Το άρθρο εξετάζει πώς σχετίζεται η ταχύτητα περπατήματος με την ηλικία του εγκεφάλου και υπογραμμίζει ότι μπορεί να δώσει σημαντικές ενδείξεις για τη σωματική και γνωστική υγεία. Σύμφωνα με έρευνες, όσοι περπατούν πιο αργά αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρών ασθενειών και εμφανίζουν σημάδια γήρανσης, ακόμη κι όταν είναι νεότεροι.
Με ένα χρονόμετρο μπορεί να γίνει εύκολα το τεστ ταχύτητας βάδισης, προσφέροντας έναν απλό τρόπο αυτοαξιολόγησης της υγείας. Η μελέτη συνδέει τις διαφορές στον ρυθμό περπατήματος με φυσιολογικούς και γνωστικούς δείκτες γήρανσης, αναδεικνύοντας πόσο σημαντική είναι η σωματική δραστηριότητα για τη διατήρηση της υγείας.
Ο χρόνος που χρειάζεται κάποιος για να διανύσει με τα πόδια μια απόσταση από το σημείο Α στο Β μπορεί να φανερώσει την ηλικία του σώματός του, αλλά και του εγκεφάλου μας.
Ο ρυθμός με τον οποίο περπατάτε προς τα μαγαζιά, το πάρκο της γειτονιάς ή τη στάση του λεωφορείου, σύμφωνα με έρευνες, μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο νοσηλείας, καρδιακής προσβολής, ακόμη και θανάτου.
Η ταχύτητα με την οποία βαδίζει κάποιος μπορεί, επίσης, να αξιοποιηθεί ως ένδειξη του ρυθμού γνωστικής γήρανσης.
Η βάδιση και οι αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου
Με το τεστ ταχύτητας βάδισης αξιολογείται η λειτουργική ικανότητα ενός ατόμου, δηλαδή κατά πόσο μπορεί να διεκπεραιώνει τις καθημερινές δουλειές στο σπίτι και να παραμένει ανεξάρτητο. Η μέτρηση μπορεί ακόμη να δείξει την ευαλωτότητά του και να βοηθήσει στην πρόβλεψη της ανταπόκρισής του στην αποκατάσταση μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Είναι αναμενόμενο ο ρυθμός βάδισης να μειώνεται με την ηλικία. Ωστόσο, αν η επιβράδυνση είναι απότομη, ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη σοβαρότερου προβλήματος, όπως αναφέρει δημοσίευμα του BBC.
«Όταν ο φυσιολογικός ρυθμός βάδισης ενός ατόμου μειώνεται, συχνά συνδέεται με υποκείμενη έκπτωση της υγείας», λέει η Κριστίνα Ντιέλι-Κονράιτ, καθηγήτρια Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, η οποία μελετά τις επιπτώσεις της άσκησης στην πρόγνωση του καρκίνου.
«Μπορεί το άτομο να πάσχει από μια χρόνια πάθηση, η οποία έχει ως αποτέλεσμα να μην κινείται τόσο πολύ ή να έχει γίνει λιγότερο δραστήριος. Αυτό σημαίνει ότι, κατά πάσα πιθανότητα, έχει υποστεί μείωση της μυϊκής δύναμης και της κινητικότητας των αρθρώσεων, γεγονός που δυστυχώς οδηγεί σε περαιτέρω μείωση της υγείας», λέει η Ντιέλι-Κονράιτ.
Οδηγίες για να μετρήσετε την ταχύτητα βάδισής σας
Για να κάνετε τη δοκιμασία βάδισης, χρειάζεστε ένα χρονόμετρο και ένα μέσο για να υπολογίσετε την απόσταση. Υπάρχουν δύο συνήθεις τρόποι να την πραγματοποιήσετε.
Εφόσον βρίσκεστε έξω και έχετε αρκετό χώρο, μπορείτε να κάνετε τη δοκιμασία βάδισης των 10 μέτρων. Μετρήστε αρχικά 5 μέτρα και κατόπιν άλλα 10. Προτού αρχίσει η χρονομέτρηση, περπατήστε τα πρώτα 5 μέτρα ώστε να φτάσετε στον συνηθισμένο ρυθμό σας· στη συνέχεια διανύστε τα 10 μέτρα με αυτόν τον ρυθμό. Βρείτε την ταχύτητά σας διαιρώντας τα 10 μέτρα με τα δευτερόλεπτα που χρειαστήκατε.
Όταν κάνετε το τεστ στο σπίτι και δεν διαθέτετε πολύ χώρο, υπάρχει η επιλογή της απόστασης των 4 μέτρων. Σημειώστε πρώτα 1 μέτρο και μετά 4 μέτρα. Χρησιμοποιήστε το πρώτο μέτρο για να επιταχύνετε και χρονομετρήστε στη συνέχεια πόσο χρειάζεστε για να διανύσετε τα 4 μέτρα με τον κανονικό σας ρυθμό. Για να υπολογίσετε την ταχύτητα, διαιρέστε τα τέσσερα μέτρα με τον χρόνο σε δευτερόλεπτα.
Μπορείτε, επίσης, να χρησιμοποιήσετε κάποια από τις πολλές εφαρμογές για τη μέτρηση της ταχύτητας στο περπάτημα. Αυτές αξιοποιούν το GPS για να καταγράφουν απόσταση και χρόνο και, βάσει αυτών, υπολογίζουν τον ρυθμό σας.
Έρευνες σε ηλικιωμένους ενήλικες έχουν αναδείξει την ταχύτητα βάδισης ως σημαντικό προγνωστικό παράγοντα για το προσδόκιμο ζωής. Ενδεικτικά, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ συνδύασαν τα ευρήματα εννέα μελετών, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά πάνω από 34.000 άτομα ηλικίας τουλάχιστον 65 ετών. Η παρακολούθησή τους διήρκεσε από έξι έως 21 χρόνια. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική σχέση ανάμεσα στον ρυθμό βάδισης και στη διάρκεια ζωής. Στους άνδρες 75 ετών, για παράδειγμα, όσοι περπατούσαν πιο αργά είχαν πιθανότητα 19% να ζήσουν άλλα 10 χρόνια, ενώ για όσους βάδιζαν γρηγορότερα το αντίστοιχο ποσοστό επιβίωσης ήταν 87%.
Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι όσοι αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα υγείας κινούνται συνήθως με μικρότερη ευκολία. Ωστόσο, γαλλική μελέτη του 2009 έδειξε ότι, ακόμη και ανάμεσα σε υγιείς ανθρώπους άνω των 65 ετών, όσοι βάδιζαν αργά είχαν περίπου τριπλάσιες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους από καρδιαγγειακή νόσο κατά την περίοδο παρακολούθησης, συγκριτικά με όσους περπατούσαν γρηγορότερα.
Η διαφορά που καταγράφηκε ανάμεσα στους συμμετέχοντες
«Το περπάτημα φαίνεται κάτι τόσο απλό – οι περισσότεροι από εμάς δεν το σκεφτόμαστε, απλώς το κάνουμε», λέει η Λάιν Ρασμούσεν, ανώτερη ερευνήτρια στο τμήμα Ψυχολογίας και Νευροεπιστήμης του Πανεπιστημίου Duke στη Βόρεια Καρολίνα.
«Το περπάτημα βασίζεται σε πολλά διαφορετικά συστήματα του σώματος που συνεργάζονται: τα οστά και οι μύες σας μεταφέρουν και σας μετακινούν, τα μάτια σας βοηθούν να βλέπετε πού πηγαίνετε, η καρδιά και οι πνεύμονές σας κυκλοφορούν το αίμα και το οξυγόνο και ο εγκέφαλος και τα νεύρα σας τα συντονίζουν όλα αυτά», προσθέτει η Ρασμούσεν.
Η Ρασμούσεν εξηγεί ότι, με το πέρασμα των χρόνων, τα συγκεκριμένα συστήματα αρχίζουν να λειτουργούν πιο αργά. Επομένως, η μειωμένη ταχύτητα βάδισης ενδέχεται να αποτυπώνει αυτή τη γενικότερη έκπτωση και να αποτελεί ένδειξη πιο προχωρημένης γήρανσης.
Όπως επισημαίνει το BBC, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά τους ηλικιωμένους. Σε έρευνα του 2019, η Ρασμούσεν και οι συνεργάτες της βρήκαν ότι η ταχύτητα βάδισης μπορούσε να προβλέψει τον ρυθμό γήρανσης του σώματος και του εγκεφάλου, ακόμη και σε άτομα 45 ετών.
Η Ρασμούσεν και η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Duke συμπεριέλαβαν 904 άτομα ηλικίας 45 ετών, τα οποία συμμετείχαν στην Πολυεπιστημονική Μελέτη Υγείας και Ανάπτυξης του Dunedin. Πρόκειται για μακροχρόνιο ερευνητικό πρόγραμμα που παρακολούθησε περισσότερους από 1.000 ανθρώπους, γεννημένους το 1972 και το 1973 στο Dunedin της Νέας Ζηλανδίας. Σε όλη τη ζωή τους, οι συμμετέχοντες υποβάλλονταν τακτικά σε αξιολογήσεις της υγείας και της γνωστικής λειτουργίας τους.
«Έμεινα έκπληκτη από το πόσο μεγάλη διακύμανση υπήρχε στην ταχύτητα βάδισης μεταξύ ανθρώπων που είχαν όλοι την ίδια ηλικία», λέει η Ρασμούσεν. «Θα περίμενε κανείς ότι όλοι στα 45 τους θα ήταν κάπου στη μέση, αλλά κάποιοι περπατούσαν τόσο γρήγορα όσο οι υγιείς 20χρονοι, ενώ άλλοι περπατούσαν τόσο αργά όσο οι πολύ μεγαλύτεροι ενήλικες», ανέφερε.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι 45χρονοι που βάδιζαν πιο αργά εμφάνιζαν ενδείξεις «επιταχυνόμενης γήρανσης». Σε σύγκριση με τους ταχύτερους περιπατητές, είχαν χειρότερη κατάσταση στους πνεύμονες, στα δόντια και στο ανοσοποιητικό σύστημα. Επιπλέον, παρουσίαζαν «βιοδείκτες» ταχύτερης γήρανσης, όπως υψηλότερη αρτηριακή πίεση, αυξημένη χοληστερόλη και μειωμένη καρδιοαναπνευστική ικανότητα. Στους αργούς περιπατητές παρατηρήθηκαν ακόμη ενδείξεις κακής σωματικής υγείας, μεταξύ των οποίων χαμηλότερη δύναμη στη λαβή και μεγαλύτερη δυσκολία να σηκωθούν από καρέκλα.
Η ερευνητική ομάδα της Ρασμούσεν εντόπισε επίσης ενδείξεις ταχύτερης γνωστικής γήρανσης στους ανθρώπους που περπατούσαν αργά. Κατά κανόνα, οι επιδόσεις τους στα τεστ IQ ήταν συνολικά χαμηλότερες, όπως και στα τεστ μνήμης, ταχύτητας επεξεργασίας, συλλογισμού και άλλων γνωστικών δεξιοτήτων. Οι μαγνητικές τομογραφίες κατέγραψαν επίσης ορατές μεταβολές στον εγκέφαλο, οι οποίες συνόδευαν τη γνωστική έκπτωση. Οι πιο αργοί περιπατητές είχαν μικρότερο εγκέφαλο, λεπτότερο νεοφλοιό —το εξωτερικό στρώμα που ελέγχει τη σκέψη και τις ανώτερες διεργασίες επεξεργασίας πληροφοριών— και μεγαλύτερη ποσότητα λευκής ουσίας. Ακόμη και τα πρόσωπά τους, όπως αξιολογήθηκαν, έδειχναν να γερνούν ταχύτερα από εκείνα των υπόλοιπων συμμετεχόντων.
πηγή: in.gr
Τα βασικά σημεία
- Η ταχύτητα με την οποία περπατά κάποιος μπορεί να δώσει σημαντικές ενδείξεις για τη σωματική του υγεία και την ηλικία του εγκεφάλου.
- Το αργό βάδισμα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών ασθενειών και γήρανσης, ακόμη και σε νεότερους ανθρώπους.
- Η ταχύτητα βάδισης ελέγχεται εύκολα με χρονόμετρο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τρόπος αυτοαξιολόγησης της υγείας.
- Οι διαφορές στον ρυθμό βάδισης συνδέονται με σωματικούς και γνωστικούς δείκτες γήρανσης.
- Όσοι περπατούν πιο αργά μπορεί να εμφανίζουν προχωρημένη γνωστική γήρανση και χειρότερη σωματική υγεία, όπως μειωμένη δύναμη και χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης.
- Έρευνες καταδεικνύουν ότι η ταχύτητα βάδισης αποτελεί σημαντικό παράγοντα πρόβλεψης του προσδόκιμου ζωής, κυρίως στους ηλικιωμένους.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/poia-i-pragmatiki-ilikia-toy-egkefaloy-sas-ayto-to-test-tin-apokalyptei/10411
