Μια νέα μελέτη εξετάζει αν το μικροβίωμα του εντέρου σχετίζεται με τη μυϊκή δύναμη και αναφέρει ότι το βακτήριο Roseburia inulinivorans ενδέχεται να ενισχύει τη μυϊκή απόδοση. Από την ανάλυση δειγμάτων κοπράνων νεότερων και μεγαλύτερων ενηλίκων προέκυψε ότι οι μεγαλύτεροι είχαν λιγότερα από αυτά τα βακτήρια, τα επίπεδα των οποίων συνδέθηκαν με την εξασθένηση της δύναμης με την ηλικία.
Σε πειράματα με ποντίκια, η χορήγηση Roseburia inulinivorans αύξησε τη δύναμή τους. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τον πιθανό ρόλο της διατροφής και των προβιοτικών στη διατήρηση της μυϊκής υγείας, ωστόσο χρειάζεται περαιτέρω έρευνα σε ανθρώπους για την επιβεβαίωσή τους.
Της Rachel Woods, The Conversation
Τα τρισεκατομμύρια μικροοργανισμών που κατοικούν στο έντερο θεωρούνται πλέον όλο και περισσότερο σημαντικοί παράγοντες για την υγεία. Έρευνες έχουν συσχετίσει το μικροβίωμα του εντέρου με πλήθος λειτουργιών, όπως ο μεταβολισμός, η ανοσία και η ψυχική υγεία.
Νεότερη μελέτη εξετάζει το ενδεχόμενο τα μικρόβια αυτά να σχετίζονται και με ένα βασικό στοιχείο της φυσικής κατάστασης, τη μυϊκή δύναμη.
Η μυϊκή δύναμη αποτελεί σημαντικό παράγοντα υγείας για διάφορους λόγους: βοηθά στη στήριξη των αρθρώσεων, συμβάλλει στη διατήρηση υγιών οστών, βελτιώνει την αθλητική απόδοση και συνδέεται επίσης με τη μεταβολική υγεία.
Η δύναμη των μυών συμβάλλει ακόμη στην αυτονομία κατά τα μεγαλύτερα χρόνια της ζωής. Με τη σταδιακή εξασθένηση των μυών λόγω ηλικίας, οι καθημερινές εργασίες δυσκολεύουν και αυξάνεται η πιθανότητα πτώσεων. Γι’ αυτό, η διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη μυϊκή δύναμη έχει σημασία για την έρευνα γύρω από την υγιή γήρανση.
Η έρευνα
Σε πρόσφατη έρευνα εξετάστηκε κατά πόσο ορισμένα βακτήρια του εντέρου σχετίζονται με τη μυϊκή δύναμη. Η ομάδα μελέτης περιλάμβανε 90 νεαρούς ενήλικες, ηλικίας 18 έως 25 ετών, και 33 άτομα 65 έως 75 ετών, των οποίων οι ερευνητές ανέλυσαν το μικροβίωμα του εντέρου.
Για την καταγραφή των μικροοργανισμών του εντέρου, οι συμμετέχοντες έδωσαν δείγματα κοπράνων. Οι επιστήμονες διάβασαν το γενετικό υλικό των μικροβίων σε κάθε δείγμα μέσω αλληλούχισης DNA. Έπειτα, αντιπαρέβαλαν τις αλληλουχίες με μεγάλες βάσεις αναφοράς, ώστε να εντοπίσουν τα είδη των βακτηρίων και την ποσότητα στην οποία υπήρχαν.
Επιπλέον, οι συμμετέχοντες έκαναν σειρά δοκιμασιών για την αξιολόγηση της μυϊκής δύναμης, μεταξύ των οποίων και μέτρηση της δύναμης λαβής. Στη δοκιμασία αυτή σφίγγουν με τη μεγαλύτερη δυνατή δύναμη μια φορητή συσκευή. Η συγκεκριμένη μέτρηση χρησιμοποιείται συχνά σε έρευνες υγείας, καθώς δίνει άμεσα μια εικόνα της συνολικής μυϊκής δύναμης. Παράλληλα, η χαμηλή δύναμη λαβής έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
Το βακτήριο που αναδείχθηκε
Στη σύγκριση της μυϊκής δύναμης με τα μικρόβια του εντέρου των συμμετεχόντων, ένα βακτήριο φάνηκε να ξεχωρίζει. Τα υψηλότερα επίπεδα Roseburia inulinivorans συσχετίστηκαν με καλύτερες επιδόσεις στις μετρήσεις μυϊκής δύναμης.
Η συσχέτιση αυτή έχει ενδιαφέρον, χωρίς να αποδεικνύει ότι το συγκεκριμένο μικρόβιο ευθύνεται για τη διαφορά. Δύο φαινόμενα μπορεί να εμφανίζονται μαζί, χωρίς το ένα να προκαλεί το άλλο. Για παράδειγμα, τόσο οι πωλήσεις παγωτού όσο και οι επιθέσεις καρχαρία αυξάνονται το καλοκαίρι, αλλά η κατανάλωση παγωτού δεν οδηγεί σε επιθέσεις καρχαρία.
Για να εξετάσουν αν το βακτήριο θα μπορούσε όντως να επηρεάζει τη μυϊκή δύναμη, οι ερευνητές προχώρησαν σε επιπλέον δοκιμές με ποντίκια. Αρχικά περιόρισαν τα μικρόβια που υπήρχαν ήδη στο έντερο των ζώων και στη συνέχεια εισήγαγαν Roseburia inulinivorans στο πεπτικό τους σύστημα.
Σε σχέση με τα ποντίκια που δεν έλαβαν το βακτήριο, εκείνα που το πήραν παρουσίασαν αισθητά μεγαλύτερη δύναμη λαβής στα μπροστινά άκρα. Παράλληλα, οι μυϊκές ίνες τους αυξήθηκαν σε μέγεθος και στράφηκαν προς έναν τύπο που συνδέεται με πιο ισχυρές κινήσεις, τις μυϊκές ίνες τύπου II.
Οι πρόσθετες αναλύσεις έδειξαν ότι το Roseburia inulinivorans ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι μύες αξιοποιούν την ενέργεια. Στα ποντίκια που έλαβαν το βακτήριο ενεργοποιήθηκαν περισσότερο αρκετά ενεργειακά μονοπάτια των μυϊκών κυττάρων. Την ίδια ώρα, ορισμένα αμινοξέα —μόρια που χρησιμοποιούν όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί για τη δημιουργία πρωτεϊνών— μειώθηκαν στο έντερο και στο αίμα.
Η ηλικία και το μικροβίωμα
Στη μελέτη, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες εμφάνιζαν συνήθως λιγότερα Roseburia inulinivorans στο μικροβίωμα του εντέρου, σε σύγκριση με τους νεότερους. Το εύρημα αυτό συνάδει με τη γενικότερη τάση της μυϊκής δύναμης να υποχωρεί με την ηλικία.
Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί στους ανθρώπους αν τα εντερικά βακτήρια μεταβάλλουν τη μυϊκή δύναμη ή αν όσοι είναι πιο δυνατοί και δραστήριοι φιλοξενούν απλώς διαφορετικά μικρόβια στο έντερό τους. Τα πειράματα σε ποντίκια, ωστόσο, δείχνουν ότι το συγκεκριμένο μικρόβιο ενδέχεται να ενισχύει άμεσα τη μυϊκή δύναμη. Για να ξεκαθαρίσει η κατεύθυνση της σχέσης, χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες σε ανθρώπους.
Μύες και μικροβιακός κόσμος
Τα ευρήματα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να αξιοποιηθούν προβιοτικά στο μέλλον. Πρόκειται για προϊόντα με ζωντανούς μικροοργανισμούς, τα οποία προορίζονται να συμβάλουν στην υγεία. Αν νεότερες έρευνες δείξουν ότι το Roseburia inulinivorans υποστηρίζει τη μυϊκή δύναμη στους ανθρώπους, θα μπορούσε να αναπτυχθεί ένα προβιοτικό με στόχο τη διατήρηση της μυϊκής λειτουργίας όσο μεγαλώνουμε.
Η ενίσχυση των ωφέλιμων μικροοργανισμών στο έντερο δεν βασίζεται αποκλειστικά στα συμπληρώματα. Καθοριστική είναι και η διατροφή, καθώς επηρεάζει τη σύνθεση του μικροβιώματος.
Πώς συμβάλλουν οι φυτικές ίνες
Τα βακτήρια του εντέρου μπορούν να τρέφονται με πρεβιοτικές ίνες, οι οποίες ενδέχεται να ευνοούν και την ανάπτυξή τους. Όταν έχουν διαθέσιμη τροφή, τα μικρόβια μπορούν να εγκαθίστανται ευκολότερα και να διατηρούν τη δραστηριότητά τους στο έντερο.
Η ονομασία inulinivorans παραπέμπει στην τροφή που προτιμά το βακτήριο: την ινουλίνη. Πρόκειται για είδος διαιτητικής ίνας που υπάρχει φυσικά σε τρόφιμα όπως τα κρεμμύδια, το σκόρδο, τα πράσα, τα σπαράγγια και η ρίζα κιχωρίου. Οι συγκεκριμένες φυτικές ίνες είναι γνωστό ότι ευνοούν την ανάπτυξη και άλλων ωφέλιμων βακτηρίων του εντέρου, μεταξύ των οποίων και μέλη της ομάδας Roseburia.
Εδώ και χρόνια, η διατροφή με πολλές φυτικές ίνες συνδέεται με διάφορα οφέλη για την υγεία. Πλήθος ερευνών έχει συσχετίσει την αυξημένη πρόσληψή τους με μειωμένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2 και ορισμένων μορφών καρκίνου. Πιθανότατα, αυτά τα οφέλη προκύπτουν από τη σύνθετη δράση πολλών διαφορετικών μικροβίων και όχι ενός μόνο είδους. Έτσι, προς το παρόν, η λήψη ενός συγκεκριμένου βακτηρίου ως συμπληρώματος δεν αντικαθιστά μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες.
Τα όρια της μελέτης και τα συμπεράσματα
Υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί που χρειάζεται να ληφθούν υπόψη. Οι ομάδες των ανθρώπινων συμμετεχόντων ήταν σχετικά μικρές, ενώ τα πειράματα που έδειξαν αιτιώδη σχέση έγιναν σε ποντίκια και όχι σε ανθρώπους. Επιπλέον, όλοι οι μεγαλύτεροι ενήλικες της μελέτης ήταν άνδρες. Παρά τους περιορισμούς, τα αποτελέσματα προστίθενται στα αυξανόμενα στοιχεία ότι το εντερικό μικροβίωμα μπορεί να επηρεάζει περισσότερες πτυχές της υγείας απ’ όσες πιστεύαμε παλαιότερα.
Μέχρι να υπάρξουν περισσότερα δεδομένα, οι γνώριμες συστάσεις για την υποστήριξη της μυϊκής δύναμης και ενός υγιούς μικροβιώματος παραμένουν οι ίδιες: τακτική άσκηση ενδυνάμωσης και διατροφή με άφθονες φυτικές ίνες.
Με λίγα λόγια
- Νεότερη μελέτη υποδεικνύει ότι το Roseburia inulinivorans ενδέχεται να σχετίζεται με μεγαλύτερη μυϊκή δύναμη, ιδίως στους ηλικιωμένους.
- Στη μελέτη, οι μεγαλύτεροι συμμετέχοντες είχαν λιγότερα από αυτά τα βακτήρια σε σχέση με τους νεότερους, εύρημα που συνδέεται με τη σταδιακή απώλεια μυϊκής δύναμης με την ηλικία.
- Σε πειράματα με ποντίκια, η χορήγηση Roseburia inulinivorans αύξησε τη μυϊκή δύναμη και τροποποίησε τη σύσταση των μυϊκών ινών.
- Η έρευνα αναδεικνύει τον πιθανό ρόλο της διατροφής και των προβιοτικών στη διατήρηση της μυϊκής υγείας, αλλά απαιτούνται περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους.
- Οι φυτικές ίνες ενδέχεται να ενισχύουν την ανάπτυξη ωφέλιμων μικροβίων στο έντερο και, κατ’ επέκταση, τη μυϊκή δύναμη.
- Για τη διατήρηση της μυϊκής δύναμης συνιστώνται η τακτική άσκηση και η διατροφή που περιέχει πολλές φυτικές ίνες.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/tha-mporoyse-ena-mikrovio-toy-enteroy-na-epireazei-ti-myiki-dynami/23590
