Των Claire Madigan και Wendy Brown, The Conversation.
Πολλοί προσπαθούμε να χάσουμε βάρος για να αισθανόμαστε πιο άνετα με το σώμα μας, είτε πριν από τις διακοπές στην παραλία και το μαγιό είτε για να φορέσουμε ένα πολύ στενό ρούχο σε μια ιδιαίτερη περίσταση.
Οι παλιές συνήθειες, όμως, επανέρχονται εύκολα: μπορεί να αρχίσουμε ξανά να τρώμε κέικ σοκολάτας και να παραλείπουμε τις επισκέψεις στο γυμναστήριο. Έτσι, λίγο καιρό μετά την απώλεια βάρους, το βάρος μας μπορεί να επιστρέψει στο σημείο εκκίνησης ή ακόμη και να ξεπεράσει αυτό. Ο κύκλος αυτός είναι γνωστός ως δίαιτα γιο-γιο.
Στην έρευνά μας, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Preventive Medicine, εξετάσαμε αν η δίαιτα γιο-γιο συνδέεται με μεγαλύτερη αύξηση βάρους σε βάθος χρόνου. Η μελέτη περιέλαβε γυναίκες που είχαν αρχικά υγιές βάρος, αλλά όχι γυναίκες με παχυσαρκία.
Είναι προτιμότερη η απώλεια βάρους από το να μη χαθεί καθόλου βάρος;
Για τον ολοένα μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων που είναι υπέρβαροι, ακόμη και μια μικρή απώλεια βάρους έχει οφέλη. Η μείωση του σωματικού βάρους κατά μόλις 5% —4 κιλά για ένα άτομο 80 κιλών— βελτιώνει το σάκχαρο αίματος, την αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη. Παράλληλα, μπορεί να αισθανόμαστε καλύτερα με τον εαυτό μας.
Όταν χάνουμε βάρος, μειώνεται τόσο το λίπος όσο και η ποσότητα των μυών. Αν στη συνέχεια πάρουμε ξανά βάρος, το επιπλέον βάρος αποτελείται περισσότερο από λίπος και λιγότερο από μυς. Επειδή οι μύες καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια από το λίπος, η επόμενη απώλεια βάρους μπορεί να είναι δυσκολότερη. Αν ο κύκλος αυτός επαναληφθεί μερικές φορές, ενδέχεται με τον καιρό να αυξηθεί περισσότερο το βάρος.
Μια ακόμη ανησυχία αφορά την επίδραση των επαναλαμβανόμενων αυξομειώσεων βάρους στην εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας. Η αίσθηση ότι αποτύχαμε μπορεί να μας απογοητεύσει. Αντίστοιχο εύρημα προέκυψε από φινλανδική μελέτη, η οποία εντόπισε συσχέτιση ανάμεσα στις αυξομειώσεις βάρους και την κακή ψυχική υγεία.
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
Στη μελέτη μας, το 40% των γυναικών ανέφερε ένα ή δύο επεισόδια γιο-γιο. Ως τέτοιο επεισόδιο ορίσαμε τη σκόπιμη απώλεια 5 κιλών και την επανάκτηση της ίδιας ποσότητας. Ρωτήσαμε σχετικά πριν από 12 χρόνια. Στη συνέχεια, εξετάσαμε σχεδόν 10.500 γυναίκες στην Αυστραλία, ηλικίας 47 έως 52 ετών, οι οποίες είχαν περάσει περισσότερους από τρεις κύκλους γιο-γιο. Τις συγκρίναμε με γυναίκες που δεν είχαν ακολουθήσει τέτοιες δίαιτες και καταγράψαμε τις μεταβολές στο βάρος και την ψυχική τους υγεία 12 χρόνια αργότερα.
Οι γυναίκες που στην αρχή της 12ετούς περιόδου είχαν υπερβολικό βάρος —και κατατάσσονταν στην κατηγορία της παχυσαρκίας— δεν πήραν στη συνέχεια περισσότερα κιλά αν είχαν βιώσει αυξομειώσεις βάρους, σε σύγκριση με όσες δεν είχαν κάνει ποτέ δίαιτα γιο-γιο. Αυτό δείχνει ότι το όφελος από την απώλεια βάρους μπορεί να διατηρηθεί, ακόμη κι όταν το βάρος επανέρχεται κατά διαστήματα. Η διατήρηση χαμηλότερου βάρους για ένα διάστημα είναι ωφέλιμη για την υγεία και δεν συνεπάγεται ότι θα επιστρέψουν οπωσδήποτε πολλά κιλά.
Η εικόνα είναι πιο σύνθετη για τις γυναίκες που ξεκίνησαν με υγιές βάρος και έκαναν δίαιτα γιο-γιο. Σε βάθος χρόνου, φάνηκε να παίρνουν βάρος. Ενδέχεται να κατέφευγαν σε πιο ανθυγιεινές μεθόδους, όπως η χρήση καθαρτικών, που θα μπορούσαν τελικά να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη αύξηση βάρους· αυτό μπορεί να υποδηλώνει και κάποια διατροφική διαταραχή. Τα καθαρτικά προσφέρουν μόνο βραχυπρόθεσμη λύση για την απώλεια βάρους και δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται συνεχώς. Επιπλέον, οι γυναίκες που ακολουθούσαν δίαιτα γιο-γιο έδειχναν να έχουν περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης, κάτι που ενδεχομένως σχετιζόταν με την κακή ψυχολογία εξαιτίας της δυσκολίας να διατηρήσουν την απώλεια βάρους.
Πώς μπορείτε να διατηρήσετε το χαμηλότερο βάρος
Αν είστε νέοι και συχνά ξαναπαίρνετε το βάρος που χάσατε, προσπαθήστε να εστιάσετε σε όσα έχετε ήδη πετύχει: η περίοδος με χαμηλότερο βάρος έχει ωφελήσει την υγεία σας. Επιπλέον, αφού το καταφέρατε μία φορά, μπορείτε να το επαναλάβετε.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το τακτικό ζύγισμα μπορεί να βοηθήσει στην προσπάθεια να παραμείνει το βάρος χαμηλότερο. Με αυτόν τον τρόπο εντοπίζετε μικρές αποκλίσεις και μπορείτε να προσαρμόσετε ανάλογα τη διατροφή και τη φυσική σας δραστηριότητα.
Κρατήστε, επίσης, την άσκηση στο πρόγραμμά σας όταν προσπαθείτε να χάσετε βάρος, καθώς μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση. Έτσι, μπορεί να σας βοηθήσει να διατηρήσετε θετική ψυχολογία.
Να θυμάστε ακόμη ότι κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός. Δοκιμάστε διάφορες προσεγγίσεις μέχρι να ανακαλύψετε ποια σας ταιριάζει και, στη συνέχεια, εντάξτε την στην καθημερινότητά σας ως νέα συνήθεια.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/oi-diaites-gio-gio-den-prokaloyn-ayxisi-varoys-makroprothesma/3024
