Το άρθρο εξετάζει πώς συνδέεται η διατροφή με την ευεξία, μέσα από την ανάλυση του Θεοφάνη Γεωργόπουλου, λέκτορα στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Όπως εξηγεί, η ευεξία δεν ταυτίζεται μόνο με την απουσία ασθένειας: περιλαμβάνει τη σωματική, ψυχική, συναισθηματική, κοινωνική και πνευματική υγεία.
Μεσογειακού τύπου και ισορροπημένη, η διατροφή που περιέχει άφθονα φρούτα, λαχανικά και πρωτεΐνες συμβάλλει στην υγεία και ενισχύει την ενέργεια. Η συνολική προσέγγιση στην ευεξία περιλαμβάνει, παράλληλα, άσκηση και σωστή διαχείριση του άγχους. Ο Γεωργόπουλος επισημαίνει ότι το διατροφικό πλάνο χρειάζεται να προσαρμόζεται στον καθένα και προτείνει πρακτικές αλλαγές: περισσότερα φρούτα και λαχανικά, επαρκή ενυδάτωση και λιγότερη ζάχαρη και αλάτι.
Πώς ορίζεται η ευεξία και ποιες αρχές τη διέπουν; Τι περιλαμβάνει; Στα ερωτήματα απαντά ο Θεοφάνης Γεωργόπουλος, λέκτορας Εφαρμογών στο Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Παράλληλα, εισηγείται τον τρόπο διατροφής που χρειάζεται να ακολουθούμε για ευεξία, με έμφαση στη σωστή διατροφή.
Όπως αναφέρει ο ίδιος, η ευεξία δεν εξαντλείται στο να μην υπάρχει ασθένεια. Πρόκειται για μια συνολική θεώρηση της ζωής, η οποία καλύπτει:
- Η σωματική υγεία στηρίζεται σε ισορροπημένη διατροφή, άσκηση και ύπνο, καθώς και στην αποφυγή επιβλαβών συνηθειών, όπως το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
- Για την ψυχική υγεία είναι σημαντική η διαχείριση του στρες, αλλά και η ανάπτυξη αυτοπεποίθησης και αυτογνωσίας.
- Η συναισθηματική υγεία περιλαμβάνει την αναγνώριση και τη διαχείριση των συναισθημάτων, καθώς και τη δημιουργία υγιών σχέσεων.
- Η κοινωνική υγεία συνδέεται με την επαφή με άλλους ανθρώπους, τη συμμετοχή σε κοινότητες και την προσφορά.
- Η πνευματική υγεία αφορά την αναζήτηση νοήματος και σκοπού στη ζωή.
Στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο κ. Γεωργόπουλος τονίζει επίσης ότι διατροφή και ευεξία έχουν άμεση σχέση. Η ισορροπημένη διατροφή, όπως το μεσογειακό πρότυπο με φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και πρωτεΐνες, προσφέρει ενέργεια και θρεπτικά συστατικά.
Μια καλή διατροφή συμβάλλει στην προστασία από ασθένειες και στη βελτίωση τόσο της σωματικής όσο και της ψυχικής υγείας. Για μια ολιστική ευεξία, χρειάζεται ακόμη να συνδυάζεται με άσκηση, επαρκή ύπνο και διαχείριση του στρες.
Οι βασικές διατροφικές αρχές που συμβάλλουν στην ευεξία είναι οι εξής:
- Μεσογειακό πρότυπο: περιλαμβάνει φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο και γαλακτοκομικά σε μέτριες ποσότητες, προσφέροντας ολοκληρωμένη υποστήριξη με θρεπτικά συστατικά.
- Επαρκής πρωτεΐνη στα γεύματα: υποστηρίζει τον οργανισμό και συμβάλλει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας.
- Υγρά: η σωστή ενυδάτωση είναι αναγκαία για όλες τις λειτουργίες του σώματος.
- Περιορισμός στην κατανάλωση αλατιού και αλκοόλ.
Η ευεξία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη διατροφή: συνυπολογίζονται η σωματική άσκηση, ο ύπνος και η διαχείριση του στρες. Επειδή κάθε οργανισμός έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, χρειάζεται ένα εξατομικευμένο πλάνο, προσαρμοσμένο στις ανάγκες και στους στόχους μας.
Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η ισορροπημένη διατροφή μπορεί να προσφέρει στον οργανισμό πολλά και σημαντικά οφέλη.
Στα οφέλη περιλαμβάνονται η ενίσχυση της ανοσίας και η καλύτερη διαχείριση του σωματικού βάρους, καθώς και η βελτίωση της λειτουργίας του οργανισμού. Μπορεί ακόμη να συνδέεται με καλύτερες σωματικές επιδόσεις, όπως δύναμη, αντοχή, ευελιξία και ισορροπία, αλλά και με βελτιωμένη εγκεφαλική απόδοση: σκέψη, μνήμη, μάθηση και νοητική ικανότητα, συγκέντρωση, επίλυση προβλημάτων και σύνθετη σκέψη. Αναφέρονται επίσης η βέλτιστη λειτουργία του νευρικού συστήματος, η διαχείριση του άγχους, η καλύτερη διάθεση και ψυχολογία, καθώς και η βελτίωση του ύπνου.
Ο λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας αναφέρει ότι οι βιταμίνες, τα πολύτιμα μέταλλα, οι φυτικές ίνες, τα ιχνοστοιχεία, τα αντιοξειδωτικά και το παρθένο ελαιόλαδο συμβάλλουν στην πρόληψη των «φθορών και βλαβών» του οργανισμού και στην προαγωγή της μακροζωίας και της ευημερίας του ατόμου.
Διατροφικές επιλογές για καλύτερη ευεξία:
- Φροντίζουμε να παίρνουμε με μέτρο όλα τα θρεπτικά συστατικά από την καθημερινή διατροφή μας. Οι πρωτεΐνες, τα λιπαρά και οι υδατάνθρακες είναι όλα αναγκαία για την υγεία και τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού.
- Αν θέλουμε κάτι γλυκό, μπορούμε να επιλέξουμε σοκολάτα υγείας αντί για σοκολάτα γάλακτος, καθώς περιέχει περισσότερα αντιοξειδωτικά και συμβάλλει στη βελτίωση της διάθεσης.
- Δίνουμε ποικιλία χρωμάτων στη διατροφή μας, επιλέγοντας περισσότερα πολύχρωμα τρόφιμα, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, χόρτα και βότανα.
- Πίνουμε αρκετό νερό κάθε μέρα για να παραμένει ο οργανισμός ενυδατωμένος και υγιής.
- Περιορίζουμε τα επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως τα αλλαντικά, από τη διατροφή μας.
- Εντάσσουμε στα καθημερινά γεύματα τουλάχιστον 4 με 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών.
- Προσπαθούμε να χρησιμοποιούμε λιγότερο αλάτι στα τρόφιμα.
- Μειώνουμε την ποσότητα ζάχαρης που καταναλώνουμε.
- Επιλέγουμε γαλακτοκομικά με μειωμένα λιπαρά και βιταμίνη D.
- Προτιμάμε δημητριακά και αρτοσκευάσματα ολικής άλεσης.
- Προσθέτουμε στο πρωινό μας πηγή πρωτεΐνης, για παράδειγμα ένα αυγό.
- Συνοδεύουμε κάθε γεύμα με μία μερίδα φρούτων ή λαχανικών.
- Επιλέγουμε παρθένο ελαιόλαδο αντί για άλλα φυτικά έλαια ή βούτυρο.
Αποφεύγουμε τα αλκοολούχα ποτά ή τα αναψυκτικά και επιλέγουμε νερό ή διάφορα αφεψήματα. Στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα εντάσσουμε τουλάχιστον δύο γεύματα με ψάρι, ενώ καταναλώνουμε καθημερινά πράσινο τσάι, το οποίο περιέχει αντιοξειδωτικά. Το βράδυ προτιμάμε ελαφριά γεύματα με περιορισμένα λιπαρά και τρώμε όσπρια τουλάχιστον μία έως δύο φορές την εβδομάδα, στο πλαίσιο της εβδομαδιαίας μας διατροφής.
Φωτογραφία: istock
Συνοπτική ανασκόπηση
- Η σωστή διατροφή σχετίζεται άμεσα με την ευεξία, η οποία περιλαμβάνει τη σωματική, ψυχική, συναισθηματική, κοινωνική και πνευματική υγεία.
- Με φρούτα, λαχανικά και πρωτεΐνες σε αφθονία, η μεσογειακή διατροφή συμβάλλει στην υγεία και την ενέργεια, ενώ η προσαρμογή της διατροφής στις ατομικές ανάγκες έχει επίσης σημασία.
- Για να αναβαθμίσουμε τις διατροφικές μας συνήθειες, βοηθούν η μεγαλύτερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, η επαρκής πρόσληψη υγρών και ο περιορισμός της ζάχαρης και του αλατιού.
- Η ολιστική φροντίδα της ευεξίας βασίζεται στον συνδυασμό διατροφής, σωματικής άσκησης και διαχείρισης του άγχους.
- Μια ισορροπημένη διατροφή έχει σημαντικά οφέλη: μπορεί να βελτιώσει τη σωματική και ψυχική υγεία, να ενισχύσει την ανοσία και να υποστηρίξει την καλύτερη λειτουργία του οργανισμού.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/eyexia-kai-makrozoia-xekinoyn-apo-to-piato-mas-poio-einai-to-mystiko-tis-sostis-diatrofis/20146
