Το κακάο, ο καρπός της πριγκίπισσας των Αζτέκων, περιέχει πολλά θρεπτικά συστατικά και έχει συνδεθεί με ποικίλα οφέλη για την υγεία. Χάρη στις πολυφαινόλες και σε άλλες φυτικές ενώσεις του, μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση του μεταβολισμού, στη βελτίωση της χοληστερόλης, στην καρδιαγγειακή υγεία και στην αντιοξειδωτική προστασία του δέρματος.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, η μέτρια κατανάλωση κακάο θεωρείται ασφαλής. Ωστόσο, όσοι έχουν ευαισθησία σε διεγερτικές ουσίες και οι έγκυες χρειάζεται να είναι προσεκτικοί. Η έρευνα εξακολουθεί να εξετάζει τόσο τις πιθανές ευεργετικές ιδιότητες του κακάο όσο και τη χρήση του σε προϊόντα περιποίησης.
Πλούσιος σε θρεπτικά συστατικά, ο καρπός της πριγκίπισσας των Αζτέκων είναι φρούτο που έχει υποστεί κάποια επεξεργασία. Οι φυσικές φυτικές ενώσεις του και η πιθανή συμβολή του στην υποστήριξη του οργανισμού και της επιδερμίδας εξακολουθούν να κεντρίζουν το αυξανόμενο ενδιαφέρον των επιστημόνων.
Ποιο είναι το κακάο, ο καρπός της πριγκίπισσας των Αζτέκων, και τι προσφέρει στην υγεία
Από τους σπόρους, γνωστούς και ως κόκκους, που βρίσκονται στους καρπούς του δέντρου Theobroma cacao παράγεται το κακάο. Με άλεση οι κόκκοι γίνονται ωμή, μη επεξεργασμένη σκόνη, δηλαδή η γνωστή σκόνη κακάο. Εναλλακτικά, αφαιρούνται τα περιβλήματά τους και προκύπτουν κομμάτια κακάο, μικρά και με έντονο άρωμα, κατάλληλα για ζαχαροπλαστική ή για να προστεθούν πάνω σε μπολ πρωινού. Το ωμό κακάο περιέχει φυσικά πολλά θρεπτικά συστατικά, μεταξύ των οποίων τα μικροθρεπτικά στοιχεία μαγνήσιο, χαλκό, κάλιο, σίδηρο και ψευδάργυρο. Παρέχει επίσης φλαβανόλες, φυτικές ενώσεις που συμβάλλουν στην προστασία του οργανισμού.
Πώς χρησιμοποιούνται τοπικά η σκόνη κακάο και τα υποπροϊόντα του
Με βάση μελέτη του 2025 με τίτλο «Improving the sensory properties of unfermented cocoa press cake via hydration, yeast, and bromelain treatments», η γεύση βελτιώθηκε αισθητά όταν χρησιμοποιήθηκε βρομελίνη, καθώς αυξήθηκαν τα ελεύθερα αμινοξέα και αναπτύχθηκαν νότες σοκολάτας και καραμέλας, παρόμοιες με αυτές του ζυμωμένου κακάο. Η ενυδάτωση περιόρισε κυρίως την πικρή και στυφή γεύση. Η μαγιά, από την άλλη, ενίσχυσε τη γλυκύτητα και τα φρουτώδη αρώματα, χωρίς να προσδώσει το συνηθισμένο γευστικό προφίλ κακάο.
Νεότερες επιστημονικές εργασίες υποδεικνύουν ότι συστατικά από κακάο ενδέχεται να έχουν ήπια οφέλη για το δέρμα όταν εντάσσονται σε προϊόντα τοπικής χρήσης. Η σκόνη κακάο, το εκχύλισμα κακάο και το βούτυρο κακάο περιέχουν ενώσεις που μπορούν να αλληλεπιδρούν με την επιφάνεια του δέρματος και να υποστηρίζουν την ενυδάτωση και την αντιοξειδωτική δράση. Τα περισσότερα ευρήματα προέρχονται από αρχικά στάδια της έρευνας ή εργαστηριακά μοντέλα. Παρ’ όλα αυτά, ενισχύουν την κατανόηση του αυξανόμενου ενδιαφέροντος για τα υποπροϊόντα κακάο σε καλλυντικά και προϊόντα περιποίησης.
Τα στοιχεία της έρευνας περιλαμβάνουν:
- Πολυφαινόλες του κακάο από διάλυμα σκόνης 6% εντοπίστηκαν στην εξωτερική στοιβάδα του δέρματος μετά την τοπική εφαρμογή. Αυτό υποδηλώνει ότι τα αντιοξειδωτικά του κακάο είναι δυνατό να φτάσουν στον δερματικό φραγμό.
- Κρέμα με 10% εκχύλισμα κακάο ενίσχυσε τη δραστηριότητα αντιοξειδωτικών ενζύμων στο δέρμα αρουραίων μετά από έκθεση σε UVA, εύρημα που υποδηλώνει επιπλέον προστασία του δέρματος.
- Με τις ισχυρές ενυδατικές ιδιότητές του, το βούτυρο κακάο συμβάλλει στην υποστήριξη της ενυδάτωσης του δέρματος μέσα από τοπικές κρέμες.
- Οι ανασκοπήσεις αναδεικνύουν τα υποπροϊόντα κακάο ως συστατικά με προοπτικές για καλλυντική και δερματολογική χρήση.
Ποια είναι η διατροφική αξία της σκόνης κακάο
Σε κάθε μερίδα 25 g:
- 91 θερμίδες / 380 KJ
- 6,8 g πρωτεΐνη
- 3,1 g λιπαρά
- 5,5 g υδατάνθρακες
- 0,3 g σάκχαρα
- 7,0 g φυτικές ίνες
- 483 mg κάλιο
- 175 mg μαγνήσιο
- 3,3 mg σίδηρος
- 2,2 mg ψευδάργυρος
Ποια οφέλη μπορεί να έχει το κακάο για την υγεία
1. Περιέχει αντιοξειδωτικές φυτικές ενώσεις με προστατευτική δράση
Το κακάο περιέχει εκ φύσεως φυτικές ουσίες που ανήκουν στις πολυφαινόλες. Σε αυτές συγκαταλέγονται οι φλαβονόλες, οι κατεχίνες και οι ανθοκυανιδίνες. Η σύσταση και η ποσότητά τους δεν είναι σταθερές: εξαρτώνται από την ποικιλία και την ποιότητα της καλλιέργειας, αλλά και από τον βαθμό επεξεργασίας του κακάο, όπως η ζύμωση, η ξήρανση, το καβούρδισμα, η άλεση και η συμπίεση.
Οι φυτικές αυτές ενώσεις έχουν συνδεθεί με σειρά πιθανών οφελών. Μεταξύ αυτών είναι η προστασία των νευρικών κυττάρων που υποστηρίζουν τη γνωστική λειτουργία και τη διάθεση, η υποστήριξη της καρδιακής υγείας, η προστασία του δέρματος από οξειδωτικές βλάβες, καθώς και η συμβολή στην άμυνα του οργανισμού έναντι χρόνιων ασθενειών.
2. Πιθανή συμβολή του κακάο στην ενίσχυση του μεταβολισμού
3. Πιθανή επίδραση του κακάο στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
Οι πολυφαινόλες που περιέχει σε μεγάλη ποσότητα το κακάο ενδέχεται να επηρεάζουν την ανοσία με περισσότερους από έναν τρόπους. Μεταξύ άλλων, φαίνεται πως ενεργοποιούν τα Τ-κύτταρα, τα οποία συμβάλλουν στην άμυνα του οργανισμού απέναντι στις ασθένειες. Παράλληλα, οι πολυφαινόλες περιορίζουν την απελευθέρωση αντισωμάτων IgE, κάτι που ενδέχεται να μετριάζει τις αλλεργικές αντιδράσεις και να προσφέρει ήπια, αλλά χρήσιμη αντιφλεγμονώδη δράση. Το κακάο, επίσης, επηρεάζει την ανάπτυξη ωφέλιμων βακτηρίων στο έντερο, επηρεάζοντας έτσι και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν τα μικρόβια με τα κύτταρα του οργανισμού.
4. Η επίδραση του κακάο στη χοληστερίνη
Έρευνες έχουν καταγράψει βελτίωση διαφορετικού βαθμού στην LDL χοληστερόλη (λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας), καθώς και στην ολική χοληστερόλη, μετά την κατανάλωση κακάο. Παρότι τα ευρήματα δεν είναι ομοιόμορφα, το κακάο ενδέχεται να μειώνει σημαντικά την LDL και να επιφέρει μικρή βελτίωση στην ολική χοληστερόλη σε όσους διατρέχουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
5. Κακάο και υγεία της καρδιάς και του καρδιαγγειακού συστήματος
Οι φυτικές ενώσεις που περιέχονται στο κακάο έχουν δείξει ότι ενεργοποιούν την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου στο ενδοθήλιο, δηλαδή στο εσωτερικό τοίχωμα των αιμοφόρων αγγείων. Η διαδικασία αυτή χαλαρώνει τα αγγεία και βελτιώνει τη ροή του αίματος, συμβάλλοντας στη ρύθμιση και τη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Πέρα από τη μείωση της πίεσης, το κακάο ενδέχεται να προσφέρει πρόσθετα οφέλη που συνδέονται με μικρότερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες παρατήρησης, η κατανάλωση έως και μίας μερίδας καθημερινά, με περίπου 200 mg φλαβανόλες κακάο, μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού. Χρειάζεται, ωστόσο, να σημειωθεί πως η εμπορική σοκολάτα περιέχει πολλή ζάχαρη και λιπαρά και δεν ενδείκνυται για άτομα με αυξημένο καρδιακό κίνδυνο. Επιπρόσθετα, η επεξεργασία της σοκολάτας και προϊόντων κακάο, με διαδικασίες όπως η ζύμωση και το καβούρδισμα, μπορεί να περιορίσει τις φλαβανόλες έως και δέκα φορές. Έτσι, τα περισσότερα προϊόντα του εμπορίου δύσκολα θα προσφέρουν τα συγκεκριμένα οφέλη.
6. Πώς μπορεί το κακάο να επηρεάζει την εμφάνιση του δέρματος
Οι φλαβανόλες του κακάο φαίνεται πως ενισχύουν τη ροή του αίματος τόσο στα επιφανειακά όσο και στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος, γεγονός σημαντικό για τη διατήρηση της υγείας και της εμφάνισής του. Σε μία μελέτη, καταγράφηκε αύξηση της πυκνότητας και της ενυδάτωσης του δέρματος, με αισθητικά σημαντικές αλλαγές στην όψη της επιφάνειάς του.
Μπορούν όλοι να καταναλώνουν κακάο με ασφάλεια;
Για τους περισσότερους, η μέτρια κατανάλωση κακάο και προϊόντων με υψηλή περιεκτικότητά του, όπως η μαύρη σοκολάτα με ελάχιστη επεξεργασία, είναι γενικά ασφαλής. Το κακάο είναι φυτικό προϊόν και δεν περιέχει γαλακτοκομικά, γι’ αυτό είναι κατάλληλο για όσους ακολουθούν vegan διατροφή. Περιέχει, όμως, διεγερτικά συστατικά, όπως καφεΐνη και θεοβρωμίνη. Επομένως, όσοι είναι ευαίσθητοι σε αυτές τις ουσίες, καθώς και οι έγκυες, ίσως χρειάζεται να αποφεύγουν την κατανάλωσή του. Οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων πρέπει ακόμη να έχουν υπόψη ότι η θεοβρωμίνη είναι ιδιαίτερα τοξική για σκύλους και γάτες.
Η αλλεργία στο κακάο είναι σπάνια, αν και υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά. Πιο συχνά, αλλεργικές αντιδράσεις προκύπτουν εξαιτίας διασταυρούμενης επιμόλυνσης.
Τα βασικά σημεία με μια ματιά
- Το κακάο, που αποκαλείται «καρπός της πριγκίπισσας των Αζτέκων», περιέχει πολλά θρεπτικά συστατικά και πολυφαινόλες. Μεταξύ των πιθανών οφελών του είναι η ενίσχυση του μεταβολισμού και η βελτίωση της χοληστερίνης.
- Οι περισσότεροι μπορούν να καταναλώνουν κακάο με μέτρο, αλλά χρειάζεται προσοχή από τις εγκύους και από όσους παρουσιάζουν ευαισθησία στις διεγερτικές ουσίες του.
- Οι φυτικές ουσίες του κακάο συμβάλλουν στην υποστήριξη της καρδιαγγειακής υγείας, ενισχύουν τη ροή του αίματος και ενδέχεται να συνδέονται με μικρότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.
- Το κακάο μπορεί επίσης να ωφελεί το δέρμα, συμβάλλοντας στην ενυδάτωσή του και παρέχοντας αντιοξειδωτική προστασία.
- Οι ερευνητές συνεχίζουν να μελετούν τις πιθανές χρήσεις του κακάο σε καλλυντικά και προϊόντα περιποίησης, αναδεικνύοντας τη σημασία του για τη διατροφή και την υγεία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/o-thisayros-tis-prigkipissas-ton-aztekon-poy-apogeionei-ton-metavolismo-kai-katapolema-ti-cholisterini/19484
