Περιεμμηνόπαυση: Φυσικές θεραπείες για εξάψεις και άλλα συμπτώματα

Το τζίνσενγκ, η σόγια και το εκχύλισμα φλοιού πεύκου είναι φυσικές επιλογές που ενδέχεται να βοηθήσουν σε συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης, όπως οι εξάψεις. Η γιόγκα μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη, αν και τα διαθέσιμα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα αυτών των επιλογών είναι περιορισμένα.

Η περιεμμηνόπαυση είναι η φυσική μεταβατική περίοδος κατά την οποία το σώμα αρχίζει να παράγει λιγότερα οιστρογόνα. Τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν από λίγους μήνες έως αρκετά χρόνια και να περιλαμβάνουν κολπική ξηρότητα, εξάψεις και δυσκολία στον ύπνο. Μπορεί επίσης να μειωθεί η σεξουαλική επιθυμία και να επιβραδυνθεί ο μεταβολισμός.

Η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (HRT) μπορεί να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα, ενώ ορισμένες γυναίκες εξετάζουν και επιλογές για το σπίτι. Το ότι ένα προϊόν είναι φυσικό δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλές. Τα συμπληρώματα δεν αποτελούν υποκατάστατο θεραπείας και η λήψη τους χωρίς καθοδήγηση γιατρού μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές ή ανεπιθύμητες ενέργειες.

1. Τζίνσενγκ

Η αλεσμένη ρίζα τζίνσενγκ (Panax L.) μπορεί να καταναλωθεί ως τσάι ή να ληφθεί σε κάψουλες. Διατίθεται σε φαρμακεία, ορισμένα σούπερ μάρκετ και στο διαδίκτυο.

Σε ερευνητική μελέτη του 2019 σε ποντίκια, οι γλυκοπρωτεΐνες του τζίνσενγκ —μοριακές ενώσεις που περιέχονται στο φυτό— συσχετίστηκαν με βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.

2. Μαύρο cohosh

Το μαύρο cohosh (Actaea racemosa) είναι μία από τις πιο δημοφιλείς φυσικές επιλογές που χρησιμοποιούν οι γυναίκες για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Ωστόσο, τα στοιχεία για την αποτελεσματικότητά του είναι αντικρουόμενα.

Ανασκόπηση του 2022 προηγούμενων μελετών για τη χρήση του στην εμμηνόπαυση έδειξε ότι μπορεί να βοηθήσει στα αγγειοκινητικά συμπτώματα, όπως οι νυχτερινές εφιδρώσεις και οι εξάψεις. Δεν συνιστάται ως υποκατάστατο της ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης.

3. Σόγια

Η προσθήκη περισσότερων προϊόντων σόγιας στη διατροφή ενδέχεται να ανακουφίσει ορισμένα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Η σόγια (Glycine max) περιέχει ισοφλαβόνες, φυτικά οιστρογόνα που μπορεί να βοηθήσουν τον οργανισμό να προσαρμοστεί στα χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων που παράγει.

Ανασκόπηση του 2021 διαπίστωσε ότι η σόγια μπορεί να βελτιώσει τα αγγειοκινητικά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Το 70% των συμμετεχόντων ανέφερε ότι ήταν ικανοποιημένο από τη συμβολή της σόγιας στα συμπτώματά του. Ωστόσο, η σόγια δεν αποτελεί θεραπεία υποκατάστασης. Συζητήστε με τον γιατρό σας αν σκέφτεστε να τη χρησιμοποιήσετε για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.

4. Βιταμίνη D

Όταν οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν οιστρογόνα, αυξάνεται ο κίνδυνος οστεοπόρωσης. Ένα συμπλήρωμα βιταμίνης D μπορεί να μην περιορίσει τις εξάψεις ή την κολπική ξηρότητα, αλλά ενδέχεται να βοηθήσει στην ενδυνάμωση των οστών.

5. Άγριο γιαμ

Το άγριο γιαμ (Dioscorea villosa) είναι φυτό με πιθανή οιστρογονική δράση. Τα συμπληρώματά του μπορεί να μιμούνται τις επιδράσεις των οιστρογόνων στον οργανισμό.

Οι ερευνητές ζητούν περισσότερες μελέτες για το κατά πόσο τα φυτικά εκχυλίσματα άγριου γιαμ μπορούν να βοηθήσουν τις γυναίκες στην περιεμμηνόπαυση. Προς το παρόν, τα διαθέσιμα στοιχεία είναι περιορισμένα. Μία από τις λίγες σχετικές μελέτες, του 2001, έδειξε ότι το άγριο γιαμ δεν ήταν τόσο αποτελεσματικό όσο άλλες επιλογές. Οι 23 γυναίκες που χρησιμοποίησαν κρέμα άγριου γιαμ για τρεις μήνες δεν παρουσίασαν αλλαγές στα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.

6. Γιόγκα

Η γιόγκα είναι μια δημοφιλής πρακτική για άτομα που αντιμετωπίζουν αϋπνία, αλλαγές στη διάθεση και εξάψεις κατά την εμμηνόπαυση. Ανασκόπηση τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών του 2023 υποδεικνύει ότι η γιόγκα, όπως και άλλες μορφές άσκησης, μπορεί να συμβάλει σε καλύτερο ύπνο κατά την περιεμμηνόπαυση.

Η εκμάθηση της γιόγκα σε ένα μάθημα ή η εξάσκηση στο σπίτι μπορεί επίσης να ενισχύσει την ενσυνειδητότητα και να βοηθήσει στην αποκατάσταση μιας αίσθησης ηρεμίας στην καθημερινότητα.

7. Εκχύλισμα φλοιού πεύκου

Το εκχύλισμα φλοιού πεύκου (Pinus pinaster) περιέχει φυτικές ορμόνες και οργανικές χημικές ενώσεις που ονομάζονται φλαβονοειδή. Κυκλοφορεί συχνά με την εμπορική ονομασία Pycnogenol.

Ανασκόπηση του 2024 διπλά τυφλών, τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών με ομάδα εικονικού φαρμάκου διαπίστωσε ότι το Pycnogenol μπορεί να βελτιώσει τις εξάψεις και άλλα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης. Ωστόσο, ορισμένες από τις μελέτες που συμπεριλήφθηκαν στην ανασκόπηση δεν διαπίστωσαν βελτίωση.

8. Dong quai

Το dong quai (Angelica sinensis) είναι ένα σκεύασμα της παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής. Η ρίζα του φυτού χρησιμοποιείται ως:

• βάμμα
• εκχύλισμα
• τσάι

Τα πιθανά οφέλη του dong quai στην περιεμμηνόπαυση δεν είναι σαφή και η έρευνα είναι πολύ περιορισμένη. Παρότι ορισμένοι αναφέρουν ότι αισθάνονται καλύτερα μετά τη χρήση του, ανασκόπηση του 2006 για μη ορμονικές θεραπείες της περιεμμηνόπαυσης έδειξε ότι δεν επηρέασε τις εξάψεις και άλλα συμπτώματα. Τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή του 2010 διαπίστωσε επίσης ότι η λήψη σκευάσματος dong quai για περισσότερο από έναν χρόνο δεν είχε επίδραση στις εξάψεις.

Κίνδυνοι και αλληλεπιδράσεις

Πριν δοκιμάσετε κάποιο φυτικό συμπλήρωμα, ενημερωθείτε για πιθανές αλληλεπιδράσεις με φάρμακα ή άλλες θεραπείες. Τα προϊόντα σόγιας μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και συνθετικά οιστρογόνα, ενώ ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο άλλων προβλημάτων υγείας. Η υπερβολική κατανάλωση τζίνσενγκ μπορεί να προκαλέσει αϋπνία και πονοκεφάλους.

Αν αποφασίσετε να δοκιμάσετε φυσικές επιλογές για τα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης, δοκιμάστε μία κάθε φορά. Έτσι αποφεύγετε να επιβαρύνετε τον οργανισμό ενώ προσαρμόζεται στις νέες ορμονικές ισορροπίες. Κρατήστε ανοιχτή την επικοινωνία με τον γιατρό σας. Αν οι φυσικές επιλογές δεν περιορίζουν τα συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί να εξετάσετε τη χρήση συνθετικών οιστρογόνων ή άλλες καθιερωμένες θεραπείες για την εμμηνόπαυση.

Τι να θυμάστε

Υπάρχουν ορισμένα στοιχεία ότι φυσικές επιλογές μπορεί να βοηθήσουν στις εξάψεις και τις νυχτερινές εφιδρώσεις της περιεμμηνόπαυσης, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί ποιες είναι οι πιο αποτελεσματικές. Δεν έχουν αποτέλεσμα σε όλους. Αν τα συμπτώματα επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά σας, συζητήστε τα με τον γιατρό σας. Οι αποφάσεις για συμπληρώματα ή θεραπείες πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.