Το άρθρο εξετάζει πώς μια φράση ή η ανησυχία μπορεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο στις φιλίες. Ειδικοί τονίζουν ότι η υπερανάλυση και οι επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις για το αν ένας φίλος έχει θυμώσει ενδέχεται να φέρουν ένταση και απομάκρυνση.
Εγωισμός, απομάκρυνση και προδοσία συγκαταλέγονται στους συχνούς λόγους για τους οποίους διαλύονται οι φιλίες, όπως δείχνουν οι έρευνες. Για να διατηρούνται υγιείς σχέσεις, οι ψυχοθεραπευτές εισηγούνται ανοιχτή επικοινωνία και αποφυγή της εσωστρέφειας.
Χρειάζεται να λαμβάνετε υπόψη πως οι εξωτερικές συνθήκες ενδέχεται να εξηγούν αλλαγές στη συμπεριφορά ενός φίλου. Προσεγγίστε τις συζητήσεις με διάθεση κατανόησης και υποστήριξη.
Μήπως υπάρχει μια συγκεκριμένη φράση που, αν την πείτε, μπορεί να βλάψει μια φιλία; Ειδικοί προειδοποιούν πως ορισμένες «απρόσεκτες» συμπεριφορές ενδέχεται να έχουν μεγαλύτερο αρνητικό αντίκτυπο απ’ όσο φαντάζεστε. Ποιες είναι;
Ποια φράση μπορεί να βάλει σε κίνδυνο μια φιλία
Αν αγχώνεστε εύκολα, μια καθυστέρηση ή μια μικρή αλλαγή στα σχέδια ίσως σας οδηγήσει να φανταστείτε το χειρότερο. Ακόμη κι όταν βρίσκεστε σε μια σταθερή σχέση, μπορεί να σκεφτείτε: «Είπα κάτι λάθος; Μήπως έχει θυμώσει με μένα;». Αν, για παράδειγμα, κάποιος δει τα μηνύματά σας χωρίς να απαντήσει, μπορεί να αρχίσετε να ψάχνετε την αιτία και, κάποιες φορές, να θεωρήσετε πως φταίξατε εσείς.
Όταν αναλύετε υπερβολικά τα πράγματα και πλάθετε αρνητικά σενάρια, μπορεί να επιβαρύνεται η φιλία σας. Ερωτήσεις που επανέρχονται, όπως «έχεις θυμώσει μαζί μου;», είναι δυνατό να φέρουν ένταση και φθορά στη σχέση.
Τι οδηγεί τους φίλους στην απομάκρυνση, σύμφωνα με έρευνα
Σε έρευνα του 2021, με τίτλο «Relationship dissolution in the friendships of emerging adults: How, when, and why», οι ερευνητές εξέτασαν 9.487 απαντήσεις που προήλθαν από 179 νέους ενήλικες. Κατέγραψαν τρεις βασικούς τρόπους με τους οποίους μπορεί να λήξει ή να αλλάξει μια φιλία: τον πλήρη τερματισμό της, την απομάκρυνση και τον διαχωρισμό συγκεκριμένων πλευρών της. Συνήθως, οι συμπεριφορές αυτές αποτελούσαν αντίδραση σε κάποιο λάθος του φίλου.
Η ανάλυση έδειξε ακόμη ότι όσοι έβαζαν πρώτα την ικανοποίηση των προσωπικών τους αναγκών είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να τερματίσουν φιλίες. Αντίθετα, όσοι επικεντρώνονταν στη διατήρηση της σχέσης ήταν λιγότερο πιθανό να απομακρυνθούν ή να διακόψουν τους δεσμούς.
Άλλες μελέτες αναφέρουν ότι οι φιλίες συνήθως διακόπτονται για έναν από τους εξής λόγους:
- Εγωισμός / άνιση προσπάθεια – η σχέση μπορεί να λήξει όταν ένας φίλος πάψει να δείχνει ενδιαφέρον ή να συνεισφέρει.
- Ρομαντική παρέμβαση – ζήλια ή έλξη μπορεί να διαταράξει τη φιλική σύνδεση.
- Απομάκρυνση (απόσταση ή αλλαγή προτεραιοτήτων) – λιγότερη επικοινωνία μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματική αποξένωση.
- Προδοσία / σύγκρουση αξιών – η απώλεια εμπιστοσύνης ή σοβαρές διαφωνίες μπορεί να βάλουν τέλος στη σχέση.
- Εξωτερική αποδοκιμασία – αντιρρήσεις από φίλους ή συγγενείς ενδέχεται να διαλύσουν τη φιλία.
Πώς η υπερανάλυση βλάπτει τη φιλία και πώς να μιλάτε αποτελεσματικά
«Μπορεί να είναι στρεσογόνο για τους φίλους σας να νιώθουν ότι πρέπει να προσέχουν κάθε επικοινωνία μαζί σας για να μη σας ανησυχήσουν», λέει η Anna Poss, ψυχοθεραπεύτρια από το Σικάγο, σύμφωνα με το HuffPost. «Η δυσαρέσκεια μπορεί να αυξηθεί σε σχέσεις όπου κάποιος πρέπει συνεχώς να καθησυχάζει τον άλλο – αυτού του είδους η συναισθηματική εργασία μπορεί να είναι εξαντλητική».
Ένα ακόμη αρνητικό στοιχείο είναι να θεωρείτε χωρίς βάση πως ο φίλος σας είναι θυμωμένος. Έτσι μπορεί να απομακρυνθείτε, να μεγαλώσει η απόσταση και στο τέλος να χαθεί μια πολύτιμη φιλία. «Το να υποθέτετε ότι μια αλλαγή συμπεριφοράς κάποιου οφείλεται σε εσάς είναι κάτι που προσωποποιεί ένα ζήτημα που πιθανώς δεν έχει καμία σχέση με εσάς», ανέφερε.
Αυτή η οπτική μπορεί να θεωρηθεί κάπως ναρκισσιστική, αφού η ζωή του φίλου σας δεν περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από εσάς. Ιδίως σε δύσκολες περιόδους, είναι συχνό οι άνθρωποι να είναι απλώς απασχολημένοι, χωρίς να είναι θυμωμένοι μαζί σας. Η Αμερικανή ψυχοθεραπεύτρια Kristin Davin εξηγεί: «Δεν κοινωνικοποιούμαστε όπως πριν την COVID, όταν η συζήτηση και η επαφή ήταν πιο φυσικές».
Η Davin προτείνει να μην αφήνετε τις υποψίες να σας παρασύρουν, αλλά να δοκιμάσετε μια απλή προσέγγιση. Μπορείτε να πείτε: «Γεια, παρατήρησα ότι έχουμε να τα πούμε καιρό. Πώς είσαι; Ήθελα να σου μιλήσω και εύχομαι να ‘σαι καλά. Νιώθω ότι κι εγώ μπορεί να μην έκανα αρκετά!».
Υπάρχουν φορές που η υπόθεση ότι κάποιος είναι θυμωμένος μαζί μας έχει βαθύτερη αιτία
Όταν σας απασχολεί διαρκώς μήπως έχετε ενοχλήσει τους άλλους, αναρωτηθείτε γιατί θεωρείτε αυτό το ενδεχόμενο το πιθανότερο. Το να «απρογραμματίσετε» αυτές τις αρνητικές σκέψεις είναι δική σας ευθύνη· δεν είναι δίκαιο να περιμένετε επανειλημμένα από φίλους και συγγενείς να σας διαβεβαιώνουν πως όλα είναι καλά.
Η τάση αυτή ενδέχεται να συνδέεται με αγχώδη προσκόλληση — τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούμε συναισθηματικούς δεσμούς και σχετιζόμαστε με τους άλλους, που συνήθως διαμορφώνεται στην παιδική ηλικία. Όπως αναφέρει η ψυχοθεραπεύτρια Brittany Bouffard από το Ντένβερ, όσοι έχουν αγχώδη προσκόλληση συχνά ζητούν περισσότερες διαβεβαιώσεις και τείνουν να αναλύουν υπερβολικά τις καταστάσεις.
«Αν είχατε έναν γονιό ή κάποιον που σας φρόντιζε, για τον οποίο έπρεπε συνεχώς να ανησυχείτε αν όλα ήταν εντάξει ή αν κάνατε κάτι λάθος, ίσως ακόμα ανησυχείτε με αυτόν τον τρόπο στις στενές σχέσεις σας σήμερα», εξηγεί. Η συγκεκριμένη προσκόλληση μπορεί να ενισχύσει και την αυτοκατηγορία. «Εκτός αν ξέρετε ότι συνέβη κάτι δύσκολο ανάμεσα σε εσάς και τον φίλο σας, προσπαθήστε να πείσετε τον εαυτό σας και το άγχος σας ότι πιθανώς όλα είναι εντάξει. Ξεκινήστε με αυτήν την υπόθεση και μετά συζητήστε το με τον φίλο σας αν δεν μπορείτε να το ξεπεράσετε», συμβουλεύει η Bouffard.
Η υπερβολική ανησυχία μπορεί επίσης να οφείλεται σε ανασφάλεια ή προβολή, όταν εσείς αισθάνεστε ενοχές επειδή παραμελείτε τη φιλία. Η ψυχοθεραπεύτρια Kristin Davin επισημαίνει: «Ίσως νιώθετε ότι έχετε κατακλυστεί από τη ζωή, είστε αγχωμένοι ή απλά νιώθετε ‘κάπως’. Όταν αναγνωρίζουμε ότι ίσως εμείς έχουμε παραμελήσει έναν φίλο, συχνά θεωρούμε ότι ισχύει το ίδιο και για εκείνον – ότι είναι κι εκείνος ανασφαλής ή αγχωμένος».
Η απουσία επικοινωνίας από έναν φίλο, βέβαια, κάποιες φορές μπορεί πράγματι να δείχνει ότι υπάρχει πρόβλημα. Η Αμερικανή ψυχολόγος Irene S. Levine ανέφερε: «Μερικές φορές μια σχέση μπορεί να πλησίαζε έτσι κι αλλιώς στο τέλος της, και μια παύση στην επικοινωνία δίνει τη δυνατότητα σε έναν ή και στους δύο να αποσυρθούν».
Το ghosting, παρ’ όλα αυτά, σπάνια αποτελεί τον καλύτερο τρόπο λήξης μιας φιλίας. Μια σταδιακή απομάκρυνση, με λιγότερη επικοινωνία και αραιότερες συναντήσεις, μπορεί να είναι αποδεκτή ανάλογα με το πόσο στενή είναι η σχέση. Η ψυχολόγος Andrea Bonior σημειώνει, σύμφωνα με την ίδια πηγή, ότι αυτό είναι εφικτό μόνο όταν υπάρχει αμοιβαία κατανόηση.
«Μη αφήνετε τον άλλον να περιμένει, αν βλέπετε ότι δεν απομακρύνεται και ο ίδιος», είπε. «Σε αυτή την περίπτωση, έχετε υποχρέωση να κάνετε μια πιο άμεση (ακόμα κι αν είναι άβολη!) συζήτηση για το πώς βλέπετε τη ζωή σας να πηγαίνει προς άλλη κατεύθυνση».
Είναι πιθανό ο φίλος σας να έχει θυμώσει πραγματικά και να περιμένει να του ζητήσετε συγγνώμη. Αν πιστεύετε ότι κάνατε ή είπατε κάτι που τον πείραξε, ή ότι υπάρχει ζήτημα που δεν λύθηκε, αναγνωρίστε το και απολογηθείτε όσο το δυνατόν νωρίτερα. Η Levine προειδοποίησε: «Διαφορετικά, κινδυνεύετε να θυμώνει ο φίλος σας, να αναστατώνεται και να απογοητεύεται όλο και περισσότερο μαζί σας».
Πώς να αντιδράσετε αντί να σκέφτεστε «Μήπως έχει θυμώσει με μένα;»
Η Anna Poss προτείνει να μην καταλογίζετε αμέσως ευθύνες στον εαυτό σας, αλλά να κάνετε μια παύση και να δείτε την κατάσταση με περιέργεια: Μήπως έχει αλλάξει κάτι στη ζωή του φίλου σας και δεν το γνωρίζετε; Μήπως απλώς έχει πολλές υποχρεώσεις; Αν διακρίνετε σαφή μεταβολή στην επικοινωνία ή στη μεταξύ σας σχέση, είναι προτιμότερο να μιλήσετε μαζί του αντί να παραμένετε παγιδευμένοι στο άγχος.
Η Irene S. Levine τονίζει: «Πολλές φορές, όταν νιώθουμε ότι κάποιος απομακρύνεται, αυτό μπορεί να μην έχει καμία σχέση με εμάς. Ο φίλος σας ίσως αντιμετωπίζει προσωπικά προβλήματα ή προβλήματα με άλλους που διστάζει ή ντρέπεται να συζητήσει». Πολλοί άνθρωποι περνούν αόρατες δυσκολίες — απώλειες, ζητήματα στη δουλειά, κατάθλιψη ή στρες — και στο τέλος της ημέρας μπορεί να έχουν λιγότερη κοινωνική ενέργεια. Σημαντικό είναι να παίρνετε πρωτοβουλία και να είστε έτοιμοι να ανοίξετε τη συζήτηση, ακόμη κι αν αυτό σας κάνει να νιώθετε ευάλωτοι.
Η Poss προτείνει να κάνετε την αρχή με κάτι απλό: ρωτήστε τον φίλο σας πώς νιώθει. «Μπορείτε να αναφέρετε ότι παρατηρήσατε μια αλλαγή και θέλετε να βεβαιωθείτε ότι είναι καλά. Πείτε του ότι είστε διαθέσιμοι να ακούσετε και να στηρίξετε αν υπάρχει κάποιο ζήτημα», ανέφερε. «Κι αν ο άλλος είναι θυμωμένος μαζί σας, αυτό του δίνει την ευκαιρία να σας το πει και να σας δώσει τις πληροφορίες που χρειάζεστε για να επιλύσετε το θέμα».
Τι συνιστούν οι ειδικοί για τη διαχείριση μιας φιλίας
- Απομακρυνθείτε λίγο και εξετάστε αν η διαφορετική συμπεριφορά του φίλου σας εξηγείται από εξωτερικές συνθήκες ή έλλειψη χρόνου, αντί να την εκλάβετε ως προσωπικό ζήτημα.
- Πάρτε την πρωτοβουλία να επικοινωνήσετε, αντί να επιτρέπετε στο άγχος σας να μεγαλώνει.
- Έχετε κατά νου ότι ο φίλος σας ίσως περνά προσωπικές δυσκολίες τις οποίες δεν είναι έτοιμος να μοιραστεί μαζί σας.
- Λάβετε υπόψη πως το στρες και η κόπωση από την πανδημία είναι δυνατόν να περιορίσουν την κοινωνική ενέργεια.
- Μπείτε στη συζήτηση με διάθεση να καταλάβετε και με ανοιχτό μυαλό, ακόμη κι αν αυτό σας κάνει να αισθάνεστε ευάλωτοι.
- Αρχίστε με μια απλή ερώτηση για το πώς είναι ο φίλος σας.
- Πείτε του ότι έχετε αντιληφθεί κάποια αλλαγή και θέλετε να μάθετε αν είναι καλά.
- Δηλώστε πως μπορείτε να τον υποστηρίξετε και να τον ακούσετε.
- Αφήστε τον φίλο σας να εκφράσει τυχόν ενόχληση, δίνοντάς σας έτσι τη δυνατότητα να αντιμετωπίσετε όποιο πρόβλημα υπάρχει.
Συνοπτική παρουσίαση των βασικών σημείων
- Η υπερβολική ανάλυση και οι επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις για τη διάθεση ενός φίλου ενδέχεται να δημιουργήσουν ένταση και να επιβαρύνουν τη φιλία.
- Έρευνα αναφέρει ότι ο εγωισμός, η απομάκρυνση και η προδοσία αποτελούν συχνούς λόγους για τη διάλυση φιλικών σχέσεων.
- Για να διατηρούνται υγιείς οι σχέσεις, οι ειδικοί εισηγούνται ειλικρινή επικοινωνία και να μην κλείνεται κανείς στον εαυτό του.
- Η διαφορετική στάση ενός φίλου μπορεί να σχετίζεται με εξωτερικές συνθήκες και όχι με κάτι προσωπικό.
- Προτείνεται να αντιμετωπίζετε όσα συμβαίνουν με ενδιαφέρον και υποστήριξη, χωρίς να αφήνετε τις υποψίες να καθορίζουν τη στάση σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/i-kryfi-frasi-poy-katastrefei-tis-filies-pos-na-tin-apofygete/14147
