Πίεση: Πόσος χρόνος χρειάζεται για να μειωθεί και τι μπορεί να βοηθήσει

Βασικά σημεία

• Η αρτηριακή πίεση μπορεί συχνά να μειωθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες με συνδυασμό διατροφής, άσκησης και φαρμακευτικής αγωγής, αν και ο χρόνος διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
• Η σταθερή εφαρμογή μιας διατροφής φιλικής προς την καρδιά, όπως η δίαιτα DASH, και η μείωση του νατρίου μπορούν να οδηγήσουν σε σταδιακή, μακροπρόθεσμη βελτίωση της πίεσης.
• Η διακοπή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ, η μείωση του στρες και η διατήρηση μέτριου βάρους συμβάλλουν επίσης σημαντικά στη διαχείριση και τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Ο χρόνος που χρειάζεται για να φτάσει η πίεση σε συνήθη επίπεδα εξαρτάται από το κάθε άτομο. Τα φάρμακα μπορεί να αρχίσουν να δρουν σχετικά γρήγορα, αλλά για να διατηρηθεί η πίεση χαμηλότερη μακροπρόθεσμα συνήθως χρειάζονται σταθερές αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να μειωθεί η αρτηριακή πίεση;

Το χρονικό διάστημα που χρειάζεται για να μειωθεί η υψηλή αρτηριακή πίεση, ή υπέρταση, εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως:

• πόσο υψηλή ήταν αρχικά η πίεση
• ποιες μεθόδους χρησιμοποιεί το άτομο
• άλλοι ατομικοί παράγοντες υγείας

Τα φάρμακα για την πίεση μπορεί να αρχίσουν να δρουν γρήγορα, αλλά ο χρόνος μέχρι να επιφέρουν σημαντική διαφορά ποικίλλει ανάλογα με το φάρμακο.

Για παράδειγμα, η αμλοδιπίνη, ένας αναστολέας διαύλων ασβεστίου, αρχίζει να δρα αμέσως, αλλά χρειάζονται μερικές εβδομάδες για να έχει τη μέγιστη επίδρασή της. Η λοσαρτάνη, ένας αποκλειστής των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης, αρχίζει να δρα μέσα σε μία ώρα, αλλά χρειάζονται 3 έως 6 εβδομάδες για να επιδράσει πλήρως.

Οι αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής είναι επίσης σημαντικές για τη μακροπρόθεσμη βελτίωση. Μελέτη στο περιοδικό Hypertension ανέφερε ότι άτομα που ακολούθησαν τη δίαιτα DASH (Διατροφικές Προσεγγίσεις για την Αντιμετώπιση της Υπέρτασης) μείωσαν την πίεσή τους κατά 1 έως 4 mmHg μέσα σε μία εβδομάδα. Η ίδια μελέτη σημείωσε ότι η σταδιακή μείωση της πρόσληψης νατρίου μείωσε την πίεση σε διάστημα 4 εβδομάδων.

Οι σταθερές αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της πίεσης σε υγιή επίπεδα. Παρακάτω παρουσιάζονται τρόποι που μπορούν να συμβάλουν στη μείωσή της.

Διατροφή

Η υγιεινή διατροφή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης και να βοηθήσει στη μείωσή της. Αντίθετα, ορισμένες διατροφικές συνήθειες μπορεί να αυξήσουν την πίεση, προκαλώντας κατακράτηση υγρών ή αύξηση βάρους.

Διατροφές με υψηλή περιεκτικότητα στα παρακάτω μπορεί να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση:

• αλάτι ή νάτριο
• κορεσμένα λιπαρά
• τρανς λιπαρά
• σάκχαρα

Μια ισορροπημένη διατροφή περιλαμβάνει άφθονες τροφές που ωφελούν την καρδιά, όπως:

• φρούτα
• λαχανικά
• δημητριακά ολικής άλεσης
• άλλες τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες
• ακόρεστα λιπαρά

Πολλοί γιατροί εντάσσουν διατροφικά πλάνα στη θεραπεία της υψηλής πίεσης. Για παράδειγμα, η δίαιτα DASH συνδυάζει διατροφικές επιλογές που ωφελούν την καρδιά με τον περιορισμό τροφών που αυξάνουν την πίεση. Όποιος δυσκολεύεται να αλλάξει τη διατροφή του μπορεί να ζητήσει καθοδήγηση από διαιτολόγο.

Άσκηση

Η τακτική άσκηση συμβάλλει στη μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης και στην ενδυνάμωση της καρδιάς. Έχει, επίσης, πολλά άλλα οφέλη για την υγεία και μπορεί να μειώσει παράγοντες κινδύνου, όπως το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία.

Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA) συνιστά, όπου είναι δυνατόν, στόχο 150 λεπτών άσκησης μέτριας έντασης την εβδομάδα. Είναι προτιμότερο η άσκηση να κατανέμεται σε όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.

Η άσκηση δεν αποτελεί άμεση λύση. Είναι ένα βήμα για τη μείωση της πίεσης και έχει καλύτερα αποτελέσματα όταν συνδυάζεται με άλλες αλλαγές, όπως η υγιεινή διατροφή.

Διαχείριση βάρους

Το βάρος επηρεάζει άμεσα την καρδιά και το κυκλοφορικό σύστημα. Το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία αυξάνουν τον κίνδυνο υψηλής πίεσης και επιβαρύνουν επιπλέον την καρδιά. Για τους περισσότερους ανθρώπους, οι αλλαγές στη διατροφή και στην άσκηση είναι αποτελεσματικοί τρόποι διαχείρισης του βάρους και μείωσης αυτών των κινδύνων.

Η ασφαλής και βιώσιμη επίτευξη ενός μέτριου βάρους για το ύψος και την ηλικία ενός ατόμου μπορεί να χρειαστεί χρόνο και επιμονή.

Μείωση του νατρίου

Η διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση. Η μείωση της πρόσληψης νατρίου μπορεί να περιορίσει αυτόν τον κίνδυνο.

Μελέτη στο Journal of the American College of Cardiology ανέφερε ότι τα άτομα που μείωσαν την πρόσληψη νατρίου μείωσαν την πίεσή τους κατά σχεδόν 10 mmHg έως και πάνω από 20 mmHg, ανάλογα με την αρχική τιμή της.

Διακοπή του καπνίσματος

Το κάπνισμα αποτελεί παράγοντα κινδύνου για διάφορες καρδιακές παθήσεις, καθώς και για άλλες επιπτώσεις στην υγεία. Μπορεί να επηρεάσει την αρτηριακή πίεση τόσο άμεσα όσο και έμμεσα.

Η AHA αναφέρει ότι το ίδιο το κάπνισμα αυξάνει την πίεση. Κάθε φορά που κάποιος καπνίζει, η πίεσή του ανεβαίνει προσωρινά. Επιπλέον, το κάπνισμα αυξάνει με την πάροδο του χρόνου τον κίνδυνο αθηροσκλήρωσης, δηλαδή της συσσώρευσης λιπαρής πλάκας στις αρτηρίες.

Η αθηροσκλήρωση αυξάνει τον κίνδυνο άλλων προβλημάτων, όπως η καρδιακή προσβολή και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Η υψηλή αρτηριακή πίεση επιταχύνει τη διαδικασία της αθηροσκλήρωσης. Η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να συμβάλει στη μείωση αυτών των κινδύνων.

Περιορισμός του αλκοόλ

Το αλκοόλ είναι ένας ακόμη παράγοντας κινδύνου για υψηλή αρτηριακή πίεση. Μελέτη του 2017 ανέφερε ότι η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ σε άτομα που έπιναν περισσότερα από δύο ποτά την ημέρα οδήγησε σε μείωση της συστολικής πίεσης κατά 5,5 mmHg και της διαστολικής κατά 4 mmHg.

Δεν είναι απαραίτητο να διακοπεί εντελώς το αλκοόλ για να υπάρξει όφελος. Ο περιορισμός της κατανάλωσης μπορεί να μειώσει σημαντικά την πίεση.

Μείωση του στρες

Το στρες είναι σημαντικός παράγοντας για τη συνολική υγεία και μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της πίεσης. Η αντίδραση του οργανισμού στο στρες ανεβάζει προσωρινά την αρτηριακή πίεση. Βραχυπρόθεσμα αυτό δεν είναι πάντα επιβλαβές, καθώς συνήθως η πίεση επανέρχεται στα συνήθη επίπεδα όταν περάσει η αγχωτική κατάσταση.

Ωστόσο, όταν το στρες είναι μακροχρόνιο ή χρόνιο, η πίεση μπορεί να παραμένει αυξημένη για παρατεταμένα διαστήματα. Ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά κάθε άτομο στο στρες μπορεί επίσης να επηρεάσει την πίεση. Για παράδειγμα, ορισμένοι μπορεί να στραφούν στο αλκοόλ, στο κάπνισμα ή σε τροφές που προσφέρουν παρηγοριά, κάτι που μπορεί να επηρεάσει την πίεση με την πάροδο του χρόνου.

Η εύρεση τρόπων μείωσης ή αντιμετώπισης του στρες μπορεί να βοηθήσει. Σε αυτούς περιλαμβάνονται:

• ασκήσεις αναπνοής
• διαλογισμός
• δραστηριότητες που συνδυάζουν σώμα και νου, όπως το τάι τσι, το τσιγκόνγκ ή η γιόγκα
• άλλες θεραπείες, όπως ο βελονισμός ή το μασάζ

Άλλες συνήθειες που ωφελούν την καρδιά, όπως η τακτική άσκηση, μπορεί επίσης να βοηθήσουν στη μείωση του στρες.

Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση

Άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης είναι:

• οικογενειακό ιστορικό υψηλής πίεσης
• μεγαλύτερη ηλικία
• χρόνια νεφρική νόσος
• διαβήτης
• σωματική αδράνεια
• υπνική άπνοια
• υψηλή χοληστερόλη

Πολλοί θεωρούν ότι η υψηλή πίεση είναι συχνότερη στους άνδρες απ’ ό,τι στις γυναίκες, αλλά αυτό δεν ισχύει σε όλες τις ηλικίες. Η AHA σημειώνει ότι οι άνδρες κάτω των 64 ετών είναι πιθανότερο να έχουν υψηλή πίεση, ενώ μετά τα 65 είναι πιθανότερο να την εμφανίσουν οι γυναίκες.

Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι επίσης συχνότερη σε ορισμένες φυλετικές και εθνοτικές ομάδες, μεταξύ των οποίων οι μαύροι, οι Ασιάτες και οι ισπανόφωνοι ενήλικες. Αυτό μπορεί να σχετίζεται με κοινωνικούς παράγοντες, όπως οι ανισότητες στην υγεία.

Συμπέρασμα

Η υψηλή αρτηριακή πίεση αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών προβλημάτων υγείας, όπως η καρδιακή προσβολή και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής μπορεί να επιφέρουν σχετικά γρήγορη μείωση της πίεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει φάρμακα παράλληλα με τις αλλαγές αυτές.

Ακόμη κι όταν ορισμένες αλλαγές αποδίδουν γρήγορα, είναι σημαντικό να διατηρούνται. Η επιστροφή στις παλιές συνήθειες μπορεί να ανατρέψει τη βελτίωση και να οδηγήσει ξανά σε αύξηση της πίεσης. Οι σταθερές αλλαγές αποτελούν την καλύτερη προσέγγιση για μακροπρόθεσμη μείωση. Οι αποφάσεις για την αντιμετώπιση της υψηλής αρτηριακής πίεσης και τη χρήση φαρμάκων πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.