Η αποτοξίνωση με χυμούς θεωρείται από ορισμένους τρόπος για καλύτερη υγεία, ωστόσο νέα μελέτη του Northwestern University δείχνει ότι ενδέχεται να έχει αντίθετη επίδραση. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Nutrients, διαπίστωσε ότι ακόμη και τρεις ημέρες αποκλειστικής κατανάλωσης χυμών φρούτων και λαχανικών μπορεί να μεταβάλουν τα βακτήρια του στόματος και του εντέρου, με αλλαγές που συνδέονται με φλεγμονή και γνωστική έκπτωση.
Για τρεις ημέρες, οι επιστήμονες του Northwestern παρακολούθησαν 23 υγιείς ενήλικες χωρισμένους σε τρεις ομάδες. Η πρώτη έπινε αποκλειστικά χυμούς συνολικής αξίας 800–900 θερμίδες, δηλαδή ακολουθούσε «νηστεία χυμού». Στη δεύτερη, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν χυμούς και απεριόριστες ποσότητες ολόκληρων τροφίμων, ενώ η τρίτη λάμβανε 800-900 θερμίδες αποκλειστικά από φυτικά τρόφιμα ολόκληρης μορφής. Για την παρακολούθηση των βακτηριακών μεταβολών με γονιδιακή αλληλούχιση, οι ερευνητές πήραν δείγματα κοπράνων, σάλιου και από το εσωτερικό των παρειών πριν, στη διάρκεια και μετά τις δίαιτες.
Επίδραση της νηστείας με χυμούς στα βακτήρια
Οι πιο έντονες αυξήσεις βακτηρίων που σχετίζονται με τη φλεγμονή και τη διαπερατότητα του εντέρου καταγράφηκαν στους συμμετέχοντες που έπιναν μόνο χυμούς. Αντίθετα, η ομάδα που έτρωγε ολόκληρα φυτικά τρόφιμα εμφάνισε πιο ευνοϊκές μικροβιακές μεταβολές. Όσοι συνδύαζαν χυμούς με τροφές παρουσίασαν επίσης αλλαγές, αλλά η έκτασή τους ήταν μικρότερη από εκείνη στην ομάδα αποκλειστικής κατανάλωσης χυμών. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η απουσία φυτικών ινών από τον χυμό μπορεί να διαταράξει το μικροβίωμα, με πιθανές μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται τον χυμό ως μια υγιεινή αποτοξίνωση, αλλά αυτή η μελέτη προσφέρει έναν έλεγχο πραγματικότητας», ανέφερε η Melinda Ring, ανώτερη συγγραφέας της έρευνας, διευθύντρια του Osher Center for Integrative Health στο Northwestern University Feinberg School of Medicine και γιατρός του Northwestern Medicine.
Η Ring επισήμανε ότι η μεγάλη κατανάλωση χυμού, όταν περιέχει λίγες φυτικές ίνες, μπορεί να διαταράξει την ισορροπία του μικροβιώματος και να έχει αρνητικές συνέπειες. «Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων χυμού με λίγες φυτικές ίνες μπορεί να οδηγήσει σε ανισορροπίες του μικροβιώματος που θα μπορούσαν να έχουν αρνητικές συνέπειες, όπως φλεγμονή και μειωμένη υγεία του εντέρου», είπε η Ring.
Γιατί έχουν σημασία οι φυτικές ίνες
Όταν φτιάχνεται χυμός, μεγάλο μέρος των ινών που περιέχουν τα ολόκληρα φρούτα και λαχανικά απομακρύνεται. Οι ίνες αυτές τροφοδοτούν ωφέλιμα βακτήρια, τα οποία παράγουν αντιφλεγμονώδεις ουσίες όπως το βουτυρικό οξύ. Αν δεν υπάρχουν φυτικές ίνες, μπορεί να αυξηθούν τα βακτήρια που προτιμούν τη ζάχαρη· η υψηλή ποσότητα ζάχαρης στον χυμό τα ενισχύει περαιτέρω, διαταράσσοντας το μικροβίωμα του στόματος και του εντέρου.
Παράλληλα, σύμφωνα με τη μελέτη, η χαμηλότερη πρόσληψη φυτικών ινών ενδέχεται να επηρεάσει τον μεταβολισμό, το ανοσοποιητικό σύστημα, αλλά και την ψυχική υγεία.
Το εντερικό μικροβίωμα παρέμεινε σχετικά σταθερό, όμως στο στόμα παρατηρήθηκαν μεγάλες μεταβολές στη διάρκεια της δίαιτας αποκλειστικά με χυμούς. Οι ερευνητές κατέγραψαν λιγότερα από τα ωφέλιμα Firmicutes και περισσότερα Proteobacteria, ομάδα βακτηρίων που συνδέεται με τη φλεγμονή. «Αυτό υπογραμμίζει πόσο γρήγορα οι διατροφικές επιλογές μπορούν να επηρεάσουν τους βακτηριακούς πληθυσμούς που σχετίζονται με την υγεία», είπε η Ring. «Το μικροβίωμα του στόματος φαίνεται να είναι ένα γρήγορο βαρόμετρο διατροφικών επιπτώσεων».
Τα ευρήματα, σύμφωνα με τους ερευνητές, καθιστούν αναγκαία την περαιτέρω μελέτη της επίδρασης του χυμού και άλλων διαιτών στο μικροβίωμα, ιδίως στα παιδιά, τα οποία συχνά πίνουν χυμό αντί να τρώνε φρούτα. Η πρώτη συγγραφέας Maria Luisa Savo Sardaro τόνισε ότι πρέπει να εξετάζεται προσεκτικά η διατροφική σύνθεση της δίαιτας με χυμούς, καθώς τα επίπεδα σακχάρων και υδατανθράκων επηρεάζουν καθοριστικά τη μικροβιακή δυναμική τόσο στο έντερο όσο και στη στοματική κοιλότητα.
Πώς να διατηρήσετε τις φυτικές ίνες στους χυμούς
Η μελέτη αναδεικνύει ότι οι διατροφικές συστάσεις και η παραγωγή τροφίμων χρειάζεται να δίνουν προτεραιότητα στις φυτικές ίνες. Η Ring πρότεινε σε όσους προτιμούν να φτιάχνουν χυμούς να τους αναμειγνύουν, ώστε να διατηρούνται οι ίνες, ή να τους καταναλώνουν μαζί με ολόκληρα τρόφιμα για να εξισορροπούνται οι επιπτώσεις στο μικροβίωμα. «Αν σας αρέσει να κάνετε χυμούς, σκεφτείτε να κάνετε ανάμειξη για να διατηρήσετε ανέπαφες τις φυτικές ίνες ή συνδυάστε τους χυμούς με ολόκληρα τρόφιμα για να εξισορροπήσετε τον αντίκτυπο στο μικροβίωμα σας», είπε η Ring.
Οι ερευνητές περιέγραψαν ως στόχο της μελέτης την καλύτερη κατανόηση της επίδρασης του χυμού στο έντερο και στο στοματικό μικροβίωμα, μέσω παρέμβασης στη διατροφή. «Σε αυτή τη μελέτη, στοχεύσαμε να βελτιώσουμε την κατανόησή μας για τον αντίκτυπο του χυμού στο έντερο και στο στοματικό μικροβίωμα χρησιμοποιώντας μια μελέτη διατροφικής παρέμβασης που συγκρίνει δύο δίαιτες με βάση τους χυμούς με μια διατροφή με βάση τα φυτά, με πλήρη τροφή. Aυτές οι δίαιτες επηρέασαν διαφορετικά το μικροβίωμα του στόματος και του εντέρου, με μεγαλύτερες επιπτώσεις στο μικροβίωμα του εντέρου του στόματος. H μελέτη υπογραμμίζει τις κρίσιμες επιπτώσεις στην υγεία των διατροφών παρέμβασης, ιδιαίτερα μιας αποκλειστικής δίαιτας με χυμούς».
Για περισσότερα στοιχεία, βλ. τη μελέτη Επιδράσεις της χυμοποίησης λαχανικών και φρούτων στη σύνθεση του εντερικού και του στοματικού μικροβιώματος, της Maria Luisa Savo Sardaro και συνεργατών. Δημοσιεύτηκε το 2025 στο Nutrients, με DOI: 10.3390/nu17030458.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/pinete-chymoys-gia-apotoxinosi-oi-liges-fytikes-ines-epireazoyn-to-mikrovioma/3061
