Τέσσερα χρόνια από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, συμπληρώνονται σήμερα, ενώ το σύστημα υγείας της χώρας εξακολουθεί να υφίσταται συνεχή πίεση σε πολλά επίπεδα.
Το 2025 σημειώθηκε ο μεγαλύτερος αριθμός επιθέσεων κατά της υγειονομικής περίθαλψης από την έναρξη του πολέμου, σχεδόν 20% περισσότερες σε σχέση με το 2024, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας – ΠΟΥ.
Ο ΠΟΥ έχει καταγράψει τουλάχιστον 2.881 επιθέσεις από τις 24 Φεβρουαρίου 2022 έως σήμερα, με στόχους υγειονομικές εγκαταστάσεις, εργαζομένους στον χώρο της υγείας, ασθενοφόρα και αποθήκες ιατρικών προμηθειών.
Επιθέσεις σε δομές υγείας και παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου
Κατά το τρίτο τρίμηνο του 2025 καταγράφηκαν 184 επιθέσεις. Δώδεκα άνθρωποι σκοτώθηκαν και 110 υγειονομικοί και ασθενείς τραυματίστηκαν.
Στην τετραετία, οι επιθέσεις που συνιστούν παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου έχουν στοιχίσει τη ζωή σε 233 υγειονομικούς και ασθενείς, ενώ έχουν τραυματιστεί 930 άνθρωποι.
Μέσα στο 2025, οι επιθέσεις σε αποθήκες ιατρικών προμηθειών τριπλασιάστηκαν. Η εξέλιξη αυτή διαταράσσει σοβαρά την τροφοδοσία και την κυκλοφορία φαρμάκων σε ολόκληρη τη χώρα.
Διπλή απειλή για το σύστημα υγείας: επιθέσεις σε νοσοκομεία και διακοπές ρεύματος
Δύο παράλληλες πιέσεις αντιμετωπίζει το ουκρανικό σύστημα υγείας:
- Επιθέσεις που πλήττουν άμεσα τις δομές υγείας
- Ζημιές σε κρίσιμες πολιτικές υποδομές, ιδίως στο ενεργειακό δίκτυο
Εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς θέρμανση, ρεύμα και νερό εξαιτίας των επιθέσεων σε θερμοηλεκτρικούς σταθμούς και εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας.
Στο Κίεβο, επίθεση τον Ιανουάριο του 2026 άφησε περίπου 6.000 κτίρια χωρίς θέρμανση, εν μέσω πολικού ψύχους στους -20°C. Περίπου 600.000 κάτοικοι αναγκάστηκαν να φύγουν από την πρωτεύουσα.
Οι συνέπειες της καταστροφής φτάνουν και μετά το εξιτήριο: νεογέννητα, άτομα με καρδιοπάθειες ή καρκίνο και τραυματίες γυρίζουν σε κατοικίες χωρίς θέρμανση και τρεχούμενο νερό, με αποτέλεσμα να υπονομεύεται στην πράξη η θεραπευτική φροντίδα.
Η υγεία του πληθυσμού επιδεινώνεται δραματικά
Έκθεση του ΠΟΥ που δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2025 αναφέρει:
- Σε περιοχές κοντά στη γραμμή του μετώπου, το 59% των κατοίκων χαρακτηρίζει την υγεία του κακή ή πολύ κακή, έναντι 47% στις περιοχές χωρίς πολεμικές συγκρούσεις.
- Το 72% δήλωσε ότι παρουσίασε συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης μέσα στον τελευταίο χρόνο.
- Μόλις ένας στους πέντε αναζήτησε υποστήριξη για θέματα ψυχικής υγείας.
- Επικίνδυνα υψηλή αρτηριακή πίεση έχει ένας στους τέσσερις Ουκρανούς.
- Οκτώ στους δέκα λένε πως δεν μπορούν να προμηθευτούν τα φάρμακα που χρειάζονται.
- Το 71% αναφέρει ότι η υψηλή τιμή δυσχεραίνει την πρόσβαση.
Η κατάσταση στις εμπόλεμες περιοχές γίνεται ακόμη πιο δύσκολη εξαιτίας του κλεισίματος φαρμακείων, των κινδύνων για την ασφάλεια και των οικονομικών προβλημάτων.
Κατακόρυφη αύξηση των αναγκών για αποκατάσταση και χειρουργική φροντίδα
Η αύξηση των τραυματισμών από τον πόλεμο έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερες ανάγκες για:
- Ραγδαία αύξηση των χειρουργικών επεμβάσεων
- Μεγαλύτερες ποσότητες αίματος και προϊόντων αίματος
- Ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας
- Πρόληψη λοιμώξεων και μικροβιακής αντοχής
- Ραγδαία διεύρυνση των αναγκών αποκατάστασης
Ενδονοσοκομειακή αποκατάσταση προσφέρει μόλις το 4% των νοσοκομείων, ενώ υπηρεσίες για προσθετικά μέλη και υποστηρικτικές τεχνολογίες διαθέτει μόνο το 3%.
Η δράση του ΠΟΥ στην Ουκρανία
Κατά τη διάρκεια του 2025, ο ΠΟΥ:
- Προσέφερε στήριξη σε 1,9 εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρη τη χώρα
- Εξόπλισε 954 μονάδες υγείας με υλικά για τραύματα και ιατρικό εξοπλισμό
- Υποστήριξε πάνω από 1.200 ιατρικές διακομιδές
- Υλοποίησε δράσεις σε 131 δυσπρόσιτες περιοχές
- Προσέφερε εκπαίδευση σε πάνω από 2.500 επαγγελματίες υγείας
- Διέθεσε 284 γεννήτριες σε δομές υγείας σε 23 περιφέρειες
Για το 2026, ο Οργανισμός ζητά χρηματοδότηση ύψους 42 εκατ. δολαρίων, ώστε τουλάχιστον 700.000 άνθρωποι να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας.
Η καλύτερη ιατρική είναι η ειρήνη
Ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Tedros Adhanom Ghebreyesus, δήλωσε:
«Μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου, οι ανάγκες υγείας αυξάνονται, αλλά πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να λάβουν τη φροντίδα που χρειάζονται, καθώς νοσοκομεία και κλινικές δέχονται συστηματικά επιθέσεις. Τελικά, η καλύτερη ιατρική είναι η ειρήνη».
Τέσσερα χρόνια από την έναρξη του πολέμου, η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη όχι μόνο με μια στρατιωτική σύγκρουση, αλλά και με μια βαθιά, παρατεταμένη κρίση δημόσιας υγείας, οι συνέπειες της οποίας ξεπερνούν κατά πολύ το πεδίο των μαχών.
Τα βασικά στοιχεία με μια ματιά
- Με τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από τη ρωσική εισβολή, το σύστημα υγείας της Ουκρανίας εξακολουθεί να δέχεται μεγάλη πίεση, καθώς το 2025 σημειώθηκε αριθμός-ρεκόρ επιθέσεων.
- Από το 2022, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει καταγράψει 2.881 επιθέσεις σε δομές υγειονομικής περίθαλψης, ενώ το 2025 καταγράφηκε αύξηση 20%.
- Οι επιθέσεις έχουν στοιχίσει τη ζωή ή έχουν τραυματίσει 233 υγειονομικούς και ασθενείς, κατά παράβαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
- Η κρίση εντείνεται, καθώς οι επιθέσεις σε ιατρικές αποθήκες έχουν τριπλασιαστεί, προκαλώντας διαταραχές στην αλυσίδα προμήθειας φαρμάκων.
- Οι ανάγκες για υγειονομική περίθαλψη αυξάνονται δραματικά: αποκατάσταση προσφέρει μόλις το 4% των νοσοκομείων, ενώ προσθετικά μέλη διαθέτει μόνο το 3%.
- Για το 2026, ο ΠΟΥ σχεδιάζει παρέμβαση με χρηματοδότηση 42 εκατομμυρίων δολαρίων, με σκοπό να στηρίξει 700.000 ανθρώπους.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/tessera-chronia-polemoy-stin-oykrania-rekor-epitheseon-se-domes-ygeias-to-2025/21221
