Μια πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ δείχνει ότι η διατροφή επηρεάζει περισσότερο τη μεταβολική υγεία από τα φάρμακα. Η έρευνα σε ποντίκια διαπίστωσε ότι η κατάλληλη διατροφή ενδέχεται να υπερτερεί στην πρόληψη παθήσεων, όπως ο διαβήτης και οι καρδιοπάθειες, ενώ επηρεάζει σημαντικά τον μεταβολισμό και τη γήρανση.
Τα φάρμακα που εξετάστηκαν, αντίθετα, περιόρισαν κυρίως τις κυτταρικές αποκρίσεις στη διατροφή, χωρίς να αλλάξουν ουσιαστικά τις μεταβολικές οδούς. Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης του τρόπου με τον οποίο διατροφή και φάρμακα μπορούν να συνδυαστούν για την ενίσχυση της μεταβολικής υγείας.
Σύγκριση της διατροφής και των φαρμάκων ως προς την εσωτερική λειτουργία των κυττάρων έδειξε πως η διατροφή έχει κατά πολύ μεγαλύτερη επίδραση.
Η διατροφή επηρεάζει τη μεταβολική υγεία και τη γήρανση
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ πραγματοποίησαν προκλινική μελέτη, η οποία υποδεικνύει ότι η σύσταση της διατροφής μπορεί να είναι ισχυρότερη από τα φάρμακα για τη διατήρηση παθήσεων όπως ο διαβήτης, το εγκεφαλικό και οι καρδιακές νόσοι. Η έρευνα, που έγινε σε ποντίκια, έδειξε ότι η διατροφή —μαζί με τη συνολική πρόσληψη θερμίδων και την αναλογία των μακροθρεπτικών συστατικών— επηρέαζε περισσότερο τη γήρανση και τη μεταβολική υγεία από τρία φάρμακα που χρησιμοποιούνται συνήθως για τον διαβήτη και την επιβράδυνση της γήρανσης. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο Cell Metabolism.
Η μελέτη αναδεικνύει την προστατευτική επίδραση της διατροφής και ορισμένων συνδυασμών πρωτεϊνών, λιπών και υδατανθράκων απέναντι στη γήρανση, την παχυσαρκία, τις καρδιακές παθήσεις, τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού και τον κίνδυνο μεταβολικών νοσημάτων, όπως ο διαβήτης τύπου 2.
Ο καθηγητής Stephen Simpson, ανώτερος συγγραφέας της μελέτης, ανέφερε ότι τα φάρμακα μπορούν επίσης να επηρεάσουν τις ίδιες βιοχημικές οδούς με τα θρεπτικά συστατικά. Όπως είπε, έχει καταβληθεί μεγάλη προσπάθεια για την ανάπτυξη φαρμάκων κατά της γήρανσης, τα οποία θα βελτιώνουν τη μεταβολική υγεία χωρίς να χρειάζεται να αλλάξει η διατροφή.
«Η διατροφή είναι ένα ισχυρό φάρμακο. Επί του παρόντος, τα φάρμακα χορηγούνται χωρίς να εξετάζεται εάν και πώς θα μπορούσαν να αλληλεπιδράσουν με τη διατροφή μας -ακόμη και όταν αυτά έχουν σχεδιαστεί να δρουν στις ίδιες οδούς σηματοδότησης των θρεπτικών συστατικών», είπε ο Simpson.
Πώς συγκρίθηκαν οι επιδράσεις διατροφής και φαρμάκων
Η ερευνητική ομάδα επιχείρησε να διαπιστώσει ποιος παράγοντας —τα φάρμακα ή η διατροφή— επηρεάζει περισσότερο την αναδιαμόρφωση της αίσθησης των θρεπτικών ουσιών και των υπόλοιπων μεταβολικών οδών. Παράλληλα, εξέτασε αν η μεταξύ τους αλληλεπίδραση μπορεί να καταστήσει τις διαδικασίες περισσότερο ή λιγότερο αποτελεσματικές.
«Ανακαλύψαμε ότι η διατροφική σύνθεση είχε πολύ πιο ισχυρή επίδραση από τα φάρμακα, τα οποία μείωσαν σε μεγάλο βαθμό τις αντιδράσεις απέναντι στη διατροφή παρά τις αναδιαμόρφωσαν», είπε ο καθηγητής Simpson. «Δεδομένου ότι οι άνθρωποι μοιράζονται ουσιαστικά τις ίδιες οδούς σηματοδότησης θρεπτικών συστατικών με τα ποντίκια, η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι θα κερδίσουν περισσότερα από την αλλαγή της διατροφής τους για τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας αντί να παίρνουν τα φάρμακα που μελετήσαμε».
Για την έρευνα σχεδιάστηκε ένα σύνθετο πείραμα με 40 διαφορετικές θεραπείες. Σε καθεμία διαφοροποιούνταν η αναλογία πρωτεϊνών, λιπών και υδατανθράκων, οι θερμίδες και η περιεκτικότητα σε φάρμακα. Στόχος ήταν να μελετηθεί η επίδραση τριών φαρμάκων κατά της γήρανσης στο ήπαρ, ένα βασικό όργανο για τη ρύθμιση του μεταβολισμού.
Στα πλεονεκτήματα της μελέτης περιλαμβανόταν η αξιοποίηση του γεωμετρικού πλαισίου για τη διατροφή, το οποίο ανέπτυξαν οι καθηγητές Stephen Simpson και David Raubenheimer. Με τη μέθοδο αυτή οι ερευνητές μπόρεσαν να εξετάσουν πώς τα μείγματα και οι αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε διαφορετικά θρεπτικά συστατικά επηρεάζουν την υγεία και τις ασθένειες, χωρίς να περιοριστούν στη μελέτη ενός μόνο συστατικού.
Πρωτεΐνες και θερμίδες επηρεάζουν τις μεταβολικές οδούς
Τα ευρήματα συμπληρώνουν την εικόνα για τους μηχανισμούς που συνδέουν το «τι τρώμε» με το «πώς γερνάμε». Οι ερευνητές κατέληξαν ότι τόσο οι θερμίδες όσο και η αναλογία των μακροθρεπτικών συστατικών —πρωτεϊνών, λιπών και υδατανθράκων— στη διατροφή επηρέαζαν σημαντικά το ήπαρ.
Η πρόσληψη πρωτεΐνης και θερμίδων επηρέασε έντονα τόσο τις μεταβολικές οδούς όσο και βασικές κυτταρικές λειτουργίες. Ενδεικτικά, η κατανάλωση πρωτεΐνης επηρέασε τη λειτουργία των μιτοχονδρίων, τα οποία παράγουν ενέργεια στα κύτταρα. Παράλληλα, η ποσότητα πρωτεΐνης και διατροφικής ενέργειας που λαμβάνεται επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα αποκωδικοποιούν τα γονίδια και παράγουν τις πρωτεΐνες που είναι απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία τους και τη δημιουργία νέων κυττάρων. Και οι δύο αυτές βασικές διαδικασίες σχετίζονται με τη γήρανση.
Αντίθετα, τα φάρμακα είχαν κυρίως ως αποτέλεσμα να περιορίσουν τη μεταβολική αντίδραση των κυττάρων στη διατροφή, χωρίς να επιφέρουν ουσιαστική αναδιαμόρφωσή της.
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε ειδικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στις βιοχημικές επιδράσεις των φαρμάκων και στα συστατικά της δίαιτας. Συγκεκριμένα, ένα φάρμακο κατά της γήρανσης επηρέαζε περισσότερο τις κυτταρικές μεταβολές που συνδέονται με τα διατροφικά λιπαρά και τους υδατάνθρακες. Αντίστοιχα, ένα αντικαρκινικό φάρμακο και ένα φάρμακο για τον διαβήτη εμπόδισαν την επίδραση της πρωτεΐνης των τροφών στη μιτοχονδριακή παραγωγή ενέργειας.
Ο καθηγητής David Le Couteur, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, ανέφερε πως, παρότι η έρευνα ήταν σύνθετη, αναδεικνύει την αξία της ταυτόχρονης εξέτασης πολλών διαφορετικών διαιτών και όχι της απλής σύγκρισης δύο ή τριών. «Αυτή η προσέγγιση είναι ο μόνος τρόπος για να έχουμε μια επισκόπηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ της διατροφής, της υγείας μας και της φυσιολογίας μας. «Όλοι γνωρίζουμε ότι αυτό που τρώμε επηρεάζει την υγεία μας, αλλά η μελέτη έδειξε ότι το φαγητό μπορεί να επηρεάσει δραματικά πολλές από τις διαδικασίες που λειτουργούν στα κύτταρά μας».
Για περισσότερες πληροφορίες: David G. Le Couteur et al., Nutritional reprogramming of mouse liver proteome is dampened by metformin, resveratrol, and rapamycin, Cell Metabolism (2021). DOI: 10.1016/j.cmet.2021.10.016.
Σύνοψη
- Έρευνα του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ καταλήγει ότι η διατροφή επηρεάζει περισσότερο τη μεταβολική υγεία από ό,τι τα φάρμακα.
- Τα ευρήματα, από πειράματα σε ποντίκια, δείχνουν ότι μια κατάλληλη διατροφή ενδέχεται να είναι πιο αποτελεσματική στην πρόληψη ασθενειών όπως ο διαβήτης και οι καρδιοπάθειες.
- Η διατροφική σύνθεση, μαζί με τα μακροθρεπτικά συστατικά, παίζει σημαντικό ρόλο στη γήρανση και στη μεταβολική λειτουργία.
- Τα φάρμακα της έρευνας περιόρισαν τις κυτταρικές αποκρίσεις στη διατροφή, χωρίς να αλλάξουν ουσιαστικά τις μεταβολικές οδούς.
- Η έρευνα υπογραμμίζει ότι χρειάζεται να εξετάζεται πώς αλληλεπιδρούν διατροφή και φάρμακα, με στόχο τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-sosti-diatrofi-nika-ta-farmaka-sti-machi-tis-metavolikis-ygeias/2850
