Αποθηλασμός: Πώς να σταματήσετε τον θηλασμό σταδιακά και με λιγότερη ενόχληση

Οι μητέρες που θέλουν να αποθηλάσουν το μωρό τους ή να μειώσουν τη συχνότητα του θηλασμού μπορεί να αναρωτιούνται πώς θα κάνουν τη διαδικασία ευκολότερη.

Ο αποθηλασμός χρειάζεται χρόνο, ιδιαίτερα όταν το μωρό θηλάζει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι παρακάτω στρατηγικές μπορούν να βοηθήσουν τόσο τη μητέρα όσο και το μωρό να προσαρμοστούν σε ένα νέο πρόγραμμα σίτισης και να αντιμετωπίσουν το άγχος ή την ενόχληση που μπορεί να προκαλέσει αυτή η μετάβαση.

1. Αποφασίστε πότε θέλετε να σταματήσετε

Οι γυναίκες δεν χρειάζεται να σταματήσουν τον θηλασμό αν δεν είναι έτοιμες, ούτε να συνεχίσουν αν αισθάνονται ότι έχουν φτάσει στο όριό τους. Ωστόσο, ορισμένες βασικές κατευθυντήριες γραμμές μπορούν να βοηθήσουν τις μητέρες να αποφασίσουν αν θέλουν να συνεχίσουν να θηλάζουν το μωρό τους.

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (American Academy of Pediatrics) συνιστά αποκλειστικό θηλασμό κατά τους πρώτους 6 μήνες ζωής. Οι στερεές τροφές μπορούν να εισαχθούν περίπου στους 6 μήνες. Μετά από αυτό, ο θηλασμός μπορεί να συνεχιστεί για 1 χρόνο ή για όσο διάστημα επιθυμούν η μητέρα και το μωρό.

Μετά τον πρώτο χρόνο, τα βρέφη χρησιμοποιούν κυρίως το μητρικό γάλα ως συμπληρωματική τροφή, ως πηγή παρηγοριάς και για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος.

Οι γυναίκες μπορεί να σκέφτονται να σταματήσουν τον θηλασμό λόγω πόνου, υπερφόρτωσης των μαστών, κοινωνικής πίεσης ή φόβου ότι το μωρό δεν παίρνει αρκετό γάλα. Όσες θέλουν να συνεχίσουν, αλλά προβληματίζονται για αυτά τα ζητήματα, μπορούν να μιλήσουν με τον γιατρό τους ή με ειδικό στον θηλασμό.

2. Φροντίστε να λαμβάνει το μωρό επαρκή θρεπτικά συστατικά

Όταν αποθηλάζουν βρέφη κάτω του 1 έτους, οι γυναίκες πρέπει να αντικαταστήσουν το μητρικό γάλα με βρεφικό γάλα σε σκόνη ή με μητρικό γάλα από δότρια.

Τα μωρά άνω των 6 μηνών εξακολουθούν να χρειάζονται βρεφικό γάλα σε σκόνη ή μητρικό γάλα από δότρια, αλλά μπορούν επίσης να αρχίσουν να τρώνε στερεές τροφές κατάλληλες για την ηλικία τους. Σε παιδιά κάτω του 1 έτους δεν πρέπει να δίνεται αγελαδινό γάλα, γάλα σόγιας ή παρόμοια προϊόντα.

Τα βρέφη που τρώνε στερεές τροφές χρειάζονται επαρκείς ποσότητες πρωτεΐνης, σιδήρου και άλλων θρεπτικών συστατικών. Αν έχουν ανησυχίες, οι γονείς μπορούν να συμβουλευτούν τον παιδίατρο για την κατάλληλη ισορροπία θρεπτικών συστατικών και την ιδανική ημερήσια πρόσληψη θερμίδων.

Ορισμένα βρέφη μπορεί να χρειάζονται πολυβιταμίνη ή άλλο συμπλήρωμα, ιδιαίτερα αν δεν λαμβάνουν αρκετό σίδηρο ή βιταμίνη D.

3. Περιορίστε τους παράγοντες που προκαλούν άγχος

Ορισμένα βρέφη αποθηλάζουν εύκολα, ενώ άλλα αντιδρούν έντονα. Ο σχεδιασμός μιας απαιτητικής μετάβασης μπορεί να διευκολύνει τη διαδικασία. Η σταδιακή μείωση του θηλασμού μπορεί επίσης να περιορίσει το άγχος για τη μητέρα και το μωρό.

Μια γυναίκα μπορεί να επιλέξει μια περίοδο χωρίς άλλες σημαντικές πιέσεις, όπως μια προθεσμία στη δουλειά ή ένα επικείμενο ταξίδι. Αν είναι εφικτό, είναι χρήσιμο να περνά περισσότερο χρόνο με το μωρό, καθώς κατά τον αποθηλασμό μπορεί να γίνει ανήσυχο ή να αναζητά διαρκώς την εγγύτητά της.

Οι γονείς καλό είναι να υπολογίζουν ότι ο αποθηλασμός μπορεί να διαρκέσει μερικές εβδομάδες. Αν πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι κάποια συγκεκριμένη ημερομηνία, είναι προτιμότερο να ξεκινήσει νωρίτερα.

4. Μειώστε τους νυχτερινούς θηλασμούς

Μεταξύ 6 μηνών και 1 έτους, τα περισσότερα μωρά θηλάζουν λιγότερο συχνά τη νύχτα. Αυτή η διαδικασία, γνωστή ως νυχτερινός αποθηλασμός, μπορεί να προσφέρει στις μητέρες την ξεκούραση που χρειάζονται.

Μπορεί επίσης να βοηθήσει τις γυναίκες να συνεχίσουν τον θηλασμό για μεγαλύτερο διάστημα, καθώς οι λιγότεροι νυχτερινοί θηλασμοί ενδέχεται να κάνουν τον θηλασμό πιο άνετο κατά τη διάρκεια της ημέρας.

5. Μειώστε σταδιακά τους θηλασμούς

Μπορεί να είναι δελεαστικό να διακοπεί ο θηλασμός απότομα, όμως αυτό μπορεί να προκαλέσει υπερφόρτωση των μαστών, πόνο στις θηλές και ψυχολογική δυσφορία τόσο στη μητέρα όσο και στο βρέφος. Μια πιο εύκολη στρατηγική είναι να μειώνονται οι θηλασμοί σταδιακά, μέσα σε αρκετές εβδομάδες.

Ξεκινήστε από τον θηλασμό που φαίνεται λιγότερο σημαντικός για το μωρό ή από εκείνον στον οποίο τρώει λιγότερο. Αφήστε να περάσουν μερικές ημέρες ώστε να προσαρμοστεί πριν καταργήσετε τον επόμενο θηλασμό. Επαναλάβετε τη διαδικασία μέχρι να σταματήσουν όλοι οι θηλασμοί, εκτός από τον τελευταίο.

Ο τελευταίος θηλασμός που απομένει, συνήθως νωρίς το πρωί ή το βράδυ, είναι συχνά ο δυσκολότερος να διακοπεί. Η μητέρα καλό είναι να δώσει χρόνο τόσο στο μωρό όσο και στον εαυτό της για να προσαρμοστούν. Ορισμένες γυναίκες επιλέγουν να διατηρήσουν αυτόν τον τελευταίο θηλασμό για αρκετούς ακόμη μήνες.

6. Χρησιμοποιήστε θήλαστρο

Η παραγωγή μητρικού γάλακτος λειτουργεί με βάση την προσφορά και τη ζήτηση. Όσο περισσότερο γάλα καταναλώνει το μωρό ή όσο πιο συχνά αντλεί η γυναίκα, τόσο περισσότερο γάλα συνεχίζει να παράγει το σώμα της.

Η παραγωγή γάλακτος συνήθως μειώνεται καθώς το μωρό τρώει λιγότερο. Ωστόσο, πολλές γυναίκες νιώθουν τότε υπερφόρτωση και γενικότερη ενόχληση.

Η άντληση μικρής ποσότητας γάλακτος μπορεί να ανακουφίσει την ενόχληση. Αποφύγετε να αντλείτε μεγάλη ποσότητα, καθώς αυτό μπορεί να αυξήσει την παραγωγή. Δοκιμάστε να αντλήσετε για 2-3 λεπτά ή μέχρι να υποχωρήσει ο πόνος.

Οι γυναίκες που αποθηλάζουν μπορούν να δώσουν το γάλα που άντλησαν στο μωρό σε επόμενο γεύμα. Έτσι, δεν χρειάζεται να θηλάσουν το μωρό εκείνη την ώρα, κάτι που μπορεί να βοηθήσει την παραγωγή γάλακτος να μειωθεί πιο γρήγορα.

7. Αντιμετωπίστε την υπερφόρτωση των μαστών

Αν η άντληση για λίγα λεπτά δεν βοηθά, οι γυναίκες που θηλάζουν μπορούν να δοκιμάσουν άλλους τρόπους για να μειώσουν την ενόχληση. Τόσο η άντληση όσο και ο θηλασμός μπορεί να αυξήσουν την παραγωγή μητρικού γάλακτος, παρατείνοντας την ενόχληση και επιβραδύνοντας τον αποθηλασμό.

Ορισμένες στρατηγικές που μπορεί να περιορίσουν την ενόχληση είναι:

• Τοποθέτηση φύλλων λάχανου στους μαστούς. Αν είναι κρύα, μπορεί να βοηθήσουν στο πρήξιμο.
• Λήψη μη στεροειδούς αντιφλεγμονώδους φαρμάκου για τον πόνο.
• Τοποθέτηση ζεστών επιθεμάτων στους μαστούς πριν από τον θηλασμό ή ένα ζεστό μπάνιο.
• Τοποθέτηση κρύων επιθεμάτων, όπως σακούλες με κατεψυγμένο αρακά, μετά τον θηλασμό.
• Συζήτηση με τον γιατρό για τα αντισυλληπτικά χάπια. Ορισμένες γυναίκες διαπιστώνουν ότι η λήψη τους μειώνει την παραγωγή μητρικού γάλακτος και, κατά συνέπεια, την ενόχληση κατά τον αποθηλασμό.
• Μασάζ στους μαστούς για να μειωθεί ο κίνδυνος απόφραξης των γαλακτοφόρων πόρων.
• Χρήση υποστηρικτικού στηθόδεσμου, καθώς οι μαστοί μπορεί να φαίνονται βαρύτεροι. Τα στενά ρούχα και η περίδεση των μαστών μπορεί να επιδεινώσουν τον πόνο και ακόμη και να προκαλέσουν λοίμωξη του μαστού.

8. Αναγνωρίστε τα σημάδια προβλήματος

Ο αποθηλασμός μπορεί να προκαλέσει άγχος, αλλά σπάνια είναι επικίνδυνος. Οι δύο κύριοι κίνδυνοι είναι η λοίμωξη του μαστού και ο υποσιτισμός του μωρού.

Ορισμένες μητέρες εμφανίζουν κατάθλιψη ή άγχος, ενώ κάποια βρέφη δυσκολεύονται να ηρεμήσουν χωρίς θηλασμό.

Επικοινωνήστε με γιατρό αν:

• η μητέρα εμφανίσει πυρετό
• οι μαστοί είναι πρησμένοι, κόκκινοι ή ζεστοί
• υπάρχει πράσινο ή δύσοσμο έκκριμα από τους μαστούς
• η μητέρα εμφανίσει συμπτώματα κατάθλιψης ή άγχους
• η μητέρα δεν αισθάνεται πλέον δεμένη με το μωρό
• το μωρό έχει λιγότερες βρεγμένες ή λερωμένες πάνες
• το μωρό παρουσιάσει σημαντική αλλαγή στις συνήθειες ύπνου που διαρκεί περισσότερο από μία ή δύο εβδομάδες

9. Προσφέρετε παρηγοριά στο μωρό

Το μητρικό γάλα δεν είναι μόνο πηγή θρεπτικών συστατικών. Ο θηλασμός προσφέρει επίσης παρηγοριά στα μωρά όταν είναι αγχωμένα ή φοβισμένα, ενώ πολλά αποκοιμιούνται την ώρα που θηλάζουν.

Στρατηγικές για να παρηγορήσετε το μωρό κατά τον αποθηλασμό περιλαμβάνουν:

• κράτημα του μωρού με επαφή δέρμα με δέρμα
• προσφορά πιπίλας
• απόσπαση της προσοχής του μωρού όταν θέλει να θηλάσει, με παιχνίδι, τραγούδι ή έναν περίπατο
• νανούρισμα στην αγκαλιά
• προσφορά μασητικού που έχει κρυώσει στην κατάψυξη, αν βγάζει δόντια
• καθιέρωση μιας νέας βραδινής ρουτίνας που βοηθά το μωρό να αποκοιμηθεί

Μπορεί να βοηθήσει επίσης αν αναλάβει να παρηγορήσει το μωρό ο άλλος γονέας ή ένας φροντιστής. Τα βρέφη που αποθηλάζουν μπορεί να προσπαθούν επίμονα να θηλάσουν. Όταν κάποιος άλλος τα παρηγορεί ή τα ταΐζει, μπορεί να μειωθεί σημαντικά το άγχος τόσο για τη μητέρα όσο και για το μωρό.

Πώς μειώνεται και σταματά η παραγωγή μητρικού γάλακτος

Αφού το βρέφος αποθηλάσει, η μητέρα μπορεί να θέλει να βοηθήσει το σώμα της να σταματήσει την παραγωγή γάλακτος. Η σταθερή υποστήριξη των μαστών και η σταδιακή μείωση της ποσότητας γάλακτος που αφαιρείται μπορούν να περιορίσουν σταδιακά την έκκριση γάλακτος.

Η διαδικασία μπορεί να είναι επώδυνη, καθώς το γάλα μπορεί να συσσωρευτεί και να προκαλέσει πρήξιμο και πόνο. Τα επιθέματα στήθους μέσα στον στηθόδεσμο μπορούν να απορροφήσουν το γάλα που διαρρέει. Παυσίπονα και κρύες κομπρέσες ή επιθέματα τζελ μέσα στον στηθόδεσμο μπορεί να ανακουφίσουν από την ενόχληση ή τον πόνο. Τα κρύα φύλλα λάχανου μπορούν επίσης να καταπραΰνουν τους μαστούς. Φυλάξτε τα στο ψυγείο και αλλάξτε τα όταν μαραθούν.

Αν οι μαστοί πονάνε όταν ξαπλώνετε, κοιμηθείτε με ένα μαξιλάρι που τους στηρίζει. Όσες κοιμούνται μπρούμυτα μπορούν να βάλουν ένα μαξιλάρι κάτω από την κοιλιά και τους γοφούς, ώστε να στηρίζονται οι μαστοί.

Οι μητέρες χρειάζεται να δείχνουν υπομονή με τα βρέφη που δεν θέλουν να αποθηλάσουν. Το μωρό μπορεί προσωρινά να επιστρέψει σε ένα προηγούμενο στάδιο ανάπτυξης, να γίνει ανήσυχο ή προσκολλημένο ή να κλαίει συχνότερα από ό,τι συνήθως. Αυτές οι δυσκολίες συνήθως βελτιώνονται έπειτα από μερικές εβδομάδες.

Για ζητήματα που αφορούν τον θηλασμό, τον αποθηλασμό, τον πόνο ή τη χρήση φαρμάκων και συμπληρωμάτων, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.