Πόνος στους γλουτούς: Πιθανές αιτίες, διάγνωση και τρόποι ανακούφισης

Ο πόνος στους γλουτούς μπορεί να οφείλεται σε μυϊκή καταπόνηση, αλλά μια συχνή αιτία που συχνά παραβλέπεται είναι η δυσλειτουργία της ιερολαγόνιας άρθρωσης, στο σημείο όπου η βάση της σπονδυλικής στήλης ενώνεται με τη λεκάνη.

«Ο πόνος στην ιερολαγόνια άρθρωση εντοπίζεται συνήθως στη μέση ή στον γλουτό, συχνά στη μία πλευρά», λέει ο Andrew Bach, D.O., φυσίατρος στο Cedars-Sinai Spine Center. «Συχνά περιγράφεται ως βαθύς πόνος, αν και ορισμένες κινήσεις μπορεί να προκαλέσουν πιο οξύ ενόχλημα. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο πόνος μπορεί να επεκτείνεται στο ισχίο, στη βουβωνική χώρα ή στον μηρό».

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους μπορεί να εμφανιστεί πόνος στην ιερολαγόνια άρθρωση και η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία. Ακολουθούν όσα χρειάζεται να γνωρίζετε, καθώς και τρόποι ανακούφισης των συμπτωμάτων στο σπίτι.

Οι ειδικοί: Andrew Bach, D.O., φυσίατρος στο Cedars-Sinai Spine Center· Thomas H. Hudgins, M.D., φυσίατρος στο Hospital for Special Surgery (HSS)· Harvey E. Smith, M.D., αναπληρωτής καθηγητής ορθοπαιδικής χειρουργικής στο Hospital of the University of Pennsylvania και στο Veterans Administration Medical Center.

Τι προκαλεί πόνο στην ιερολαγόνια άρθρωση;

Συχνή αιτία είναι η οστεοαρθρίτιδα, μια εκφυλιστική πάθηση των αρθρώσεων που εμφανίζεται συχνά με την ηλικία, καθώς φθείρεται ο χόνδρος. Πόνος μπορεί επίσης να παρουσιαστεί μετά από τραυματισμό στην περιοχή, όπως σε κατάγματα ανεπάρκειας —ένα είδος καταγματικής βλάβης από καταπόνηση που εμφανίζεται σε μεγαλύτερους ενήλικες λόγω μειωμένης οστικής πυκνότητας.

Αιτία μπορεί να είναι και η εγκυμοσύνη. «Οι σύνδεσμοι που συγκρατούν σταθερή την άρθρωση χαλαρώνουν κατά την εγκυμοσύνη εξαιτίας ορμονικών αλλαγών, μεταξύ των οποίων και η αύξηση της ορμόνης ρελαξίνης», εξηγεί ο Thomas H. Hudgins, M.D., φυσίατρος στο Hospital for Special Surgery.

Ορισμένες παθήσεις μπορεί να προκαλέσουν ιερολαγονίτιδα, δηλαδή φλεγμονή της ιερολαγόνιας άρθρωσης. Σε αυτές περιλαμβάνονται η ψωριασική αρθρίτιδα, η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα και η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου.

Μερικές φορές δεν υπάρχει γνωστή αιτία ή δεν μπορεί να εντοπιστεί. Οι γιατροί αποκαλούν αυτόν τον πόνο «ιδιοπαθή».

Πώς διαγιγνώσκεται ο πόνος στην ιερολαγόνια άρθρωση;

Συμπτώματα

Συνήθως, ο γιατρός λαμβάνει αναλυτικό ιατρικό ιστορικό και ρωτά λεπτομερώς για τα συμπτώματα. Είναι σημαντικό να προσδιοριστούν με ακρίβεια τα χαρακτηριστικά του πόνου, καθώς ορισμένα στοιχεία μπορούν να τον διακρίνουν από άλλες αιτίες πόνου στη μέση ή στους γλουτούς.

Ο πόνος στην ιερολαγόνια άρθρωση συχνά επιδεινώνεται με τις στροφικές κινήσεις και τη συμπίεση. «Αν κάποιος εμφανίζει πόνο σε αυτή την περιοχή μετά από έντονη καρδιαγγειακή άσκηση, όπως τα άλματα ή το έντονο τρέξιμο σε μεγάλες αποστάσεις, αυτό μπορεί να υποδηλώνει πόνο στην ιερολαγόνια άρθρωση», λέει ο Harvey E. Smith, M.D., αναπληρωτής καθηγητής ορθοπαιδικής χειρουργικής στο Hospital of the University of Pennsylvania και στο Veterans Administration Medical Center.

Άλλες κινήσεις που μπορεί να επιδεινώσουν τον πόνο στους γλουτούς ή στη μέση είναι:

• να σταυρώνετε τα πόδια
• ασκήσεις στο ένα πόδι, όπως οι προβολές ή τα ανεβάσματα σε σκαλοπάτι
• η στήριξη στο ένα πόδι
• οι στροφές ή οι κάμψεις του κορμού

Τα συμπτώματα, ωστόσο, συχνά εξαρτώνται από την αιτία του προβλήματος στην ιερολαγόνια άρθρωση, σημειώνει ο Dr. Bach. «Για παράδειγμα, ο μηχανικός πόνος στην άρθρωση μπορεί να επιδεινώνεται με ορισμένες κινήσεις ή δραστηριότητες, ενώ οι φλεγμονώδεις παθήσεις που επηρεάζουν τις ιερολαγόνιες αρθρώσεις μπορεί να προκαλούν παρατεταμένη πρωινή δυσκαμψία ή πόνο κατά το δεύτερο μισό της νύχτας».

Κλινική εξέταση

Ο γιατρός θα πραγματοποιήσει επίσης κλινική εξέταση με συγκεκριμένους χειρισμούς που καταπονούν την ιερολαγόνια άρθρωση. Αν ο πόνος αυξηθεί, αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι προέρχεται από την άρθρωση. «Οι κλινικοί γιατροί χρησιμοποιούν συνήθως έναν συνδυασμό πέντε δοκιμασιών: την ώθηση του μηρού, την απόσπαση του ιερού οστού, τη συμπίεση του ιερού οστού, τη δοκιμασία Patrick και τη δοκιμασία Gaenslen. Παραδοσιακά, τουλάχιστον τρεις θετικές δοκιμασίες θεωρούνται ενδεικτικές πόνου στην ιερολαγόνια άρθρωση», λέει ο Dr. Bach.

Εξετάσεις

Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Μπορεί επίσης να πραγματοποιήσει διαγνωστική έγχυση στεροειδούς ή αναισθητικού σε συγκεκριμένο σημείο. Αν η έγχυση ανακουφίσει τον πόνο, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι η περιοχή ήταν η αιτία του ενοχλήματος.

Πώς αντιμετωπίζεται ο πόνος στην ιερολαγόνια άρθρωση;

Συνήθως, πρώτο βήμα είναι η φυσικοθεραπεία. Ο φυσικοθεραπευτής θα επικεντρωθεί στη μείωση της έντασης γύρω από την άρθρωση και στην ενδυνάμωση των μυών που τη σταθεροποιούν, ώστε να μειωθεί η καταπόνησή της. «Στόχος είναι να αποκατασταθεί πιο φυσιολογική μηχανική λειτουργία στην περιοχή και να σταθεροποιηθεί η λεκάνη, κάτι που μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και τον πόνο», λέει ο Dr. Smith.

Όταν είναι εφικτό, σημαντική είναι και η άσκηση. «Κάποιοι δεν μπορούν να κάνουν δραστηριότητες υψηλής έντασης επειδή πονούν, αλλά το περπάτημα, το περπάτημα σε ανηφόρα, η κολύμβηση —οτιδήποτε ενδυναμώνει τους μυς του κορμού και μειώνει τις μυϊκές ανισορροπίες— μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά μακροπρόθεσμα», προσθέτει ο Dr. Smith.

Αν τα συμπτώματα είναι πολύ έντονα για να ξεκινήσει φυσικοθεραπεία ή δεν ανταποκρίνονται σε αυτή, ο γιατρός μπορεί να προτείνει κάποια από τις ακόλουθες παρεμβάσεις: έγχυση στεροειδών στην άρθρωση, κατάλυση με ραδιοσυχνότητες —χρήση ραδιοκυμάτων για την καταστροφή του νευρικού ιστού που μεταφέρει σήματα πόνου στον εγκέφαλο— ή, σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, χειρουργική επέμβαση για τη σύντηξη της άρθρωσης.

Αν ο πόνος οφείλεται σε υποκείμενη φλεγμονώδη πάθηση, ο γιατρός —συχνά ρευματολόγος— πιθανότατα θα χορηγήσει φαρμακευτική αγωγή για την αντιμετώπισή της, η οποία αναμένεται να μειώσει τα συμπτώματα. Συνήθως συστήνεται επίσης άσκηση, «καθώς ο φλεγμονώδης πόνος στη μέση συχνά βελτιώνεται με την κίνηση και επιδεινώνεται με την παρατεταμένη ακινησία», λέει ο Dr. Bach.

Ποιες θεραπείες στο σπίτι μπορούν να ανακουφίσουν τον πόνο;

Μπορεί να βοηθήσουν ορισμένες αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες. Αλλάζετε τακτικά θέση και αποφεύγετε να κάθεστε για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Παρατηρήστε επίσης ποιες κινήσεις επιδεινώνουν τον πόνο, όπως το ανέβασμα σκάλας, η μετάβαση από καθιστή σε όρθια θέση ή το γύρισμα στο κρεβάτι. «Αντί να αποφεύγουν όλες αυτές τις κινήσεις, συνήθως ενθαρρύνω τους ασθενείς να εντοπίζουν τι ακριβώς πυροδοτεί τα συμπτώματά τους και να τροποποιούν προσωρινά τις δραστηριότητες που τα προκαλούν σταθερά», λέει ο Dr. Bach.

Για την ανακούφιση του πόνου, μπορεί να βοηθήσει η εφαρμογή θερμότητας ή πάγου στην περιοχή για 15–20 λεπτά κάθε φορά. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε με μέτρο φάρμακα όπως η παρακεταμόλη ή τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ).

Μια άλλη επιλογή είναι η ζώνη στήριξης της ιερολαγόνιας άρθρωσης ή της λεκάνης, η οποία συμπιέζει και σταθεροποιεί τα ισχία. Ωστόσο, παρότι μπορεί να είναι χρήσιμη κατά την εγκυμοσύνη ή σε δραστηριότητες που προκαλούν πόνο, «τα στοιχεία που υποστηρίζουν τη χρήση αυτών των ζωνών είναι περιορισμένα και δεν πρέπει να αντικαθιστούν ένα κατάλληλο πρόγραμμα άσκησης ή αποκατάστασης», λέει ο Dr. Bach.

Τι να θυμάστε

Η άσκηση είναι σημαντική για την πρόληψη. «Ο καλύτερος τρόπος να προληφθεί ένας τραυματισμός ή μια πάθηση που προκαλεί πόνο στη μέση, συμπεριλαμβανομένου του πόνου στην ιερολαγόνια άρθρωση, είναι ένα τακτικό πρόγραμμα ασκήσεων για τη διατήρηση της σταθερότητας του κορμού και της ευλυγισίας της σπονδυλικής στήλης και των ισχίων, τουλάχιστον τρεις έως πέντε φορές την εβδομάδα», λέει ο Dr. Hudgins.

Για τον πόνο και τις επιλογές αντιμετώπισης, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν λάβετε αποφάσεις ή ξεκινήσετε κάποια θεραπεία.