Ο καρκίνος του προστάτη εμφανίζεται πλέον σε ολοένα νεότερες ηλικίες. Ο τρόπος ζωής στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο νόσησης, ο οποίος είναι υψηλότερος στις ΗΠΑ και τη Βόρεια Ευρώπη απ’ ό,τι στην Άπω Ανατολή, ενώ μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζει η μαύρη φυλή.
Στους άνδρες, ο καρκίνος του προστάτη είναι ο δεύτερος πιο συχνός μετά τον καρκίνο του πνεύμονα. Ωστόσο, στις ηλικίες μέσης ηλικίας κατατάσσεται πρώτος σε συχνότητα και δεύτερος ως αιτία θανάτου από καρκίνο. Στη διάρκεια της ζωής του, περίπου ένας στους οκτώ άνδρες θα εμφανίσει τη νόσο. Για το 90% των ασθενών, ευτυχώς, η διάγνωση γίνεται εγκαίρως, όταν ο καρκίνος παραμένει σε αρχικό στάδιο. Σε αυτές τις περιπτώσεις αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες για προσδόκιμο επιβίωσης που ξεπερνά τα 10 χρόνια.
Η φαρμακευτική εταιρεία Janssen ξεκινά εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τη νόσο, με στόχο να αναδείξει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης. Όπως επισημαίνει, «Με τον προστάτη, δεν αστειευόμαστε». Η έγκαιρη διάγνωση, μαζί με την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή, μπορεί να συμβάλει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη.
Το οικογενειακό ιστορικό παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της νόσου. Γι’ αυτό χρειάζεται αυξημένη ευαισθητοποίηση όταν συγγενής πρώτου βαθμού, δηλαδή πατέρας ή αδελφός, έχει εμφανίσει καρκίνο του προστάτη. Τότε ο κίνδυνος ανάπτυξης της νόσου διπλασιάζεται ή τριπλασιάζεται και μεγαλώνει ακόμη περισσότερο αν έχουν νοσήσει περισσότεροι από ένας συγγενείς.
Στους παράγοντες κινδύνου συγκαταλέγονται επίσης η υπέρταση και η παχυσαρκία, όταν η περίμετρος της μέσης υπερβαίνει τα 104 εκατοστά. Παράλληλα, διερευνάται η πιθανή επίδραση της διατροφής, χωρίς να υπάρχουν ακόμη ισχυρά δεδομένα που να οδηγούν σε οριστικά συμπεράσματα.
Η νόσος μπορεί να συνοδεύεται και από άλλους κινδύνους: όσοι έχουν καρκίνο του προστάτη εμφανίζουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής θρόμβωσης.
Με την αύξηση της ηλικίας μεγαλώνει και η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του προστάτη. Η διάγνωση είναι σχετικά σπάνια πριν από τα 50 έτη, ηλικία από την οποία συνιστάται ο σχετικός έλεγχος. Κατά μέσο όρο, η νόσος εμφανίζεται στα 69, αν και τα τελευταία χρόνια καταγράφεται όλο και συχνότερα και σε νεότερους άνδρες.
Συμπτώματα και διάγνωση
Οι περισσότερες μορφές καρκίνου του προστάτη εξελίσσονται αργά και δεν προκαλούν αρχικά συμπτώματα. Καθώς όμως μεγαλώνει ο όγκος, μπορεί να δυσκολεύει η έναρξη της ούρησης και να εμφανιστεί συχνουρία ή μειωμένη ακτίνα στα ούρα. Η ροή μπορεί να διακόπτεται και τα ούρα να αποβάλλονται σταγόνα σταγόνα. Ενδέχεται επίσης να παρουσιαστεί πόνος ή κάψιμο κατά την ούρηση, ακόμη και αιματουρία.
Επιπλέον, οι ασθενείς μπορεί να έχουν την αίσθηση ότι η κύστη δεν έχει αδειάσει, καθώς και πίεση ή δυσκολία να συγκρατήσουν τα ούρα. Δεν είναι ασυνήθιστη, επίσης, η στυτική δυσλειτουργία.
Ο ουρολόγος – ανδρολόγος θέτει τη διάγνωση με δακτυλική εξέταση, για την οποία δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία, και με εξέταση αίματος που μετρά το ειδικό προστατικό αντιγόνο PSA. Αν οι τιμές δεν είναι φυσιολογικές, ενδέχεται να χρειαστούν διορθικός υπέρηχος, διορθική βιοψία και πολυπαραμετρική μαγνητική του προστάτη για περαιτέρω διερεύνηση. Όταν επιβεβαιωθεί η διάγνωση, συνιστάται και αξονική τομογραφία, ώστε να ελεγχθούν οι λεμφαδένες και τα υπόλοιπα όργανα της κοιλιάς, καθώς και σπινθηρογράφημα οστών για πιθανές μεταστάσεις.
Θεραπείες
Για τον καρκίνο του προστάτη σε πρώιμο στάδιο υπάρχουν αρκετές θεραπευτικές επιλογές. Αν η νόσος είναι εντοπισμένη, η τοπική θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε προσδόκιμο επιβίωσης μεγαλύτερο των 10 ετών.
- Για ορισμένους ασθενείς μπορεί να επιλεγεί ενεργός παρακολούθηση ή προσεκτική αναμονή, με δακτυλική εξέταση και έλεγχο των τιμών PSA.
- Η ολική προστατεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση του προστάτη, των ιστών γύρω του και των λεμφαδένων.
- Η ακτινοθεραπεία εφαρμόζεται είτε με εξωτερική ακτινοβολία είτε με βραχυθεραπεία.
- Όταν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί έξω από τον προστάτη, όπως στους λεμφαδένες ή στα οστά, μπορεί να χορηγηθεί ορμονοθεραπεία. Στόχος είναι η μείωση της τεστοστερόνης, είτε με ορχεκτομή (αφαίρεση των όρχεων) είτε με φάρμακα, σε χάπια ή ενέσεις, που αδρανοποιούν φαρμακευτικά τους όρχεις.
- Μέσω φλέβας ή με τη μορφή χαπιών, η χημειοθεραπεία εισέρχεται στον οργανισμό και καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα.
- Η βιολογική θεραπεία, δηλαδή η ανοσοθεραπεία, αξιοποιεί το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς για την καταπολέμηση του καρκίνου.
- Στις νεότερες μεθόδους περιλαμβάνονται η κρυοθεραπεία ή κρυοχειρουργική, που ψύχει με κρύο αέρα τους γύρω ιστούς, καθώς και οι υψηλής έντασης εστιασμένοι υπέρηχοι (HIFU). Προς το παρόν, και οι δύο θεωρούνται πειραματικές.
- Οι διαθέσιμες θεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν τη ριζική προστατεκτομή, είτε χειρουργική είτε ρομποτική λαπαροσκοπική, την ακτινοθεραπεία, την ορμονοθεραπεία, την ενεργό παρακολούθηση και νεότερες εντοπισμένες θεραπείες.
Όταν ο καρκίνος δεν προκαλεί συμπτώματα και έχει χαμηλό κίνδυνο, η θεραπεία ενδέχεται να επιφέρει μεγαλύτερη βλάβη απ’ όση ωφέλεια. Γι’ αυτό, σε κάποιες περιπτώσεις προτείνεται ενεργός παρακολούθηση, με τακτικούς ελέγχους που περιλαμβάνουν εξετάσεις για το ειδικό προστατικό αντιγόνο (PSA), ψηφιακή ορθική εξέταση (DRE), μαγνητικές τομογραφίες (MRIs) και άλλους ελέγχους. Μπορεί επίσης να χρειαστεί να επαναληφθεί η βιοψία. Αν μεταβληθούν τα ευρήματα των εξετάσεων, εξετάζεται το ενδεχόμενο έναρξης θεραπείας.
Η αντιμετώπιση του τοπικά προχωρημένου καρκίνου του προστάτη καθορίζεται από την κατάσταση του ασθενούς, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, τη γενική υγεία και το στάδιο της νόσου.
Για τον μεταστατικό καρκίνο του προστάτη, ο γιατρός θα προτείνει θεραπείες που αποσκοπούν στον έλεγχο και την ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/o-karkinos-toy-prostati-emfanizetai-olo-kai-pio-sychna-se-mikroteres-ilikies/2943
