Λεπτοσπείρωση: συμπτώματα και μετάδοση

Τι είναι η λεπτοσπείρωση

Η λεπτοσπείρωση είναι μια βακτηριακή λοίμωξη που προσβάλλει ανθρώπους και πολλά είδη ζώων. Προκαλείται από το βακτήριο Leptospira, το οποίο αποβάλλεται με τα ούρα μολυσμένων ζώων και μπορεί να παραμείνει στο νερό ή στο χώμα για εβδομάδες έως μήνες. Μπορεί να μολυνθείς όταν μολυσμένο νερό ή χώμα έρθει σε επαφή με το στόμα, τα μάτια ή μια πληγή σου, καθώς και από μολυσμένα τρόφιμα ή πόσιμο νερό.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν συμπτώματα ή εμφανίζουν ήπιες ενοχλήσεις που μοιάζουν με γρίπη. Σε ορισμένους, όμως, η λοίμωξη γίνεται σοβαρή και μπορεί να επηρεάσει τα νεφρά, το ήπαρ ή την αναπνοή. Μερικές φορές υπάρχει μια αρχική βελτίωση και στη συνέχεια εμφανίζεται δεύτερη, πιο σοβαρή φάση.

Η λεπτοσπείρωση αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά και οι περισσότεροι αναρρώνουν μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Η έγκαιρη θεραπεία μπορεί να περιορίσει τη διάρκεια της ασθένειας και να βοηθήσει στην πρόληψη σοβαρών επιπλοκών. Αν τα συμπτώματα είναι βαριά, μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία.

Μορφές και τύποι

• Πρώτη φάσηΜπορεί να εμφανιστούν πυρετός, ρίγη, πονοκέφαλος, μυϊκοί πόνοι, έμετος ή διάρροια. Μπορεί να ακολουθήσει προσωρινή βελτίωση.
• Δεύτερη φάσηΣε ορισμένους εμφανίζεται πιο σοβαρή νόσος, με νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια ή μηνιγγίτιδα (φλεγμονή των μεμβρανών γύρω από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό).

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Οι περισσότεροι αναρρώνουν μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Χωρίς θεραπεία, η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες και υπάρχει κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών. Η έγκαιρη αντιβιοτική θεραπεία μπορεί να μειώσει τη διάρκεια της ασθένειας και να βοηθήσει στην πρόληψη σοβαρής νόσου.

Συμπτώματα λεπτοσπείρωσης

Η λεπτοσπείρωση μπορεί να μην προκαλέσει συμπτώματα ή να μοιάζει με γρίπη. Οι ενοχλήσεις της μπορεί να συγχέονται με εκείνες άλλων ασθενειών.

• Πυρετός Μπορεί να είναι υψηλός.
• Ρίγη
• Πονοκέφαλος
• Μυϊκοί πόνοι Πόνοι στους μυς ή γενικότερα στο σώμα.
• Πόνος στην κοιλιά
• Ναυτία ή έμετος
• Διάρροια
• Κόκκινα μάτια Ερυθρότητα στο λευκό μέρος των ματιών.
• Ίκτερος Κιτρίνισμα του δέρματος ή του λευκού μέρους των ματιών.
• Κόπωση
• Εξάνθημα
• Απώλεια όρεξης

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 2–30 ημέρες μετά την επαφή με το βακτήριο. Η ασθένεια μπορεί να διαρκέσει από λίγες ημέρες έως αρκετές εβδομάδες.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες λεπτοσπείρωσης και παράγοντες κινδύνου

Αιτία είναι το βακτήριο Leptospira. Μολυσμένα ζώα, όπως αρουραίοι, ποντίκια, αγελάδες, χοίροι και σκύλοι, το αποβάλλουν με τα ούρα τους και μολύνουν το περιβάλλον. Μετά από πλημμύρες ή έντονες βροχές, τα ούρα ζώων μπορεί να μολύνουν το χώμα και πηγές νερού. Η επαφή με αυτό το νερό ή το χώμα αυξάνει τον κίνδυνο λοίμωξης.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Κολύμβηση, καγιάκ, κανό ή ράφτινγκ σε ποτάμια και άλλα γλυκά νερά.
• Ψάρεμα, πεζοπορία ή κυνήγι.
• Κηπουρική και εργασίες καθαρισμού ή συντήρησης σε εξωτερικούς χώρους.
• Εργασία με ζώα ή ζωικά προϊόντα, όπως στην κτηνοτροφία, σε κτηνιατρεία ή σφαγεία.
• Εργασία σε αποχετεύσεις, καθαριότητα ή επιχειρήσεις διάσωσης.
• Επαφή με νερό ή χώμα μετά από πλημμύρες και έντονες βροχές.
• Υπαίθριες δραστηριότητες σε τροπικές περιοχές.
• Συνθήκες αστεγίας ή διαμονή σε καταλύματα όπου υπάρχει επαφή με τρωκτικά ή ούρα ζώων.

Πώς μεταδίδεται η λεπτοσπείρωση

Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω των ούρων μολυσμένων ζώων. Μολυσμένο νερό ή χώμα μπορεί να μεταφέρει το βακτήριο στο στόμα, στα μάτια ή σε κοψίματα του δέρματος. Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι σπάνια.

• Επαφή με νερό ή χώμα που περιέχει ούρα ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ζώων.
• Άμεση επαφή με ούρα, αίμα, ιστούς ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένου ζώου.
• Κατανάλωση τροφίμων ή νερού που έχουν μολυνθεί με ούρα ζώων.

Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα και για πόσο κολλάει

Συνήθως μεσολαβούν 2–30 ημέρες από την έκθεση έως την εμφάνιση της ασθένειας. Τα βακτήρια μπορούν να επιβιώσουν σε μολυσμένο νερό ή χώμα για εβδομάδες έως μήνες.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Αν υπάρχει υποψία λεπτοσπείρωσης, ο γιατρός σου μπορεί να ζητήσει εξετάσεις. Πες του αν προηγήθηκε επαφή με ζώα, ούρα ζώων, πιθανώς μολυσμένο νερό ή χώμα.

Θεραπεία λεπτοσπείρωσης

Η λεπτοσπείρωση αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Αν ο γιατρός σου υποψιάζεται τη λοίμωξη, η θεραπεία χρειάζεται να δοθεί όσο το δυνατόν νωρίτερα, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος σοβαρής νόσου και η διάρκεια των συμπτωμάτων. Σε σοβαρά συμπτώματα μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία και ενδοφλέβια αντιβιοτικά. Ακολούθησε την αγωγή που σου έχει δοθεί και ολοκλήρωσέ την όπως έχει ορίσει ο γιατρός σου, ακόμη κι αν νιώσεις καλύτερα.

• ΑντιβιοτικάΧρησιμοποιούνται αντιβιοτικά όπως η δοξυκυκλίνη ή η πενικιλίνη, με ιατρική καθοδήγηση.
• Νοσοκομειακή θεραπείαΑν η νόσος είναι σοβαρή, μπορεί να χρειαστείς αντιβιοτικά ενδοφλεβίως, δηλαδή μέσα σε φλέβα.
• Ανακούφιση πόνου και πυρετούΗ παρακεταμόλη ή η ιβουπροφαίνη μπορούν να ανακουφίσουν τον πόνο και τον πυρετό. Συζήτησε τη χρήση τους με τον γιατρό σου.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Μείωσε την επαφή σου με πιθανώς μολυσμένο νερό, χώμα και ούρα ζώων, ιδιαίτερα μετά από πλημμύρες. Δεν υπάρχει εμβόλιο για ανθρώπους· ο εμβολιασμός των ζώων αποτελεί μέτρο πρόληψης.

• Μην κολυμπάς, μην κάνεις μπάνιο και μην περπατάς μέσα σε νερό που μπορεί να περιέχει ούρα ζώων.
• Κάλυψε κοψίματα και εκδορές με αδιάβροχα επιθέματα και καθάριζε τις πληγές το συντομότερο δυνατό.
• Φόρα αδιάβροχα προστατευτικά ρούχα και παπούτσια ή μπότες κοντά σε πιθανώς μολυσμένο νερό ή χώμα.
• Πλύνε τα χέρια σου με σαπούνι και νερό μετά την επαφή με ζώα ή ζωικά προϊόντα.
• Κάνε ντους το συντομότερο δυνατό μετά την επαφή με πιθανώς μολυσμένο νερό.
• Μην αγγίζεις νεκρά ζώα με γυμνά χέρια και απόφυγε την επαφή με ζώα που μπορεί να είναι μολυσμένα.
• Μην πίνεις νερό από ποτάμια, κανάλια ή λίμνες χωρίς να το έχεις πρώτα βράσει ή επεξεργαστεί κατάλληλα.
• Πριν από δραστηριότητες στο νερό, ενημερώσου αν έχουν εμφανιστεί περιστατικά λεπτοσπείρωσης στην περιοχή.
• Στη δουλειά, χρησιμοποίησε γάντια, κατάλληλα υποδήματα και προστασία ματιών και καθάριζε και απολύμαινε εξοπλισμό και επιφάνειες.
• Έλεγξε ότι ο σκύλος σου είναι εμβολιασμένος κατά της λεπτοσπείρωσης.
• Περιόρισε την παρουσία τρωκτικών, διατηρώντας τρόφιμα, νερό και σκουπίδια σε κλειστά δοχεία.

Επιπλοκές λεπτοσπείρωσης

• Βλάβη στα νεφρά ή νεφρική ανεπάρκεια.
• Ηπατική ανεπάρκεια.
• Μηνιγγίτιδα, δηλαδή φλεγμονή των μεμβρανών γύρω από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.
• Αναπνευστικά προβλήματα.
• Θάνατος.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε άμεσα ιατρική εκτίμηση αν υποψιάζεσαι λεπτοσπείρωση, ιδιαίτερα αν έχεις πυρετό, πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους, ναυτία, έμετο, διάρροια ή κόκκινα μάτια μετά από πιθανή έκθεση.
• Ζήτησε επείγουσα ιατρική εκτίμηση αν εμφανίσεις κιτρίνισμα στο δέρμα ή στα μάτια, εξάνθημα, αδυναμία να ουρήσεις, πρήξιμο σε αστραγάλους, πόδια ή χέρια, πόνο στο στήθος ή δύσπνοια.
• Για 2–30 ημέρες μετά από πλημμύρα, πρόσεχε για συμπτώματα και δες αμέσως γιατρό αν υποψιάζεσαι λεπτοσπείρωση.

Ποιος γιατρός: Παθολόγος, Λοιμωξιολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τη λεπτοσπείρωση