Στις παραλίες της Ελλάδας έχουν αυξηθεί οι μωβ μέδουσες, γνωστές επιστημονικά ως Pelagia noctiluca, προκαλώντας ανησυχία στους λουόμενους. Τα τσιμπήματά τους είναι επώδυνα και ενδέχεται να συνοδεύονται από σοβαρά συμπτώματα, αλλά τις περισσότερες φορές δεν είναι επικίνδυνα.
Ερυθρότητα, πόνος και ναυτία συγκαταλέγονται στα συμπτώματα, ενώ σπανιότερα εκδηλώνονται συστηματικές αντιδράσεις. Σε περίπτωση τσιμπήματος, οι ειδικοί συνιστούν προσεκτική αφαίρεση των πλοκαμιών, ξέπλυμα με θαλασσινό νερό και χρήση κρύων κομπρεσών. Αν η κατάσταση είναι σοβαρή, χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα.
Σε αρκετές παραλίες της χώρας έχουν ήδη καταγραφεί μεγάλοι πληθυσμοί μωβ μεδουσών, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στους λουόμενους. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι έχουν εμφανιστεί στον Παγασητικό και στον βόρειο Ευβοϊκό.
Τι είναι η μωβ μέδουσα
Η μωβ μέδουσα, γνωστή και ως τσούχτρα, ονομάζεται επιστημονικά Pelagia noctiluca και ανήκει στην οικογένεια Πελαγίδες. Προς το παρόν, αποτελεί το μοναδικό αναγνωρισμένο είδος του γένους της. Η επιστημονική ονομασία της έχει ελληνική και λατινική προέλευση: «πελαγία» σημαίνει «θαλασσινός» και προέρχεται από το «πέλαγο», ενώ το noctiluca συνδυάζει τις λατινικές λέξεις nox, δηλαδή «νύχτα», και lux, δηλαδή φως. Έτσι, η Pelagia noctiluca περιγράφεται ως θαλάσσιος οργανισμός που μπορεί να εκπέμπει φως στο σκοτάδι, μέσω βιοφωταύγειας. Ζει σε τροπικές και θερμές εύκρατες θάλασσες σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, υπάρχει η υποψία πως ορισμένες καταγραφές στον Βόρειο Ατλαντικό, όπου περιλαμβάνονται η Μεσόγειος και ο Κόλπος του Μεξικού, αφορούν στενά συγγενικά είδη που δεν έχουν ακόμη αναγνωριστεί.
Πόσο επικίνδυνο είναι το τσίμπημα της μωβ μέδουσας
Πρόκειται για μικρό είδος με ποικίλους χρωματισμούς, του οποίου τα κεντριά βρίσκονται τόσο στα πλοκάμια όσο και στην καμπάνα, κάτι ασυνήθιστο για τις μέδουσες. Τα τσιμπήματα είναι συχνά και επώδυνα, ενώ τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν αρκετά, παρότι κατά κανόνα δεν είναι επικίνδυνα. Έχουν επίσης καταγραφεί σμήνη Pelagia noctiluca που αφανίζουν ολόκληρα ιχθυοτροφεία. Για τον λόγο αυτό, το είδος έχει μελετηθεί περισσότερο από πολλές άλλες μέδουσες.
Συμπτώματα από τσίμπημα μωβ μέδουσας
Στο ανθρώπινο δέρμα, οι νηματοκύστες προκαλούν ερύθημα, πρήξιμο και κάψιμο. Μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προκαλέσουν σοβαρές δερμονεκρωτικές, καρδιο- και νευροτοξικές επιδράσεις, που είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για ευαίσθητα άτομα.
Μετά την επαφή και το τσίμπημα, μπορεί να παρουσιαστεί πόνος με αίσθηση καψίματος, συχνά έντονη κοκκινίλα και, σε κάποιες περιπτώσεις, σημάδι από τη μέδουσα σε τμήμα του δέρματος. Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι ναυτία, χαμηλή πίεση, ταχυκαρδία, πονοκέφαλος, εμετός, διάρροια, βρογχόσπασμος και δύσπνοια.
Σπάνια μπορεί να προκύψουν συστηματικά συμπτώματα, όπως υπόταση, βραχνάδα, εισπνευστικός συριγμός, γενικευμένο αγγειοοίδημα ή εκτεταμένο κνιδωτικό εξάνθημα, διαταραχές στην επικοινωνία ή στο επίπεδο συνείδησης και έμετος. Αν παρουσιαστούν, ο ασθενής πρέπει να μεταφερθεί αμέσως στο νοσοκομείο.
Τι να κάνετε αν σας τσιμπήσει μωβ μέδουσα
- Αφαιρέστε όσα πλοκάμια έχουν μείνει πάνω στο σώμα, αποφεύγοντας να τα αγγίξετε με γυμνά χέρια. Διαφορετικά, μπορεί να κολλήσουν στα χέρια και να μεταφερθεί εκεί ο ερεθισμός.
- Ξεπλύνετε καλά το σημείο με θαλασσινό νερό. Αν δεν υπάρχει άλλη κατάλληλη δυνατότητα, βάλτε άμμο στη χούφτα και τρίψτε την περιοχή όπου έχουν κολλήσει τα πλοκάμια. Αποφύγετε το γλυκό νερό, καθώς ενδέχεται να ενεργοποιήσει κεντριά που έχουν παραμείνει στο δέρμα.
- Βάλτε πάγο ή κρύες κομπρέσες στην περιοχή του τσιμπήματος, ώστε να περιοριστούν οι τοπικές αντιδράσεις στο δέρμα.
- Εφαρμόστε κορτιζονούχα κρέμα στο σημείο. Μπορεί να περιορίσει την τοπική φλεγμονή και να ανακουφίσει γρήγορα από το τσούξιμο και τη φαγούρα.
- Πάρτε ένα αντιισταμινικό χάπι. Τα αντιισταμινικά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση συστηματικότερων συμπτωμάτων, όπως ο κνησμός, ενώ η ανάγκη για τέτοια φάρμακα αυξάνεται όσο μεγαλώνει η έκταση του προσβεβλημένου δέρματος.
- Αν τα συμπτώματα είναι έντονα, ιδίως όταν δεν υποχωρούν μετά τα τοπικά μέτρα, ενδέχεται να χρειαστεί ένεση κορτιζόνης. Τότε είναι απαραίτητο να μεταβείτε στο νοσοκομείο ή να απευθυνθείτε σε κάποιο Κέντρο Υγείας.
Συνοπτικά
- Οι μωβ μέδουσες (Pelagia noctiluca) εμφανίζονται πλέον συχνότερα σε ελληνικές παραλίες, προκαλώντας ανησυχία στους λουόμενους, παρότι τα τσιμπήματά τους κατά κανόνα δεν είναι επικίνδυνα.
- Ένα τσίμπημα μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα, πόνο και ναυτία, ενώ σπανιότερα παρατηρούνται σοβαρές αντιδράσεις.
- Αν σας τσιμπήσει μέδουσα, αφαιρέστε προσεκτικά τα πλοκάμια και ξεπλύνετε το σημείο με θαλασσινό νερό.
- Μην χρησιμοποιείτε γλυκό νερό, επειδή ενδέχεται να ενεργοποιήσει τα κεντριά που παραμένουν στο δέρμα.
- Όταν εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα, χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει διακομιδή σε νοσοκομείο.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/mov-medoyses-ta-sos-vimata-kai-ta-epikindyna-lathi-meta-apo-tsimpima/15399
