Η εξάπλωση των μωβ μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες έχει προκαλέσει ανησυχία, καθώς η εικόνα είναι σοβαρότερη από ό,τι είχε αρχικά υπολογιστεί. Οι περιοχές της Χαλκίδας, της Βόρειας Εύβοιας και των Σποράδων επηρεάζονται περισσότερο, ενώ οι μέδουσες εξαπλώνονται γρήγορα.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα τσιμπήματα προκαλούν επώδυνα συμπτώματα, όπως ερύθημα και πόνο, ενώ σπανιότερα μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές αντιδράσεις. Παράλληλα, συστήνουν προσοχή στο κολύμπι και εξηγούν πώς να αντιμετωπίζονται τα τσιμπήματα: να αποφεύγεται το γλυκό νερό και να χρησιμοποιείται θαλασσινό νερό για την απομάκρυνση των πλοκαμιών.
Η έξαρση των μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες έχει προκαλέσει το τελευταίο διάστημα ανησυχία. Ιδιαίτερα αυξημένη παρουσία καταγράφεται σε ακτές της Χαλκίδας, της Βόρειας Εύβοιας και των Σποράδων.
Πρόσφατα, οι υπεύθυνοι του Ελληνικού Παρατηρητηρίου Βιοποικιλότητας αναγνώρισαν ότι είχαν υπολογίσει χαμηλότερα από την πραγματικότητα την ένταση της έξαρσης της μωβ μέδουσας στον Παγασητικό Κόλπο και στις γύρω περιοχές.
Όπως επισημαίνουν, η εξάπλωση εξελίσσεται τώρα με ρυθμό πολύ ταχύτερο από αυτόν που περίμεναν.
Οι επιστήμονες της περιβαλλοντικής οργάνωσης Αρχιπέλαγος εκτιμούν, ωστόσο, ότι το επίκεντρο της συζήτησης δεν θα έπρεπε να είναι οι μέδουσες και ο πληθυσμός τους, αλλά οι φυσικοί θηρευτές τους: τα ψάρια που πλήττονται από την υπεραλίευση. «Αν και η κολύμβηση θα πρέπει να αποφεύγεται σε περιοχές με προσωρινές εξάρσεις από συγκεκριμένα είδη μεδουσών, όταν υπάρχουν λίγες μέδουσες, το κολύμπι –ειδικά με τη χρήση μάσκας– είναι απολύτως ασφαλές. Με λίγη προσοχή και κοινή λογική, μπορούμε να αξιολογήσουμε τις συνθήκες. Παρατηρώντας τα θαλάσσια ρεύματα και την κατεύθυνση του ανέμου, μπορούμε εύκολα να εντοπίσουμε ακτές όπου δεν συγκεντρώνονται μέδουσες και να επιλέξουμε σημεία κατάλληλα για ασφαλή κολύμβηση», αναφέρει η οργάνωση.
Το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας σημειώνει ότι οι μωβ μέδουσες έχουν εξαπλωθεί κυρίως στις παρακάτω περιοχές:
- Από τη Χαλκίδα έως τον Βόρειο Ευβοϊκό. Η ένταση του προβλήματος φαίνεται να αυξάνεται όσο προχωράμε προς τα βόρεια.
- Στη Βόρεια Εύβοια η κατάσταση είναι ήδη σοβαρή, καθώς η περιοχή λειτουργεί ως έξοδος του Παγασητικού προς την ανοιχτή θάλασσα.
- Η μέδουσα εξακολουθεί να εμφανίζεται στον Παγασητικό, κυρίως κατά μήκος των ανατολικών ακτών του.
- Η έξαρση έχει επεκταθεί έως τις Βόρειες Σποράδες, ενώ μεμονωμένες παρουσίες έχουν επιβεβαιωθεί στη Σκιάθο και τη Σκόπελο.
Δείτε εδώ τον ζωντανό χάρτη με τις επικίνδυνες παραλίες
Τι είναι η μωβ μέδουσα
Οι ειδικοί επιστήμονες του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) εξηγούν ότι η μωβ μέδουσα, γνωστή και ως τσούχτρα, έχει την επιστημονική ονομασία Pelagia noctiluca. Ανήκει στην οικογένεια Πελαγίδες και αποτελεί το μοναδικό είδος του γένους της που είναι αναγνωρισμένο σήμερα. Η ονομασία της έχει ελληνική και λατινική προέλευση: «πελαγία» σημαίνει «θαλασσινός» και συνδέεται με τη λέξη πέλαγο, ενώ το noctiluca προκύπτει από το λατινικό nox, δηλαδή «νύχτα», και το lux, που σημαίνει φως. Έτσι, η Pelagia noctiluca περιγράφεται ως θαλάσσιος οργανισμός που μπορεί να εκπέμπει φως στο σκοτάδι, μέσω βιοφωταύγειας. Ζει σε τροπικές και θερμές εύκρατες θάλασσες σε όλο τον κόσμο, αν και υπάρχουν υποψίες ότι ορισμένες καταγραφές στον Βόρειο Ατλαντικό —περιοχή που περιλαμβάνει τη Μεσόγειο και τον Κόλπο του Μεξικού— αφορούν στενά συγγενικά είδη που δεν έχουν ακόμη αναγνωριστεί.
Πρόκειται για ένα σχετικά μικρό είδος με ποικιλία χρωμάτων, του οποίου τόσο τα πλοκάμια όσο και η καμπάνα, κάτι ασυνήθιστο για τις μέδουσες, φέρουν κεντριά. Τα τσιμπήματα είναι συχνά και επώδυνα, ενώ τα συμπτώματα ενδέχεται να διαρκέσουν αρκετά, χωρίς συνήθως να είναι επικίνδυνα. Έχουν καταγραφεί σμήνη Pelagia noctiluca που αφανίζουν ολόκληρες μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας. Για τον λόγο αυτό, το είδος συγκαταλέγεται στις μέδουσες που έχουν μελετηθεί περισσότερο.
Ποια συμπτώματα προκαλεί το τσίμπημα της μωβ μέδουσας
Στο ανθρώπινο δέρμα, οι νηματοκύστες μπορεί να προκαλέσουν ερύθημα, πρήξιμο και κάψιμο. Ορισμένες φορές προκαλούνται επίσης σοβαρές δερμονεκρωτικές, καρδιοτοξικές και νευροτοξικές επιδράσεις, οι οποίες είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για ευαίσθητα άτομα.
Μετά την επαφή με τη μέδουσα, το τσίμπημα μπορεί να προκαλέσει πόνο που μοιάζει με κάψιμο, συχνά έντονη ερυθρότητα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σημάδι από τη μέδουσα σε ένα σημείο του δέρματος. Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι ναυτία, χαμηλή πίεση, ταχυκαρδία, κεφαλαλγία, εμετός, διάρροια, βρογχόσπασμος και δύσπνοια.
Αν παρουσιαστούν σπάνια συστηματικά συμπτώματα, όπως υπόταση, βραχνάδα, εισπνευστικός συριγμός, γενικευμένο αγγειοοίδημα ή εκτεταμένο κνιδωτικό εξάνθημα, διαταραχές στην επικοινωνία ή στο επίπεδο συνείδησης και έμετος, ο ασθενής πρέπει να μεταφερθεί αμέσως στο νοσοκομείο.
Οδηγίες του ΕΟΔΥ για το τσίμπημα από μωβ μέδουσα
Αν σας τσιμπήσει μωβ μέδουσα:
- Αφαιρέστε όσα πλοκάμια έχουν μείνει πάνω στο σώμα, χωρίς να τα αγγίξετε με γυμνά χέρια, καθώς μπορεί να κολλήσουν στα χέρια και να μεταφερθεί εκεί ο ερεθισμός.
- Καθαρίστε το σημείο του τσιμπήματος με μεγάλη ποσότητα θαλασσινού νερού. Αν δεν υπάρχει άλλη διαθέσιμη λύση, βάλτε άμμο στην παλάμη και τρίψτε το σημείο όπου έχουν προσκολληθεί τα πλοκάμια της μέδουσας.
- Αποφύγετε το γλυκό νερό, γιατί ενδέχεται να ενεργοποιήσει κεντριά που παραμένουν στο δέρμα.
- Βάλτε πάγο ή κρύες κομπρέσες στην περιοχή του τσιμπήματος, ώστε να περιοριστούν οι τοπικές εκδηλώσεις στο δέρμα.
- Εφαρμόστε κορτιζονούχο κρέμα στο σημείο. Η χρήση της περιορίζει την τοπική φλεγμονή και προσφέρει γρήγορη ανακούφιση από το τσούξιμο και τον κνησμό.
- Πάρτε κάποιο αντιισταμινικό χάπι, καθώς τα αντιισταμινικά βοηθούν σε συμπτώματα όπως ο κνησμός. Η ανάγκη για τέτοια φάρμακα αυξάνεται όσο μεγαλύτερη είναι η επιφάνεια του δέρματος που έχει προσβληθεί.
Αν τα συμπτώματα είναι έντονα ή επιμένουν παρά την εφαρμογή των τοπικών μέτρων, ενδέχεται να χρειαστεί ένεση κορτιζόνης. Σε αυτή την περίπτωση, είναι απαραίτητο να μεταβείτε σε νοσοκομείο ή να απευθυνθείτε σε κάποιο Κέντρο Υγείας.
Πηγή: in.gr
Συνοπτική παρουσίαση
- Η αύξηση των μωβ μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες προκαλεί ανησυχία, κυρίως για παραλίες της Χαλκίδας, της Βόρειας Εύβοιας και των Σποράδων.
- Τα τσιμπήματα από μωβ μέδουσες συνοδεύονται από επώδυνα συμπτώματα, όπως ερύθημα και πόνο, ενώ σπανίως μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές αντιδράσεις.
- Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χρειάζεται προσοχή στο κολύμπι και συστήνουν συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των τσιμπημάτων.
- Η παρουσία των μεδουσών καταγράφεται κυρίως στον Παγασητικό Κόλπο και τις γειτονικές περιοχές, ενώ υπάρχουν αναφορές και από τις Βόρειες Σποράδες.
- Στις οδηγίες του ΕΟΔΥ περιλαμβάνονται η αποφυγή του γλυκού νερού και η αξιοποίηση θαλασσινού νερού για την απομάκρυνση των πλοκαμιών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/mov-medoyses-ta-epodyna-symptomata-toy-tsimpimatos-kai-o-chartis-me-tis-apagoreymenes-paralies/13961
