Νέα έρευνα από επιστήμονες στις ΗΠΑ επισημαίνει ότι οι φθαλικές ενώσεις, που περιέχονται σε καθημερινά αγαθά όπως τα πλαστικά, τα καλλυντικά και οι συσκευασίες τροφίμων, ενδέχεται να επηρεάσουν την ανάπτυξη του εμβρυϊκού εγκεφάλου στη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι τα βρέφη που εκτίθενται στις συγκεκριμένες ουσίες έχουν μειωμένες συγκεντρώσεις σημαντικών νευροδιαβιβαστών, μεταξύ των οποίων η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη, οι οποίοι σχετίζονται με τη διάθεση και την ανάπτυξη.
Για τη μείωση της έκθεσης και την προστασία εγκύων και μωρών, οι ειδικοί εισηγούνται προφυλάξεις, όπως να χρησιμοποιούνται γυάλινα σκεύη και να αποφεύγονται προϊόντα που περιέχουν φθαλικές ενώσεις.
Επιστήμονες στις ΗΠΑ προειδοποιούν ότι χημικές ουσίες που συναντώνται σε πολλά είδη καθημερινής χρήσης και προσωπικής φροντίδας ενδέχεται να επηρεάσουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου, εάν υπάρχει έκθεση κατά την εγκυμοσύνη.
Πρόκειται για τις φθαλικές ενώσεις, μια κατηγορία συνθετικών χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε ευρύ φάσμα αγαθών, τόσο καταναλωτικών όσο και βιομηχανικών. Χρησιμεύουν συχνά ως μαλακτικά, ώστε τα πλαστικά να γίνονται πιο εύκαμπτα και ανθεκτικά, ενώ χρησιμοποιούνται και ως διαλύτες ή σταθεροποιητές, για παράδειγμα σε αρώματα και αρωματικά διαλύματα. Μπορεί να περιέχονται, μεταξύ άλλων, σε:
- Πλαστικά είδη, όπως παιχνίδια
- Συσκευασίες τροφίμων
- Είδη προσωπικής περιποίησης
- Καλλυντικά (όπως βερνίκια νυχιών και αρώματα, λακ μαλλιών, προϊόντα για μετά το ξύρισμα, καθαριστικά και σαμπουάν)
- Υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα
- Ιατρικές συσκευές
- Εξοπλισμός για αθλητική χρήση
- Κόλλες
- Υλικά σφράγισης
- Χρώματα
- Ελαστικά υλικά
- Καλώδια και σύρματα
- Δάπεδα
«οι φθαλικές ενώσεις βρίσκονται παντού στην καθημερινή μας ζωή», ανέφερε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Donghai Liang, αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Υγείας και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Emory, στην Ατλάντα. Αυτή η ευρεία παρουσία ήταν ο λόγος που έγινε η νέα μελέτη, εξήγησε.
Η έρευνα για τις φθαλικές ενώσεις
Μετά τη γέννηση, τα μωρά που είχαν εκτεθεί στις ουσίες ως έμβρυα εμφάνισαν, σύμφωνα με τη μελέτη, χαμηλότερες συγκεντρώσεις ορισμένων ουσιών που είναι σημαντικές για την υγεία του εγκεφάλου. Σε αυτές περιλαμβάνονται η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη, δύο βασικοί νευροδιαβιβαστές.
Ο ρόλος των νευροδιαβιβαστών είναι να μεταφέρουν μηνύματα ανάμεσα στα νευρικά κύτταρα. Για το μωρό, η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη συμβάλλουν στη ρύθμιση της διάθεσης, στη μάθηση και στις αντιδράσεις.
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Communications και η μελέτη εξέτασε 216 ζεύγη μητέρων και βρεφών από την Ατλάντα.
Για να εκτιμήσουν πόσο είχαν εκτεθεί οι έγκυες στις φθαλικές ενώσεις, οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα ούρων. Αφού γεννήθηκαν τα μωρά, εξέτασαν επίσης δείγματα αίματός τους.
Στις εξετάσεις διαπιστώθηκε ότι τα μωρά με έκθεση στις συγκεκριμένες χημικές ουσίες πριν από τη γέννηση είχαν χαμηλές τιμές τυροσίνης και τρυπτοφάνης. Αυτά είναι δύο αμινοξέα που χρειάζονται για να παραχθούν οι νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου. Παράλληλα, τα μωρά κατέγραψαν χαμηλότερες επιδόσεις σε δοκιμασίες προσοχής και αντίδρασης που τους έβαλαν οι γιατροί.
Παλαιότερες έρευνες έχουν συνδέσει τις φθαλικές ενώσεις με διάφορα προβλήματα υγείας, ανάμεσα στα οποία αναφέρονται:
- Μη φυσιολογική νευρολογική ανάπτυξη στα νήπια
- Το άσθμα
- Η παχυσαρκία
- Ακόμη και κάποιες μορφές καρκίνου
Κατά τους ερευνητές, τα καινούργια ευρήματα ενδέχεται να προσφέρουν μια εξήγηση για τον τρόπο με τον οποίο οι φθαλικές ενώσεις επηρεάζουν το νευρικό σύστημα.
Πρακτικά μέτρα για τη μείωση της έκθεσης σε φθαλικές ενώσεις
Για περιορισμό της επαφής με αυτές τις ουσίες, οι ειδικοί προτείνουν τη χρήση δοχείων και σκευών από γυαλί ή ανοξείδωτο ατσάλι. Εισηγούνται ακόμη την αποφυγή αντικολλητικών σκευών και την επιλογή ειδών προσωπικής φροντίδας με την ένδειξη phthalate-free, δηλαδή χωρίς φθαλικές ενώσεις.
Οι ουσίες μπορεί να βρίσκονται και στη σκόνη του σπιτιού, γι’ αυτό ο τακτικός καθαρισμός με υγρό πανί ενδέχεται να βοηθήσει. Συνιστάται επίσης να αερίζετε επαρκώς και καθημερινά τον χώρο κατοικίας σας.
Φωτογραφία: iStock
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/egkymosyni-toxika-chimika-se-kathimerina-proionta-apeiloyn-tin-egkefaliki-anaptyxi-toy-emvryoy/299
