεφαλικό.
- Εξετάζεται ακόμη κατά πόσο οι μεταμοσχεύσεις βλαστοκυττάρων μπορούν να επιταχύνουν την αποκατάσταση του εντέρου και να ενισχύσουν τη γνωστική λειτουργία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-apokatastasi-toy-enteroy-mporei-na-anachaitisei-tis-epiptoseis-toy-egkefalikoy/6213
