Στις νέες σχέσεις, η αρχική φάση του «μήνα του μέλιτος» χαρακτηρίζεται από μαγεία και έντονη χημεία. Το προσωπικό στυλ προσκόλλησης, ωστόσο, είναι ένας από τους παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν και να υπονομεύσουν αυτή την εμπειρία.
Τα τέσσερα βασικά στυλ προσκόλλησης είναι το ασφαλές, το αγχώδες, το αποφευκτικό και το φοβικό. Καθένα επηρεάζει τόσο τη συμπεριφορά όσο και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την οικειότητα.
Η αυτογνωσία και η επικοινωνία έχουν σημαντικό ρόλο στη διαχείριση των σχέσεων. Παράλληλα, υπάρχουν στρατηγικές για την ανάπτυξη υγιών δεσμών, όταν περάσει ο αρχικός ενθουσιασμός.
Στην αρχή μιας καινούργιας σχέσης, η περίοδος του μήνα του μέλιτος μπορεί εύκολα να μας συνεπάρει. Μοιάζει μαγική, σαν να συναντήσαμε επιτέλους έναν άνθρωπο που μας καταλαβαίνει απόλυτα. Υπάρχει ηλεκτρισμός στην ατμόσφαιρα, οι κουβέντες κυλούν χωρίς προσπάθεια και οι μικρές χειρονομίες αποκτούν ξεχωριστή σημασία.
Μήπως αυτή η περίοδος του μήνα του μέλιτος είναι ο τρόπος της φύσης να κάνει τον έρωτα συναρπαστικό;
Τότε ο οργανισμός πράγματι κατακλύζεται από ντοπαμίνη, οξυτοκίνη και σεροτονίνη — νευροχημικές ουσίες που ευθύνονται για την ευχαρίστηση και την ενίσχυση της σύνδεσης. Το πώς βιώνει κανείς αυτές τις ορμόνες, όμως, επηρεάζεται από το στυλ προσκόλλησής του. Ο εγκέφαλός μας, δηλαδή, ερμηνεύει την οικειότητα μέσα από τα βιώματα του παρελθόντος και αντιδρά ανάλογα. Για ορισμένους αυτό φέρνει μεγαλύτερη εγγύτητα, ενώ για άλλους μπορεί να γεννήσει φόβο και ανασφάλεια ή ακόμη και την ανάγκη να απομακρυνθούν.
Ποιο στυλ προσκόλλησης σε χαρακτηρίζει;
Αν καταλάβουμε ποιο είναι το δικό μας στυλ προσκόλλησης, μπορούμε να δούμε πιο καθαρά τους λόγους πίσω από τον τρόπο που φερόμαστε στις σχέσεις:
- Ασφαλής προσκόλληση: Αισθάνεσαι καλά τόσο με τη συναισθηματική εγγύτητα όσο και με την ανεξαρτησία.
- Αγχώδης: Αναζητάς οικειότητα, αλλά σε φοβίζει η πιθανότητα να εγκαταλειφθείς.
- Αποφευκτική: Δίνεις αξία στην αυτονομία και διατηρείς συναισθηματική απόσταση.
- Φοβική: Επιθυμείς την αγάπη, ενώ ταυτόχρονα τη φοβάσαι.
Πώς εκδηλώνεται το ασφαλές στυλ προσκόλλησης
Στον νέο έρωτα, διατηρείς έναν σταθερό ενθουσιασμό και χαίρεσαι την αγάπη χωρίς να παραμερίζεις την ταυτότητά σου. Δεν αναζητάς συνεχώς ενδείξεις κινδύνου ούτε επιχειρείς να «κλειδώσεις» τη σχέση· της επιτρέπεις να προχωρήσει με τον δικό της ρυθμό. Πιθανότατα, επίσης, δεν πανικοβάλλεσαι όταν η φάση του μήνα του μέλιτος κάποια στιγμή τελειώσει. Έχεις εμπιστοσύνη ότι με τον χρόνο η σύνδεση θα γίνει βαθύτερη. Στο μεταξύ, το νευρικό σου σύστημα παραμένει ισορροπημένο και εκφράζεις με σαφήνεια όσα χρειάζεσαι.
Τα χαρακτηριστικά του αγχώδους στυλ προσκόλλησης
Η αρχή μιας ερωτικής σχέσης μπορεί να είναι ταυτόχρονα συναρπαστική και γεμάτη άγχος. Όσοι έχουν αγχώδες στυλ προσκόλλησης συχνά επενδύουν υπερβολικά από νωρίς, εξιδανικεύουν τον/την σύντροφό τους και ανησυχούν για κάθε πιθανή μεταβολή της προσοχής του/της.
Μήπως στέλνεις συνεχώς μηνύματα ή ξαναφέρνεις στο μυαλό σου κάθε συζήτηση; Αναρωτιέσαι πού οδηγείται η σχέση; Ίσως να περνάς το άγχος για ενθουσιασμό;
Η ένταση αυτή δεν είναι ελάττωμα του χαρακτήρα, αλλά τρόπος επιβίωσης. Το σύστημά σου έχει μάθει να επιδιώκει την οικειότητα, επειδή κάποια στιγμή στη ζωή σου ένιωσες ότι μπορεί να τη στερηθείς. Δυστυχώς, το συγκεκριμένο μοτίβο συχνά έχει αρνητικές συνέπειες και μπορεί να κάνει τον/την σύντροφό σου να νιώσει πίεση. Αν θέλεις να το αλλάξεις, μπορεί να σε ωφελήσει να μάθεις να καθησυχάζεις τον εαυτό σου, να μειώνεις σταδιακά τη συναισθηματική ένταση και να καλλιεργείς μέσα σου ένα αίσθημα ασφάλειας.
Το αποφευκτικό στυλ προσκόλλησης
Σου αρέσουν τα πρώτα βήματα του έρωτα, μέχρι η συναισθηματική εμπλοκή να γίνει μεγαλύτερη. Όταν η σχέση αρχίζει να αποκτά στενότερο δεσμό, κάνεις πίσω. Ενδέχεται να φανείς απόμακρος/η ή επικριτικός/ή και να αρχίσεις να προσέχεις τα ελαττώματα του/της συντρόφου σου. Έτσι προστατεύεσαι, υποβαθμίζοντας τα συναισθήματά σου και κρατώντας απόσταση.
Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει πως δεν ενδιαφέρεσαι. Αντίθετα, δυσκολεύεσαι να πλησιάσεις επειδή δεν αισθάνεσαι αρκετά ασφαλής. Όσο ισχυρότερο είναι το ενδιαφέρον σου για κάποιον/α, τόσο πιο πολύ μπορεί να φοβάσαι ότι θα χάσεις τον έλεγχο, κι έτσι στρέφεσαι στην αυτοπροστασία. Τελικά πείθεις τον εαυτό σου πως δεν έχεις ανάγκη κανέναν.
Για να προχωρήσεις πέρα από μια επιφανειακή οικειότητα, χρειάζεται να δοκιμάσεις να εξετάσεις κριτικά τη δυσφορία που σου προκαλεί η ευαλωτότητα. Αυτό απαιτεί να παραμένεις παρών, ακόμη και όταν θα ήταν πιο εύκολο να αποσυρθείς.
Το φοβικό στυλ προσκόλλησης
Πρόκειται για το πιο σύνθετο στυλ: το άτομο λαχταρά μια βαθιά σύνδεση, αλλά ταυτόχρονα τη φοβάται, ενώ μπορεί να πιστεύει ότι δεν αξίζει να αγαπηθεί. Είναι δυνατό τη μια στιγμή να βρίσκεται ολόψυχα μέσα στη σχέση και την επόμενη να απομακρύνεται.
Το μοτίβο αυτό συχνά έχει τις ρίζες του σε τραύματα που δεν έχουν επουλωθεί ή σε ασυνεπή φροντίδα κατά την παιδική ηλικία. Έτσι, η περίοδος του μήνα του μέλιτος μπορεί αντί για χαρά να μετατραπεί σε πεδίο σύγκρουσης, όπου συνυπάρχουν αντικρουόμενα μηνύματα και συναισθηματικές αναδρομές. Ωστόσο, η αγάπη δεν είναι αναγκαστικά και απαραίτητη και επικίνδυνη ταυτόχρονα…
Πώς δημιουργούμε μια ουσιαστική σχέση μετά τον μήνα του μέλιτος;
Παρατήρησε τον τρόπο που συμπεριφέρεσαι στις σχέσεις: αποσύρεσαι, ασκείς πίεση ή αποφεύγεις τις διαφωνίες; Εντόπισε το μοτίβο σου και αντιμετώπισέ το ως εργαλείο κατανόησης, όχι ως ταμπέλα. Οι πληγές που σχετίζονται με την προσκόλληση πυροδοτούν φυσικές αντιδράσεις. Μπορείς να μάθεις να καθησυχάζεις το νευρικό σου σύστημα με βαθιές αναπνοές, με επαφή με το έδαφος ή με κάποια άλλη τεχνική που σε βοηθά. Εξέφραζε όσα αισθάνεσαι με άμεσο και ήρεμο τρόπο, αποφεύγοντας τόσο τις κατηγορίες όσο και την πλήρη σιωπή.
Έχει σημασία το δικό σου στυλ προσκόλλησης, αλλά και το πρόσωπο που επιλέγεις ως σύντροφο. Όταν το ταίρι σου αρνείται να συζητήσει οποιοδήποτε ζήτημα, η εξεύρεση λύσης γίνεται δύσκολη. Αν δεν μπορεί να διαχειριστεί τη δυσφορία, να μιλήσει για τα προβλήματα ή να αναζητήσει μαζί σου μια μέση λύση, η σχέση θα αντιμετωπίσει δυσκολίες. Προτίμησε έναν άνθρωπο που μένει δίπλα σου και δεν απομακρύνεται από τη σύνδεσή σας.
Κατά κανόνα, η περίοδος του «μήνα του μέλιτος» κυλά «εύκολα». Στη συνέχεια, όμως, η σχέση του ζευγαριού περνά δοκιμασίες.
Να έχεις εμπιστοσύνη στον εαυτό σου, να ορίζεις τα όριά σου και να παραμένεις συναισθηματικά διαθέσιμος/η· μπορείς επίσης να απευθυνθείς σε θεραπευτή. Η τελειότητα δεν είναι απαραίτητη, αφού κανείς δεν είναι τέλειος. Σημασία έχει να προσπαθούμε κάθε φορά για το καλύτερο και να ξεπερνάμε τα πρώτα ένστικτα που ενδέχεται να μας εμποδίζουν.
Συνοπτική εικόνα
- Η αρχική φάση του «μήνα του μέλιτος» έχει έντονη χημεία και ενθουσιασμό, όμως μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά από το στυλ προσκόλλησης του καθενός.
- Τα τέσσερα στυλ προσκόλλησης είναι το ασφαλές, το αγχώδες, το αποφευκτικό και το φοβικό· καθένα διαμορφώνει διαφορετικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την οικειότητα.
- Η αυτογνωσία μαζί με την επικοινωνία είναι βασικά στοιχεία για την υγιή διαχείριση των σχέσεων και τη μετάβαση πέρα από τον αρχικό ενθουσιασμό.
- Τα διαφορετικά στυλ προσκόλλησης διαμορφώνουν τη συμπεριφορά και τις συναισθηματικές αντιδράσεις, ενώ το αγχώδες και το φοβικό μπορεί να συνοδεύονται από ιδιαίτερες δυσκολίες.
- Η κατανόηση του προσωπικού στυλ προσκόλλησης ενδέχεται να συμβάλει σε καλύτερες σχέσεις και στην ανάπτυξη πιο σταθερών δεσμών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/minas-toy-melitos-ti-yponomeyei-ti-mageia-tis-protis-fasis-tis-schesis/13314
