Η τάση να στρέφονται οι άνθρωποι στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) για να εκμυστηρευτούν όσα τους απασχολούν και να μετριάσουν άγχη και φόβους βρίσκεται στο επίκεντρο. Αρκετοί θεωρούν το AI έναν έμπιστο «φίλο», που προσφέρει υποστήριξη χωρίς να τους κρίνει και τους αφήνει να μιλήσουν με ειλικρίνεια.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η πρακτική κερδίζει έδαφος, με αναρτήσεις που προβάλλουν τις συνομιλίες με το AI. Η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να προσφέρει ανακούφιση, ωστόσο διαφέρει ουσιαστικά από την ψυχοθεραπεία, την οποία δεν μπορεί να υποκαταστήσει, καθώς δεν βασίζεται σε επιστημονική προσέγγιση.
Για τους ειδικούς, η αξιοποίηση του AI ως μέσου συναισθηματικής υποστήριξης αποτελεί καινούριο φαινόμενο, το οποίο χρειάζεται περισσότερη μελέτη.
Έχετε αναζητήσει ποτέ στο AI έναν τρόπο να νιώσετε καλύτερα για κάτι; Έχετε συζητήσει μαζί του για το άγχος σας ή για όσα αισθάνεστε γενικότερα; Δεν υπάρχει λόγος να ντρέπεστε να το πείτε, αφού το κάνουν και άλλοι: πλέον είναι… trend! Τι μας οδηγεί σε αυτή την επιλογή και από πού προέρχεται η ανάγκη; Τι βρίσκουμε στην τεχνητή νοημοσύνη που δεν προσφέρει κάτι άλλο; Και τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων;
Ένας νέος «φίλος»
Συνήθως, τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης επιστρατεύονται για πρακτικές δουλειές, όπως η σύνταξη e-mails, ο σχεδιασμός ενός ταξιδιού ή η αναζήτηση πληροφοριών. Για ορισμένους, όμως, η χρήση τους ξεφεύγει από αυτόν τον ρόλο. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει ένας έμπιστος συνομιλητής, στον οποίο μοιράζονται προσωπικά ζητήματα και μιλούν για φόβους, άγχη, ακόμη και για την ερωτική τους ζωή.
Ακόμη κι όταν συζητούν παράλληλα με οικεία τους πρόσωπα, κάποιοι θεωρούν εξίσου αποτελεσματική —και κάποιες φορές αποτελεσματικότερη— την επικοινωνία με την τεχνητή νοημοσύνη. Καθώς θέτουμε ερωτήματα στο AI και εξερευνούμε μαζί του βαθύτερες σκέψεις, γίνεται σαφές ότι δεν μας κρίνει καθόλου. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή μας κάνει να νιώθουμε πως μπορούμε να μιλήσουμε πιο ελεύθερα.
Χωρίς να φοβούνται ότι θα τους πουν να το ξεπεράσουν ή να πάψουν να επαναλαμβάνονται, οι άνθρωποι μπορούν να επιστρέφουν ξανά και ξανά στο ίδιο θέμα. Μιλούν για όσα τους πονάνε και νιώθουν ανακούφιση, καθώς διαβάζουν λόγια παρηγοριάς και πιθανές λύσεις.
Η νέα τάση
Το τελευταίο διάστημα η τάση είναι αρκετά διαδεδομένη. Σε πολλά βίντεο στα social media, χρήστες μοιράζονται τα προβλήματά τους με την τεχνητή νοημοσύνη. Ορισμένοι καταγράφουν και δημοσιεύουν τις εξομολογήσεις τους προς το AI, το οποίο απαντά με τρυφερότητα και ενσυναίσθηση, στο μέτρο που η τεχνολογία μπορεί να προσομοιώσει αυτές τις αντιδράσεις.
Υπάρχουν, πάλι, χρήστες που αντιμετωπίζουν το θέμα με χιούμορ και αποκαλούν αστειευόμενοι τα εργαλεία AI «τον πραγματικό τους ψυχοθεραπευτή και τον αληθινό καλύτερο φίλο τους».
Κάποιοι μπορεί να νιώσουν ότι η εμπειρία επιβεβαιώνει τα συναισθήματά τους, ενώ για άλλους λειτουργεί απλώς ως τρόπος να αποφορτίσουν το μυαλό τους. Η τεχνητή νοημοσύνη μοιάζει με εκείνον τον «φίλο» που βρίσκεται πάντα διαθέσιμος για να σου ανεβάσει τη διάθεση.
Πώς καθιερώθηκε ως trend;
Κάποιοι νιώθουν μοναξιά, ενώ άλλοι αισθάνονται ασφαλέστερα όταν δείχνουν την ευάλωτη πλευρά τους σε κάτι που δεν είναι… άνθρωπος. Τι κάνει, όμως, τα εργαλεία AI να φαίνεται ότι ανταποκρίνονται τόσο καλά στις ανάγκες μας; Οι επιστήμονες επισημαίνουν πως η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει αλληλεπίδραση. Καθώς οι άνθρωποι έχουν ανάγκη την επικοινωνία, αυτή η άμεση ανταπόκριση του AI ίσως είναι το στοιχείο που το κάνει ελκυστικό.
Το ότι η συνομιλία δεν γίνεται με άνθρωπο μπορεί να προκαλεί ανησυχία, αλλά ίσως να μην έχει τόσο μεγάλη βαρύτητα όσο θεωρούμε.
Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την αντιμετώπιση δυσάρεστων συναισθημάτων παραμένει ένα φαινόμενο που εξετάζεται και δεν έχει ερευνηθεί επαρκώς. Ως εκ τούτου, δεν διαθέτουμε ακόμη αρκετά επιστημονικά δεδομένα για να κατανοήσουμε ακριβώς γιατί μπορεί να μας κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα.
Τεχνητή νοημοσύνη ή ψυχοθεραπεία: δύο διαφορετικές προσεγγίσεις
Η εκτόνωση δεν ταυτίζεται με την ψυχοθεραπεία. Όταν κάποιος εκτονώνεται, μπορεί να εκφράσει δυσάρεστα συναισθήματα, όπως τη λύπη, τον θυμό ή την απογοήτευση. Αντίθετα, η ψυχοθεραπεία περιλαμβάνει μια δομημένη διαδικασία, που αποσκοπεί στην κατανόηση των βαθύτερων αιτιών αυτών των συναισθημάτων.
Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Humanities and Social Sciences Communications αναφέρει ότι τα εργαλεία AI θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα ενδιαφέρον συμπλήρωμα της ψυχοθεραπείας. Θα μπορούσαν, επίσης, να προσφέρουν εύκολα προσβάσιμη και δωρεάν βοήθεια σε ανθρώπους με προβλήματα ψυχικής υγείας.
Δεν είναι, σε καμία περίπτωση, σε θέση να υποκαταστήσουν ούτε την επιστημονική ψυχολογική προσέγγιση ούτε την ουσιαστική επικοινωνία ανάμεσα στους ανθρώπους!
Συνοπτικά
- Όλο και περισσότεροι χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη (AI) για να εκφράσουν όσα τους απασχολούν και να βρουν συναισθηματική στήριξη, αντιμετωπίζοντάς την ως έμπιστο «φίλο».
- Η πρακτική κερδίζει έδαφος στα social media: οι χρήστες αφηγούνται τα προβλήματά τους στο AI και εκτιμούν ότι δεν τους κρίνει.
- Οι ειδικοί επισημαίνουν πως η τεχνητή νοημοσύνη δεν υποκαθιστά την ψυχοθεραπεία, αφού πρόκειται για δύο ριζικά διαφορετικές προσεγγίσεις.
- Η αξιοποίηση του AI για συναισθηματική υποστήριξη αποτελεί καινούργιο φαινόμενο, το οποίο χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
- Παρότι το AI μπορεί να προσφέρει αλληλεπίδραση και ανακούφιση, για να γίνουν κατανοητές οι βαθύτερες αιτίες των συναισθημάτων εξακολουθεί να είναι απαραίτητη η επιστημονική ψυχολογική προσέγγιση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/trend-ai-mono-esy-me-apokryptografeis/10970
