Το χασμουρητό, ένα συνηθισμένο σύμπτωμα της υπνηλίας, ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη σοβαρών προβλημάτων ύπνου και υγείας, σύμφωνα με έρευνα της Αμερικανικής Ακαδημίας Ιατρικής Ύπνου. Η υπνηλία σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο ατυχημάτων και λαθών στην εργασία, καθώς και με μακροχρόνιες παθήσεις, όπως ο διαβήτης και οι καρδιαγγειακές ασθένειες.
Υπερβολική υπνηλία αντιμετωπίζει περίπου ένας στους τρεις ενήλικες στις ΗΠΑ, γι’ αυτό είναι επιτακτικό να αναγνωρίζεται και να αντιμετωπίζεται το πρόβλημα. Η χρόνια στέρηση ύπνου είναι επίσης δυνατό να προκαλέσει διαταραχές στη μνήμη και στους χρόνους αντίδρασης. Σε αυτές τις συνθήκες, ο εγκέφαλος μπορεί να αποκοιμιέται για σύντομα διαστήματα χωρίς να το αντιληφθεί το άτομο, με συνέπειες για την ασφάλεια και την απόδοσή του.
Μήπως παρατηρείτε ότι χασμουριέστε συχνά, χρειάζεστε επιπλέον καφέ για να ξυπνήσετε ή αισθάνεστε πως δεν έχετε κοιμηθεί αρκετά; Τα σημάδια αυτά, όταν εμφανίζονται μέσα στη μέρα, μπορεί να φανερώνουν σοβαρότερο ζήτημα που αφορά τον ύπνο, σύμφωνα με νέα έρευνα της Αμερικανικής Ακαδημίας Ιατρικής Ύπνου (AASM).
Η έρευνα επισημαίνει ότι το χασμουρητό δεν είναι απαραίτητα αθώο: αποτελεί ένδειξη ημερήσιας υπνηλίας, η οποία ενδέχεται να απειλεί ακόμη και την υγεία. Η μελέτη αναφέρει πως η κακή ποιότητα ύπνου που σχετίζεται με αυτό το σύμπτωμα μπορεί να έχει επιβλαβείς συνέπειες σε βάθος χρόνου.
Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν την υπνηλία σημαντική ανησυχία για την υγεία, με επιπτώσεις σε πολλούς τομείς, και προειδοποιούν για όσα μπορεί να προκύψουν από αυτή. Οι συνέπειες της υπερβολικής ημερήσιας υπνηλίας αγγίζουν τόσο το άτομο όσο και την κοινωνία: περιλαμβάνουν τροχαία ατυχήματα λόγω νύστας, λάθη στην εργασία και μακροπρόθεσμους κινδύνους για την υγεία, τονίζουν.
Όταν δεν εξασφαλίζεται ποιοτικός ύπνος διάρκειας τουλάχιστον επτά έως οκτώ ωρών, αυτό έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη ή την επιδείνωση προβλημάτων υγείας. Σε αυτά περιλαμβάνονται ο διαβήτης, η κατάθλιψη, οι καρδιαγγειακές και νεφρικές παθήσεις, η υψηλή πίεση του αίματος, η παχυσαρκία και τα εγκεφαλικά επεισόδια.
Καθώς ένας στους τρεις ενήλικες στις ΗΠΑ δηλώνει ότι έχει υπερβολική υπνηλία, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αναγνωρίζονται οι παρεμβάσεις που εντοπίζουν, αξιολογούν και αντιμετωπίζουν το πρόβλημα.
Γιατί η έλλειψη ύπνου μπορεί να γίνει επικίνδυνη
Όταν η κούραση γίνεται διαρκής, ο οργανισμός αντιδρά με τρόπους που μπορεί να μοιάζουν παράξενοι. Ανάμεσα στις αντιδράσεις του βρίσκεται και το χασμουρητό, με το οποίο προσπαθεί να αντιμετωπίσει την κόπωση και την υπνηλία.
Στην ουσία, το χασμουρητό λειτουργεί ως ένδειξη ότι κάποιος είναι κουρασμένος. Μέσα από αυτό το σώμα επιχειρεί να μας προειδοποιήσει ότι κάτι δεν πάει καλά, ότι δεν έχουμε κοιμηθεί όσο χρειαζόμαστε και ότι απαιτείται ξεκούραση.
Οι ερευνητές, ωστόσο, παρατηρούν ότι τα στοιχεία δεν δείχνουν πως μπορούμε να εκτιμήσουμε σωστά πόσο εξαντλημένοι είμαστε. Ύστερα από παρατεταμένη μερική στέρηση ύπνου, αυτή η ικανότητα μειώνεται.
Δηλαδή, μπορεί να πιστεύουμε πως είμαστε καλά, ενώ στην πραγματικότητα η εξάντληση είναι τέτοια που δεν την αναγνωρίζουμε. Το σώμα, όμως, αντιλαμβάνεται την κατάστασή του.
Πώς επηρεάζεται ο εγκέφαλος όταν είναι κουρασμένος
Για να εξετάσουν τη λειτουργία ενός «κουρασμένου» εγκεφάλου, οι ειδικοί έχουν πραγματοποιήσει πειράματα που μετρούν τον χρόνο αντίδρασης σε ερεθίσματα, την ανάκληση πληροφοριών, τη μνήμη και τον συντονισμό.
Τα ευρήματα δείχνουν πως όσοι έχουν εξαντληθεί σωματικά και νοητικά εξαιτίας χρόνιας έλλειψης ύπνου κάνουν πολλά λάθη, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι τα διαπράττουν.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι εξακολουθούν να θεωρούν με υπερβολική βεβαιότητα πως είναι καλά. Την ίδια ώρα, η διαρκής υπνηλία μπορεί να κάνει τον εγκέφαλο να περνά σε σύντομους «υπνάκους», με αποτέλεσμα το άτομο να εκτεθεί, να χάσει τον ειρμό του σε μια σημαντική εργασία ή ακόμη και να βρεθεί σε κίνδυνο.
Οι μελετητές αναφέρουν ειδικότερα ότι, ύστερα από χρόνια κόπωσης του οργανισμού, ο εγκέφαλος αρχίζει να προσαρμόζεται ώστε να περνά σε σύντομα διαστήματα ύπνου. Η διάρκειά τους είναι δύο ή τρία δευτερόλεπτα, ενδεχομένως ακόμη και δέκα, και ακολουθεί αφύπνιση χωρίς το άτομο να αντιλαμβάνεται τι συνέβη.
Συνοπτικά
- Το συχνό χασμουρητό ενδέχεται να μαρτυρά υπνηλία και ύπνο χαμηλής ποιότητας, καταστάσεις που μπορεί να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.
- Η υπνηλία συνδέεται με περισσότερα ατυχήματα, εργασιακά λάθη και χρόνιες παθήσεις, μεταξύ των οποίων ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά προβλήματα.
- Στις ΗΠΑ, περίπου ένας στους τρεις ενήλικες δηλώνει ότι νιώθει υπερβολική υπνηλία, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της αναγνώρισης και αντιμετώπισης του προβλήματος.
- Σε άτομα που είναι κουρασμένα, ο εγκέφαλος μπορεί να παρουσιάσει διαταραχές στη μνήμη και στην ταχύτητα αντίδρασης, παρότι τα ίδια μπορεί να θεωρούν ότι λειτουργούν κανονικά.
- Όταν η έλλειψη ύπνου γίνεται χρόνια, είναι δυνατόν να εμφανίζονται σύντομοι «υπνάκοι» χωρίς να το αντιληφθεί κανείς, με κίνδυνο για την ασφάλεια και την απόδοσή του.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ypnos-kryvei-kindynoys-to-kathimerino-chasmoyrito/4538
