Το τραγούδι συνδέεται με οφέλη για τη διάθεση, την ψυχική και τη σωματική υγεία, ανεξάρτητα από τις μουσικές ικανότητες. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η δημιουργία μουσικής ενισχύει τη γνωστική λειτουργία, περιορίζει το άγχος και ενδυναμώνει την κοινωνική σύνδεση μέσω της παραγωγής ωκυτοκίνης.
Έρευνες υποδεικνύουν πως ακόμη και το περιστασιακό τραγούδι μπορεί να ενισχύσει την ψυχική ευεξία, ενώ ενδέχεται να ωφελήσει τον εγκέφαλο και το σώμα, συμβάλλοντας, μεταξύ άλλων, στη μείωση του πόνου και στην καλύτερη αναπνευστική λειτουργία. Το βασικό μήνυμα είναι ότι όλοι μπορούν να τραγουδούν: τα σημαντικά οφέλη δεν προϋποθέτουν τέλεια φωνή.
Δεν χρειάζεται να τραγουδάτε μόνο στο αυτοκίνητο ή στο ντους: το τραγούδι μπορεί να συμβάλει στη διάθεση και στην υγεία του εγκεφάλου και του σώματος. Ακόμη κι αν δεν πετυχαίνετε κάθε νότα, η παραγωγή μουσικής προσφέρει πολλά οφέλη. Για ποιους λόγους αξίζει να τραγουδάμε και σε τι μπορεί να βοηθήσει;
Γιατί αξίζει να τραγουδάμε; Τα οφέλη του δεν περιορίζονται στη διάθεση
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι «η δημιουργία μουσικής έχει την ικανότητα να ωφελήσει τον εγκέφαλο και την ψυχική ευεξία, ανεξάρτητα από την ηλικία σας» — ακόμη κι αν δεν καταφέρνετε να αποδώσετε όλες τις νότες στο τελευταίο τραγούδι της Taylor Swift. Το τραγούδι μπορεί επίσης να ενισχύσει και τη σωματική σας υγεία, γι’ αυτό συνεχίστε ακόμη κι αν δεν είστε η επόμενη Άννα Βίσση.
Ο Daniel Levitin, Αμερικανοκαναδός Καθηγητής Νευροεπιστήμης Επίτιμος στο Πανεπιστήμιο McGill, ανέφερε πρόσφατα στην Washington Post: «κανείς δεν λέει να μην τρέχετε αν δεν είστε καλοί σε αυτό. Αυτό δεν είναι το θέμα». Το ζητούμενο είναι η μουσική: είτε τραγουδάτε μπαλάντα στο καραόκε είτε σιγομουρμουρίζετε μαζί με τον Mahler, φέρει αποδεδειγμένα συναισθηματικά, γνωστικά και σωματικά οφέλη που αξίζει να αναζητήσετε πριν από την επόμενη φορά που θα πιάσετε μικρόφωνο.
Η μουσική ενισχύει τα θετικά συναισθήματα και περιορίζει τα αρνητικά
Σε άρθρο του 2023 με τίτλο «Changing positive and negative affects through music experiences: a study with university students», εξετάστηκαν τρεις μουσικές δραστηριότητες: η ακρόαση μιας θλιμμένης συμφωνίας, ενός επίσημου επικού κομματιού και η εκτέλεση μιας σύνθεσης blues. Και οι τρεις ενίσχυσαν σημαντικά τα θετικά συναισθήματα και περιόρισαν τα αρνητικά συναισθήματα σε φοιτητές χωρίς μουσική ιδιότητα.
Η ακρόαση της θλιμμένης Πέμπτης Συμφωνίας του Mahler είχε τη μεγαλύτερη επίδραση στη μείωση των αρνητικών συναισθημάτων. Αντίθετα, η ενεργή εκτέλεση blues οδήγησε στη μεγαλύτερη αύξηση των θετικών συναισθημάτων. Τα ευρήματα αναδεικνύουν συγκεκριμένους τρόπους ενίσχυσης της συναισθηματικής ευεξίας μέσα από επιλεγμένες μουσικές εμπειρίες.
Σύμφωνα με άλλες έρευνες, το τραγούδι ακόμη και περιστασιακά ενισχύει την υγεία του εγκεφάλου και του σώματος:
- Περιορίζει το στρες και επηρεάζει τις ορμόνες του στρες: Μελέτες ομαδικού τραγουδιού, στο οποίο ρυθμίζονται οι συγκεκριμένοι βιοδείκτες, καταγράφουν χαμηλότερη κορτιζόλη, υψηλότερα επίπεδα ορμονών που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του στρες, όπως η ωκυτοκίνη, καθώς και μεταβολές σε δείκτες του ανοσοποιητικού, όπως η IgA και οι κυτοκίνες.
- Ενισχύει τη νευροπλαστικότητα και τη γνωστική λειτουργία: Νευροαπεικονιστικά ευρήματα και δομικές μελέτες του εγκεφάλου, μεταξύ άλλων σε περιπτώσεις χρόνιας αφασίας και γενικής εκπαίδευσης στο τραγούδι, δείχνουν βελτιώσεις στα αισθητηριοκινητικά, γλωσσικά και συναισθηματικά δίκτυα, αλλά και στη μνήμη και τη γνωστική ευελιξία.
- Επηρεάζει την αντίληψη του πόνου και συμβάλλει στην ανάρρωση από χρόνιες παθήσεις: Παρεμβάσεις με βάση τη μουσική, στις οποίες περιλαμβάνεται το τραγούδι, συνδέονται με λιγότερο πόνο και βελτίωση συμπτωμάτων στη νόσο Πάρκινσον, στην ανάρρωση από εγκεφαλικό και σε άλλα προβλήματα υγείας.
- Δυναμώνει τους κοινωνικούς δεσμούς και υποστηρίζει τη συναισθηματική ανθεκτικότητα: Το ομαδικό τραγούδι ανεβάζει τη διάθεση και ενισχύει τον κοινωνικό δεσμό που σχετίζεται με την ωκυτοκίνη. Παράλληλα, συγχρονίζει τις συναισθηματικές καταστάσεις και καλλιεργεί την αίσθηση κοινότητας, όπως δείχνουν πιλοτικές και παρατηρητικές μελέτες.
Γιατί είναι καλό να τραγουδάμε
1. Το τραγούδι βελτιώνει τη διάθεση
Οι ερευνητές έχουν καταλήξει ότι το τραγούδι μπορεί να βελτιώσει τη διάθεσή μας, αλλά και εκείνη των παιδιών μας. Σε πρόσφατη έρευνα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Yale διαπιστώθηκε ότι το τραγούδι στο βρέφος σας ενδέχεται να ανεβάσει σημαντικά τη διάθεσή του. Παράλληλα, μελέτη του American Institute of Physics έδειξε ότι η αναπαραγωγή μουσικής μπορεί να ηρεμήσει ακόμη και τους καρδιακούς παλμούς του εμβρύου, με πιθανά οφέλη στην ανάπτυξη.
Τα οφέλη του τραγουδιού δεν περιορίζονται σε κάποια ηλικιακή ομάδα. Μελέτη του Northwestern University, που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο, κατέληξε ότι το τραγούδι μπορεί να έχει θετική επίδραση σε ηλικιωμένους και ενήλικες που βιώνουν απομόνωση και έχουν νευρογνωστικές διαταραχές.
2. Τα οφέλη του για τον εγκέφαλο και το σώμα είναι πολλαπλά
Το τραγούδι μάς κάνει να αισθανόμαστε όμορφα, ενώ έχει θετική επίδραση και στο σώμα. Όταν οι άνθρωποι τραγουδούν σε ομάδα, παράγεται ωκυτοκίνη, γνωστή και ως «ορμόνη της αγάπης», καθώς ενισχύει το αίσθημα κοινωνικής σύνδεσης. Παράλληλα, το ομαδικό τραγούδι οδηγεί σε χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης, της «ορμόνης του στρες».
Το τραγούδι ενδέχεται να συμβάλει και στην απώλεια βάρους. Σύμφωνα με το London Singing Institute, ένα άτομο βάρους 68 κιλών καταναλώνει περίπου 140 θερμίδες τραγουδώντας όρθιο για μία ώρα. Η καύση θερμίδων είναι μεγαλύτερη στα άτομα με υψηλότερο βάρος.
Η εξάσκηση στο τραγούδι περιλαμβάνει βαθιά αναπνοή και ελεγχόμενη ενεργοποίηση των μυών και μπορεί έτσι να υποστηρίξει τη λειτουργία των πνευμόνων. Βοηθά ανθρώπους με άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, κατάσταση που μπορεί να προκαλέσει απόφραξη των αεραγωγών, να διαχειρίζονται τα συμπτώματά τους και να διατηρούν ανοιχτούς τους αεραγωγούς. Τα πιθανά οφέλη του τραγουδιού αφορούν, στην πραγματικότητα, ανθρώπους με πολλές ιατρικές παθήσεις.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι διαπίστωσαν ότι το τραγούδι συνέβαλε στην αποκατάσταση του γλωσσικού δικτύου του εγκεφάλου σε ανθρώπους που είχαν υποστεί εγκεφαλικό. Η εξάσκηση αύξησε τον όγκο της φαιάς ουσίας στον εγκέφαλο, που είναι σημαντική για τη γνωστική λειτουργία και τη ρύθμιση των συναισθημάτων. Εξάλλου, προηγούμενη έρευνα νευροεπιστημόνων του MIT εντόπισε νευρώνες στον ανθρώπινο εγκέφαλο οι οποίοι ανταποκρίνονται στο τραγούδι, όχι όμως σε άλλες μορφές μουσικής.
3. Το τραγούδι ωφελεί την ψυχική και, σε μικρότερο βαθμό, τη σωματική υγεία
Όπως αναφέρει η Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, το τραγούδι και η ακρόαση μουσικής μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές βελτιώσεις στην ψυχική υγεία, αλλά και σε ηπιότερα οφέλη για τη σωματική υγεία.
Κατά το τραγούδι ενεργοποιείται η αριστερή πλευρά του εγκεφάλου, η οποία σχετίζεται με τη δομή των προτάσεων. Η μουσική, αντίθετα, κινητοποιεί σχεδόν ολόκληρο τον εγκέφαλο, μαζί με τις περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη και τα συναισθήματα. Μπορεί να υποστηρίξει τη μνήμη, την ανάκληση λέξεων και την ενεργητικότητα.
Σύμφωνα με το Johns Hopkins Medicine, η ακρόαση μουσικής ενδέχεται να συμβάλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, να περιορίσει τον πόνο και να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου. Σε έρευνα που έγινε το 2020, όσοι άκουγαν μουσική είχαν υψηλότερες βαθμολογίες στην ψυχική ευεξία, ενώ εμφάνιζαν ελαφρώς λιγότερο άγχος και κατάθλιψη σε σύγκριση με άλλους.
«Επειδή η μουσική μπορεί να ενεργοποιήσει σχεδόν όλες τις περιοχές και τα δίκτυα του εγκεφάλου, μπορεί να βοηθήσει να διατηρηθούν ισχυρά πολλά εγκεφαλικά μονοπάτια και δίκτυα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εμπλέκονται στην ευεξία, τη μάθηση, τη γνωστική λειτουργία, την ποιότητα ζωής και την ευτυχία», σημειώνει ο Αμερικανός νευρολόγος του Χάρβαρντ, Dr. Andrew Budson, σύμφωνα με το Independent.
4. Ένας ακόμη λόγος για να χορέψετε
Ίσως η φωνή σας να μην είναι τόσο φάλτσα όσο πιστεύετε. Σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Κρουζ, ένα αξιοσημείωτο ποσοστό όσων τραγουδούν «κολλητικές» μελωδίες από μνήμη πετυχαίνει την τονικότητα των αρχικών τραγουδιών. «Αυτό που δείχνει είναι ότι ένα εκπληκτικά μεγάλο μέρος του πληθυσμού έχει ένα είδος αυτόματης, κρυφής ικανότητας ‘τέλειας τονικότητας’», δήλωσε ο Matt Evans, υποψήφιος διδάκτορας και επικεφαλής της μελέτης.
Συνοπτικά: τα βασικά οφέλη του τραγουδιού
- Το τραγούδι μπορεί να ωφελήσει σημαντικά τη διάθεση και την ψυχική υγεία, ανεξάρτητα από το μουσικό επίπεδο του καθενός.
- Η ενασχόληση με τη μουσική υποστηρίζει τη γνωστική λειτουργία, συμβάλλει στη μείωση του άγχους και ενισχύει την κοινωνική σύνδεση μέσω της ωκυτοκίνης.
- Ακόμη και το περιστασιακό τραγούδι μπορεί να ωφελήσει τον εγκέφαλο και το σώμα, περιορίζοντας, για παράδειγμα, τον πόνο και υποστηρίζοντας την αναπνευστική λειτουργία.
- Σύμφωνα με μελέτες, το τραγούδι ενισχύει τα θετικά συναισθήματα και περιορίζει τα αρνητικά, προσφέροντας τρόπους ενίσχυσης της συναισθηματικής ευεξίας.
- Το τραγούδι σε ομάδα ενδυναμώνει τους κοινωνικούς δεσμούς και ενισχύει τη συναισθηματική ανθεκτικότητα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/to-tragoydi-therapeyei-akoma-ki-otan-tragoydame-faltsa/11306
