Μια νέα μελέτη αμφισβητεί την άποψη ότι η διακοπή των ενέσεων GLP-1 για την απώλεια βάρους οδηγεί αναπόφευκτα στην επαναπρόσληψη κιλών. Από την ανάλυση στοιχείων 135.000 ασθενών προέκυψε ότι οι περισσότεροι διατήρησαν το βάρος τους ή συνέχισαν να χάνουν κιλά, 18 μήνες μετά το τέλος της θεραπείας.
Κατά τους ειδικούς, η αποτελεσματική διαχείριση της παχυσαρκίας ενδέχεται να βασίζεται σε αλλαγές στον τρόπο ζωής και σε συμβουλευτική υποστήριξη. Οι ερευνητές, ωστόσο, τονίζουν ότι η συνεχής παρακολούθηση και οι προσαρμογές στη διατροφή εξακολουθούν να έχουν καθοριστική σημασία για τη διατήρηση των αποτελεσμάτων.
Αρχικά, τα φάρμακα GLP-1 έφεραν ενθουσιασμό για τη θεαματική τους δράση στην απώλεια βάρους, με αλλαγές στη ζωή και στην υγεία χιλιάδων ανθρώπων. Στη συνέχεια, όμως, έρευνα που ανέφερε ότι τα κιλά επιστρέφουν γρήγορα μετά τη διακοπή των ενέσεων προκάλεσε μεγάλη απογοήτευση. Μια νεότερη μελέτη έρχεται τώρα να προσφέρει ξανά κάποια ανακούφιση.
Ερευνητές της εταιρείας ανάλυσης δεδομένων nference εξέτασαν στοιχεία από την καθημερινή κλινική πρακτική, τα οποία επικαλείται το Reuters. Σε μεγάλο δίκτυο ακαδημαϊκών ιατρικών κλινικών στις ΗΠΑ, η πλειονότητα των ασθενών που είχαν λάβει σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη διατήρησε το βάρος της ή έχασε επιπλέον κιλά 18 μήνες αφότου σταμάτησε τη θεραπεία.
Σε αντίθεση με αυτά τα αποτελέσματα βρίσκονται τα ευρήματα της Novo Nordisk, τα οποία προέρχονται από κλινικές δοκιμές της δανέζικης φαρμακευτικής εταιρείας. Σύμφωνα με εκείνα, πολλοί ασθενείς αναμένεται να ξαναπάρουν σύντομα το βάρος που έχασαν, αν σταματήσουν τη θεραπεία.
Οι ειδικοί στην παχυσαρκία δεν συμμερίζονται όλοι την άποψη ότι οι άνθρωποι που ακολουθούν θεραπεία κατά της παχυσαρκίας θα πρέπει να λαμβάνουν τα συγκεκριμένα φάρμακα επί χρόνια, ώστε να διατηρήσουν τα οφέλη τους.
«Η συνέπεια των πραγματικών στοιχείων που έχουμε δεν είναι ότι ο κίνδυνος ανάκτησης του βάρους είναι αμελητέος, αλλά μάλλον ότι η ανθεκτικότητα είναι εφικτή στην καθημερινή φροντίδα», δήλωσε στο Reuters ο Venky Soundararajan, επιστημονικός διευθυντής της nference.
Όπως είπε, τα ευρήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη διαμόρφωση μιας προσέγγισης για τη διαχείριση της παχυσαρκίας «όπου είναι δυνατόν να προβλεφθεί καλύτερα ποιος μπορεί να διακόψει με ασφάλεια τη θεραπεία, ποιος χρειάζεται διαλείπουσα θεραπεία και ποιος χρειάζεται συνεχή θεραπεία με φάρμακα GLP-1 για να διατηρήσει τα μεταβολικά οφέλη».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, όσοι έλαβαν συμβουλές για άσκηση μετά την πιο πρόσφατη γνωστή συνταγογράφηση GLP-1 είχαν σχεδόν διπλάσια πιθανότητα να διατηρήσουν την απώλεια βάρους, συγκριτικά με ασθενείς που δεν έλαβαν ανάλογες συμβουλές.
Οι περιορισμοί της μελέτης
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι παρατηρητικές μελέτες, όπως η συγκεκριμένη, θεωρούνται λιγότερο αξιόπιστες σε σύγκριση με ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές. Οι τελευταίες είχαν δείξει επαναπρόσληψη βάρους μετά τη διακοπή των φαρμάκων.
Η ανάλυση δεν συνυπολογίζει πλήρως άλλες παθήσεις των ασθενών, τις δόσεις των φαρμάκων που χρησιμοποίησαν ή τις παραμέτρους του τρόπου ζωής τους. Παρ’ όλα αυτά, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η επαναπρόσληψη κιλών ίσως είναι λιγότερο συχνή από όσο έχει αναφερθεί ευρέως.
«Η ανάλυση μας δίνει λίγο περισσότερη ελπίδα ότι θα υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που δεν θα επανακτήσουν το βάρος τους, ότι δεν είναι μια θεραπεία που θα διαρκέσει μια ζωή για όλους», δήλωσε ο Δρ Michael Gibson από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, ο οποίος συμμετείχε στην ανάλυση συμπερασμάτων. «Πρέπει να προσδιορίσουμε καλύτερα ποιοι θα έχουν επιτυχία».
Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, η ομάδα της nference επεξεργάστηκε 14 εκατομμύρια σημειώσεις γιατρών και 15 εκατομμύρια κλινικά δεδομένα. Αφορούσαν περισσότερους από 135.000 ασθενείς, οι οποίοι έλαβαν ένα μόνο φάρμακο GLP-1 σε διάστημα ενός έτους.
Από τους σχεδόν 18.000 ανθρώπους που έλαβαν τιρζεπατίδη, 1.615 σταμάτησαν το φάρμακο. Με βάση τα στοιχεία, τα οποία οι ερευνητές προετοιμάζουν για αξιολόγηση από ομοτίμους, έξι μήνες μετά περίπου το 28% είχε ανακτήσει το βάρος που είχε χάσει, ενώ το 36% το διατήρησε και άλλο ένα 36% συνέχισε να χάνει κιλά.
Από τους περίπου 37.500 ασθενείς που χρησιμοποίησαν σεμαγλουτίδη, 2.567 διέκοψαν τη θεραπεία. Έξι μήνες αργότερα, περίπου το 33% είχε ξαναπάρει το βάρος του, το 32% διατηρούσε την απώλεια βάρους και το 35% εξακολουθούσε να χάνει κιλά.
Έξι μήνες μετά τη διακοπή της θεραπείας, η μέση μεταβολή του βάρους ήταν 0%. Αυτό, όπως ανέφερε ο Soundararajan, «φαίνεται να υποδηλώνει ότι ο τυπικός ασθενής έχει σταθεροποιηθεί» σε εκείνο το χρονικό σημείο.
Αναγκαίες αλλαγές στον τρόπο ζωής
Οι Novo Nordisk και Lilly περιγράφουν την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο, για την αντιμετώπιση της οποίας απαιτείται μακροχρόνια χρήση φαρμάκων GLP-1.
Με βάση μελέτη του 2022, την οποία χρηματοδότησε η Novo και η οποία παρακολούθησε άτομα που είχαν λάβει μέρος σε κλινικές δοκιμές, οι ασθενείς είχαν ανακτήσει κατά μέσο όρο τα δύο τρίτα των κιλών που έχασαν, έναν χρόνο αφότου σταμάτησαν τα φάρμακα. Το 2023, η εταιρεία ανέφερε πως η επαναπρόσληψη μπορεί να εξελίσσεται πιο αργά και να διαρκεί έως και πέντε χρόνια.
Ο Δρ David Kessler, πρώην επικεφαλής της FDA, πήρε φάρμακο GLP-1 για απώλεια βάρους και στη συνέχεια το διέκοψε. Σε δήλωσή του στο Reuters, ανέφερε πως για να διατηρηθεί το όφελος οι ασθενείς χρειάζεται να μην επιστρέψουν στις παλαιότερες διατροφικές συνήθειές τους. Όπως εξήγησε, τα φάρμακα GLP-1 μειώνουν προσωρινά τις θερμίδες που καταναλώνουν οι ασθενείς, ενώ η επίδρασή τους παύει όταν σταματήσει η λήψη τους.
«Δεν είναι τα φάρμακα» που εξασφαλίζουν μόνιμη απώλεια βάρους, είπε. «Είναι το αν μαθαίνεις να προσαρμόζεις τη διατροφή σου ενώ παίρνεις αυτά τα φάρμακα».
Η ομάδα της nference, που εδρεύει στη Μασαχουσέτη, συμφώνησε πως οι αλλαγές στη συμπεριφορά ενδέχεται να εξηγούν τη διατήρηση της απώλειας βάρους. Παράλληλα, ανέφερε ότι θεωρεί πιθανό τα φάρμακα GLP-1 να επιδρούν και στην ενεργειακή ισορροπία, στη ρύθμιση της όρεξης και στον τρόπο και τον χρόνο καύσης λίπους από το σώμα, με μεταβολές που μπορεί να συνεχίζονται και μετά το τέλος της θεραπείας.
Στη μελέτη, η επαναπρόσληψη βάρους συσχετίστηκε με άγχος και αναιμία, αλλά και με μεταβολές στις θυρεοειδικές ορμόνες κατά τη θεραπεία, οι οποίες παρέμειναν εντός φυσιολογικών ορίων. Συσχέτιση καταγράφηκε επίσης με κατάθλιψη και με τη συνταγογράφηση αντιβιοτικών μετά τη διακοπή της θεραπείας. Ωστόσο, κανένας από αυτούς τους παράγοντες δεν μπορεί να συνδεθεί άμεσα με την αύξηση βάρους, δήλωσε ο Soundararajan.
Συμπέρασμα
- Νέα έρευνα καταλήγει ότι η διακοπή των ενέσεων GLP-1 δεν συνοδεύεται πάντοτε από επαναπρόσληψη βάρους: πολλοί ασθενείς διατήρησαν ή συνέχισαν να χάνουν κιλά 18 μήνες αργότερα.
- Από την ανάλυση στοιχείων 135.000 ασθενών προέκυψε ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και η υποστήριξη έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση της παχυσαρκίας.
- Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι για να διατηρηθούν τα αποτελέσματα χρειάζονται συνεχιζόμενη παρακολούθηση και προσαρμογές στη διατροφή.
- Όσοι ασθενείς έλαβαν συμβουλές για άσκηση είχαν διπλάσιες πιθανότητες να διατηρήσουν την απώλεια βάρους.
- Στους περιορισμούς της μελέτης περιλαμβάνεται ότι δεν συνυπολογίστηκαν πλήρως άλλες ιατρικές παθήσεις και παράγοντες του τρόπου ζωής.
- Τα φάρμακα GLP-1 ενδέχεται να επιφέρουν διαρκείς αλλαγές στην ενεργειακή ισορροπία και την όρεξη, οι οποίες επιμένουν και μετά τη διακοπή τους.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/telika-i-diakopi-ton-magikon-eneseon-adynatismatos-den-prokalei-anapofeykta-epanaproslipsi-varoys/17709
