Η έρευνα του Πανεπιστημίου της Φλόριντα αναδεικνύει τη σημασία της συσσώρευσης λίπους στους μυς για την αποκατάσταση της λειτουργίας των άκρων σε ανθρώπους με περιφερική αρτηριακή νόσο.
Σύμφωνα με τη μελέτη, το ενδομυϊκό λίπος επηρεάζει αρνητικά τη μυϊκή δύναμη και αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αποκατάσταση. Το εύρημα θέτει υπό αμφισβήτηση την καθιερωμένη αντίληψη ότι η νόσος αφορά μόνο τα αιμοφόρα αγγεία.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αντιμετώπιση της δυσλειτουργίας των μυών, εκτός από την αποκατάσταση της ροής του αίματος, θα μπορούσε να ενισχύσει την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Η θεραπευτική προσέγγιση για την περιφερική αρτηριακή νόσο εστίαζε επί δεκαετίες σχεδόν μόνο στην αποκατάσταση της ροής του αίματος. Ωστόσο, νεότερη μελέτη επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα υποδεικνύει ότι η έκβαση στη δύναμη των ασθενών μπορεί να εξαρτάται και από το εσωτερικό των μυών, όχι μόνο από τις αρτηρίες.
Πάνω από 200 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν περιφερική αρτηριακή νόσο, μια πάθηση των αγγείων που προκαλεί στένωση στις αρτηρίες των ποδιών, συνήθως εξαιτίας της συσσώρευσης πλάκας. Η μειωμένη ροή του αίματος μπορεί να οδηγήσει σε πόνο στα πόδια, ιδιαίτερα κατά το περπάτημα.
Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει τη διαχείριση της νόσου, όμως σε προχωρημένο στάδιο μπορεί να εμφανιστεί χρόνια απειλητική για τα άκρα ισχαιμία, δηλαδή περιορισμένη ροή αίματος. Η κατάσταση αυτή μπορεί να καταλήξει σε ακρωτηριασμό ή απώλεια άκρου.
Παρότι οι θεραπείες έχουν προοδεύσει τα τελευταία χρόνια, αρκετοί ασθενείς εξακολουθούν να έχουν σοβαρή αδυναμία στους μυς ακόμη και μετά από επέμβαση που ανοίγει τις αρτηρίες και αποκαθιστά τη ροή του αίματος.
Σε νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Circulation, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η συγκέντρωση λίπους στον σκελετικό μυ επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία του σε ασθενείς με προχωρημένη περιφερική αρτηριακή νόσο. Πρόκειται για λίπος που θυμίζει το «μάρμαρο» μιας μπριζόλας και ονομάζεται ενδομυϊκός λιπώδης ιστός. Δεν αποτελεί απλώς τυχαία παρουσία στο πλαίσιο της αγγειακής νόσου, αλλά είναι επίσης υποκινητής της αδυναμίας των άκρων.
Οι συγγραφείς θεωρούν ότι το εύρημα ενδέχεται να αναδείξει έναν νέο θεραπευτικό στόχο. «Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν πραγματικά μόνο λίγες διαθέσιμες θεραπείες για να βοηθήσουν αυτούς τους ασθενείς να περπατούν καλύτερα», δήλωσε ο Terence Ryan, αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα εφαρμοσμένης φυσιολογίας και κινησιολογίας.
Η παρουσία ενδομυϊκού λίπους αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την υγεία και τη λειτουργία των σκελετικών μυών στην περιφερική αρτηριακή νόσο. Με κίτρινο απεικονίζονται τα λιποκύτταρα και με μωβ ο σκελετικός μυς. Πηγή: Daniel Kopinke.
Οι διαθέσιμες θεραπείες στοχεύουν στην αποκατάσταση της ροής του αίματος, χωρίς όμως να έχουν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσουν την παρουσία λίπους μέσα στον μυ. «Η μελέτη μας υπογραμμίζει την ανάγκη να εξετάσουμε με ακρίβεια τι περιορίζει τη λειτουργία των ποδιών και να αναπτύξουμε νέες προσεγγίσεις», ανέφερε ο Ryan.
Εξετάζοντας δείγματα από τους μυς της γάμπας ασθενών με προχωρημένη στένωση των αρτηριών, οι ερευνητές εντόπισαν πολύ μεγαλύτερη δραστηριότητα στα γονίδια που σχετίζονται με τη δημιουργία λιποκυττάρων σε σύγκριση με άτομα που δεν είχαν τη νόσο.
«Όσο περισσότερο λίπος υπήρχε μέσα στον μυϊκό ιστό, τόσο χειρότερη ήταν η απόδοση του μυός», δήλωσε ο Daniel Kopinke, Ph.D., αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα φαρμακολογίας και θεραπευτικής του Ιατρικού Κολεγίου του UF.
Για να εξακριβώσουν αν το λίπος προκαλούσε τη δυσλειτουργία ή αν αποτελούσε συνέπειά της, οι ερευνητές μέτρησαν τη λειτουργία των μυών και την ποσότητα ενδομυϊκού λίπους σε ποντίκια. Διαπίστωσαν ότι, όταν το λίπος ήταν άφθονο, οι μύες των ζώων ήταν σημαντικά πιο αδύναμοι, παρόλο που είχε αποκατασταθεί η ροή του αίματος.
Αντίθετα, η τροποποίηση της διαδικασίας με την οποία συγκεκριμένες πρωτεΐνες ελέγχουν την παραγωγή λίπους βελτίωσε τη λειτουργία των μυών. Η βελτίωση καταγράφηκε ακόμη και χωρίς να αλλάξει η ροή του αίματος προς τα άκρα.
Η συνήθης φροντίδα για την περιφερική αρτηριακή νόσο εστιάζει στις αρτηρίες, είτε με χειρουργική επέμβαση είτε με ενίσχυση της ανάπτυξης νέων αιμοφόρων αγγείων. Τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν ότι η μεταβολή της σύστασης των μυών επηρεάζει σημαντικά την έκβαση, αμφισβητώντας την επικρατούσα άποψη πως η νόσος είναι αποκλειστικά αγγειακό πρόβλημα. Το λίπος μέσα στον μυ φαίνεται να δρα μέσω διαφορετικού μηχανισμού από εκείνον της κυκλοφορίας και να επηρεάζει άμεσα τη δυσλειτουργία των άκρων.
Οι ερευνητές σχεδιάζουν στη συνέχεια να διερευνήσουν τι συμβάλλει στη συσσώρευση λίπους στα πόδια ανθρώπων με μειωμένη ροή αίματος. Για τους ασθενείς, η ενδυνάμωση των μυών και η καλύτερη επίδοση στο περπάτημα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικούς στόχους, που συνδέονται με την ποιότητα ζωής τους. «Η απάντηση μπορεί να βρίσκεται όχι μόνο στο άνοιγμα των αρτηριών, αλλά και στην πρόληψη της μετατροπής του μυός σε λίπος», δήλωσε ο Kopinke.
Για περισσότερες πληροφορίες: Victoria R. Palzkill et al., «Intramuscular Adipose Tissue Accumulation is a Key Determinant of Limb Function in Peripheral Artery Disease», Circulation (2026). DOI: 10.1161/circulationaha.125.078336.
Συνοπτικά
- Μελέτη του Πανεπιστημίου της Φλόριντα φέρνει στο προσκήνιο τη σημασία του λίπους που συσσωρεύεται στους μυς για την αποκατάσταση της λειτουργίας των άκρων σε ανθρώπους με περιφερική αρτηριακή νόσο.
- Τα ευρήματα δείχνουν ότι το ενδομυϊκό λίπος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη μυϊκή δύναμη και θέτουν υπό αμφισβήτηση την κυρίαρχη αντίληψη ότι η νόσος αφορά αποκλειστικά τα αγγεία.
- Η έρευνα δείχνει πως η αντιμετώπιση της δυσλειτουργίας των μυών ενδέχεται να ενισχύσει την ποιότητα ζωής των ασθενών, πέρα από την αποκατάσταση της ροής του αίματος.
- Η συγκέντρωση λίπους μέσα στους μυς συνδέεται με αδυναμία στα άκρα και ενδέχεται να αποτελέσει στόχο θεραπευτικής παρέμβασης.
- Οι επιστήμονες σκοπεύουν να μελετήσουν τι οδηγεί στη δημιουργία λίπους στα πόδια ασθενών με περιορισμένη κυκλοφορία αίματος, με στόχο την ενίσχυση της μυϊκής δύναμης και της επίδοσης στο περπάτημα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/periferiki-artiriaki-noso-o-rolos-toy-lipoys-mesa-ston-myiko-isto/23126
