Το άρθρο εξετάζει τρόπους ενθάρρυνσης της ηθικής συμπεριφοράς από ναρκισσιστές και επισημαίνει πως η αναφορά στη δημόσια εικόνα τους μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματικότερη από τα ηθικά επιχειρήματα. Ψυχολόγοι αναφέρουν ότι συχνά ανταποκρίνονται καλύτερα όταν κατανοούν πως η ανειλικρίνεια ενδέχεται να πλήξει τη φήμη τους.
Η έρευνα εισηγείται μηνύματα «ανοσοποίησης», τα οποία προειδοποιούν για τις συνέπειες της κακής συμπεριφοράς και μπορούν να ενισχύσουν τις ηθικές προθέσεις. Παρότι αρχικά ενδέχεται να δίνουν γοητευτική εντύπωση, οι ναρκισσιστές συχνά επιδεικνύουν αλαζονεία και χειριστικότητα, με αρνητικό αντίκτυπο στις σχέσεις τους.
Η λογική συζήτηση με έναν ναρκισσιστή μπορεί να μην αποδώσει, εκτός αν γνωρίζετε τι τον επηρεάζει. Η ηθική ενδέχεται να μην αποτελεί κίνητρο για εκείνον, ωστόσο νέα έρευνα δείχνει ότι η δημόσια εικόνα του συνδέεται άμεσα με τη συμπεριφορά του. Σε πρόσφατη μελέτη, οι ναρκισσιστές ήταν πιθανότερο να συμπεριφερθούν ηθικά όταν άκουγαν ότι η ανειλικρίνεια θα μπορούσε να βλάψει τη φήμη τους. Ειδικοί επισημαίνουν ότι το μήνυμα είναι αποτελεσματικότερο όταν εστιάζει στην εικόνα τους στα μάτια των άλλων και όχι στο συναίσθημα.
Η φήμη των ναρκισσιστών μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για αλλαγή της συμπεριφοράς και περισσότερη ειλικρίνεια;
Αν έρθετε αντιμέτωποι με ανειλικρίνεια ή χειρισμό από άτομο με ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά, οι συνηθισμένες μέθοδοι συχνά δεν αποδίδουν. Η επίκληση της λογικής, της δικαιοσύνης ή της ενσυναίσθησης μπορεί να μην έχει αποτέλεσμα, καθώς η ηθική ίσως να μην παρακινεί τους ναρκισσιστές.
Θα μπορούσε, όμως, να ενθαρρυνθεί πιο ηθική συμπεριφορά αν απευθυνθείτε σε μια «γλώσσα» που καταλαβαίνουν, δηλαδή στη φήμη; Πρόσφατη ψυχολογική μελέτη δείχνει πως οι ναρκισσιστές ενδέχεται να ανταποκρίνονται περισσότερο όταν οι συνέπειες παρουσιάζονται μέσα από την κοινωνική εικόνα και όχι με αναφορά σε ηθικές αρχές. Το εύρημα αυτό θα μπορούσε να μεταβάλει εντελώς τον τρόπο επικοινωνίας μαζί τους.
Ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας: ενδείξεις και χαρακτηριστικές συμπεριφορές
Η Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας (NPD) αποτελεί ψυχική πάθηση που περιλαμβάνει σταθερό μοτίβο μεγαλομανίας, επίμονη ανάγκη για θαυμασμό και έλλειψη ενσυναίσθησης προς τους άλλους. Οι συμπεριφορές των ατόμων με τη διαταραχή μπορεί να επηρεάσουν ουσιαστικά τις σχέσεις τους και τη λειτουργικότητά τους στην καθημερινότητα.
Κύρια συμπτώματα και συμπεριφορές
- Έχουν υπερβολικά μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους: Είναι πιθανό να υπερεκτιμούν τα προσόντα και τις επιτυχίες τους και να περιμένουν να θεωρούνται ανώτεροι, ακόμη κι όταν δεν έχουν αντίστοιχα επιτεύγματα.
- Αναλώνονται σε φαντασιώσεις: Συχνά σκέφτονται επίμονα την απεριόριστη επιτυχία, την εξουσία, την εξυπνάδα, την ομορφιά ή τον ιδανικό έρωτα.
- Θεωρούν τον εαυτό τους ξεχωριστό: Μπορεί να πιστεύουν ότι μόνο άτομα εξίσου ιδιαίτερα ή υψηλού κύρους μπορούν να τους καταλάβουν ή να συνδεθούν μαζί τους.
- Επιδιώκουν υπερβολικό θαυμασμό: Η ανάγκη να λαμβάνουν διαρκώς προσοχή και θαυμασμό από τους γύρω τους είναι χαρακτηριστική.
- Πιστεύουν ότι τους οφείλονται προνόμια: Ενδέχεται να έχουν παράλογες απαιτήσεις για ειδική μεταχείριση ή να περιμένουν ότι οι άλλοι θα συμμορφωθούν αυτόματα με τις επιθυμίες τους.
- Χρησιμοποιούν τους άλλους στις διαπροσωπικές σχέσεις: Συχνά εκμεταλλεύονται τους γύρω τους για να πετύχουν προσωπικούς στόχους.
- Δεν δείχνουν ενσυναίσθηση: Μπορεί να δυσκολεύονται να αντιληφθούν ή να συμμεριστούν τα συναισθήματα και τις ανάγκες των άλλων.
- Ζηλεύουν ή θεωρούν ότι τους ζηλεύουν: Ενδέχεται είτε να νιώθουν ζήλια για άλλους είτε να πιστεύουν ότι οι άλλοι αισθάνονται ζήλια για εκείνους.
- Παρουσιάζουν αλαζονική στάση και συμπεριφορά: Συχνά εκφράζουν υπεροψία μέσα από τη στάση ή τη συμπεριφορά τους.
Τα συγκεκριμένα συμπτώματα ενδέχεται να παρουσιάζουν διαφορετική ένταση και να εμφανίζονται με διαφορετικό τρόπο από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η διάγνωση της ναρκισσιστικής διαταραχής προσωπικότητας χρειάζεται να τίθεται από εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας, με συνεκτίμηση του συνολικού πλαισίου της συμπεριφοράς και του ιστορικού του ατόμου.
Ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας: οι επιπτώσεις στις ερωτικές σχέσεις
Στις ερωτικές σχέσεις, οι ναρκισσιστές ενδέχεται στην αρχή να μοιάζουν γοητευτικοί και μαγνητικοί, αλλά αργότερα να εμφανίσουν ελεγκτική, υποτιμητική ή ακόμη και επιθετική συμπεριφορά. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε χάος, απιστία και συναισθηματικό τραύμα για τους συντρόφους τους. Στη δουλειά, από την άλλη, μπορεί αρχικά να δείχνουν φιλοδοξία, αλλά να απομακρύνουν τους συναδέλφους τους με την αλαζονική και χειριστική συμπεριφορά τους.
Ως γονείς, οι ναρκισσιστές ενδέχεται να πλήξουν τη συναισθηματική σύνδεση και την υποστήριξη, οδηγώντας σε ασταθή πειθαρχία, ελάχιστη ή ανύπαρκτη στοργή και επιβλαβείς συνθήκες για τα παιδιά. Η μελέτη επισημαίνει ακόμη τη «ναρκισσιστική οργή»—μια εκρηκτική και αυτάρεσκη αντίδραση θυμού απέναντι σε κριτική που θεωρείται ότι δέχονται—και υπογραμμίζει τη σημασία των θεραπευτικών ορίων και της αντανάκλασης ενσυναίσθησης στην υποστήριξη ατόμων με ναρκισσισμό.
Νέα προσέγγιση στην επικοινωνία με ναρκισσιστές – Μελέτη δείχνει πώς μπορεί να μειωθεί ο χειρισμός
Όποιος έχει έρθει σε σύγκρουση με ναρκισσιστή ξέρει πόσο δύσκολο είναι να συνεννοηθεί μαζί του. Όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως θέλουν, συχνά χρησιμοποιούν gaslighting και χειριστικές τακτικές—κάτι που δυσκολεύει πολύ την προσδοκία για ειλικρίνεια. Ωστόσο, οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι αυτό ενδέχεται πλέον να μην ισχύει. Το κλειδί μπορεί να είναι το μήνυμα που θα επιλέξετε να τους μεταφέρετε.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο Personality and Social Psychology Bulletin, έδειξε ότι οι ναρκισσιστές δίνουν μεγάλη βαρύτητα στην εικόνα που σχηματίζουν οι άλλοι γι’ αυτούς, παρότι μπορεί να είναι επιρρεπείς στο ψέμα. Οι ερευνητές εξέτασαν μια τεχνική «ανοσοποίησης» για άτομα με ναρκισσισμό. Με απλά λόγια, πρόκειται για την προσπάθεια να πειστεί κάποιος να κάνει κάτι, μέσω της αποθάρρυνσής του από μια διαφορετική πράξη.
Για τη δοκιμή, οι συμμετέχοντες διάβασαν έναν κώδικα δεοντολογίας και κατόπιν υποβλήθηκαν σε δοκιμασίες που εξέταζαν τις επιλογές τους. Σε όλες τις ομάδες εκτός από μία, το κείμενο δεν ανέλυε τους λόγους για τους οποίους είναι σημαντική η ακεραιότητα, αλλά εξηγούσε τι συνέπειες έχουν όσοι χειραγωγούν, ψεύδονται ή εξαπατούν.
Για τους ναρκισσιστές, η αναφορά στη φήμη τους αποδίδει περισσότερο από τα ηθικά επιχειρήματα
Η συγκεκριμένη, «ανοσοποιητική» μορφή του κώδικα προειδοποιούσε τους φοιτητές ότι όσοι επιδίδονται σε ανάρμοστες πράξεις συχνά αποκτούν αρνητική φήμη. Οι επόμενες δοκιμασίες αξιολογούσαν τόσο τις προθέσεις όσο και την πραγματική ανειλικρινή συμπεριφορά των συμμετεχόντων. Για τη μέτρηση των προθέσεων χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία σχετικά με τον Μακιαβελισμό και την ψυχοπάθεια.
Οι συμμετέχοντες που «σκόραραν υψηλότερα στον ναρκισσισμό» ανέφεραν επίσης ηθικότερες προθέσεις, αφού διάβασαν το «ανοσοποιητικό» μήνυμα. Οι ερευνητές εξέτασαν και την πραγματική συμπεριφορά, χρησιμοποιώντας ένα τεστ με ρίψη νομίσματος για να διαπιστώσουν αν θα υπήρχε εξαπάτηση. Το αποτέλεσμα έδειξε ότι όσοι είχαν χαρακτηριστεί ναρκισσιστές ήταν λιγότερο πιθανό να εξαπατήσουν στο τεστ, όταν προηγουμένως είχαν διαβάσει τον «ανοσοποιημένο» κώδικα δεοντολογίας.
Αξιοσημείωτο είναι ότι τα άτομα που δεν είχαν υψηλή βαθμολογία στον ναρκισσισμό δεν εμφάνισαν ιδιαίτερα θετική ανταπόκριση μετά την ανάγνωση του «ανοσοποιητικού» μηνύματος. Αντίθετα, έγιναν πιο προσεκτικά απέναντι σε πιθανούς τρόπους δικαιολόγησης μιας κακής πράξης. Πώς επηρεάζουν, λοιπόν, αυτά τα ευρήματα την επικοινωνία με έναν ναρκισσιστή;
Η προσέγγιση δεν χρειάζεται να στηρίζεται στην ηθική τους· είναι προτιμότερο να αναγνωρίσετε ότι δεν αποτελεί ισχυρό τους σημείο. Πιθανόν να έχει καλύτερο αποτέλεσμα να συζητήσετε κάτι που τους αγγίζει περισσότερο, δηλαδή τη φήμη τους. Μια προειδοποίηση ότι ορισμένες πράξεις μπορεί να βλάψουν την εικόνα τους στα μάτια των άλλων ενδέχεται να τους αποτρέψει από αυτές.
Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας
- Οι ναρκισσιστές είναι πιθανότερο να ενεργήσουν ηθικά όταν τους υπενθυμίζεται πόσο σημαντική είναι η δημόσια εικόνα τους, παρά όταν τους προσεγγίζουν με ηθικά επιχειρήματα.
- Στα χαρακτηριστικά της ναρκισσιστικής διαταραχής προσωπικότητας συγκαταλέγονται η μεγαλομανία, η μειωμένη ενσυναίσθηση και η ανάγκη για θαυμασμό, στοιχεία που επιβαρύνουν τις διαπροσωπικές σχέσεις.
- Η πρόσφατη έρευνα εισηγείται «ανοσοποιητικά» μηνύματα, τα οποία συνδέουν την ανειλικρίνεια με επιπτώσεις στη φήμη των ναρκισσιστών και μπορούν να ενισχύσουν τις ηθικές τους προθέσεις.
- Η συζήτηση με ναρκισσιστές ενδέχεται να είναι πιο αποτελεσματική όταν επικεντρώνεται στη φήμη τους και όχι στην ηθική, καθώς η πρώτη φαίνεται να τους επηρεάζει περισσότερο.
- Οι ναρκισσιστές συχνά παρουσιάζουν αλαζονική, χειριστική συμπεριφορά, με αρνητικές συνέπειες στις σχέσεις τους τόσο στην εργασία όσο και στην προσωπική ζωή.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/pos-na-anagkasete-toys-narkissistes-na-apokalypsoyn-tin-alitheia-symfona-me-eidikoys-psychologoys/4555
