Ερευνητές του UC San Diego παρουσίασαν νέα ευρήματα για τα εμφράγματα, τα οποία αναδεικνύουν τη σύνδεσή τους με τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα και το ανοσοποιητικό. Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Cell, εισηγείται ότι τα εμφράγματα αποτελούν συστημικά γεγονότα που ενεργοποιούν ανοσολογικές αντιδράσεις και όχι μεμονωμένα επεισόδια.
Με πειραματικά μοντέλα, οι επιστήμονες έδειξαν ότι ο περιορισμός των σημάτων που ανταλλάσσονται ανάμεσα στην καρδιά και τον εγκέφαλο μπορεί να μειώσει τη βλάβη που ακολουθεί ένα έμφραγμα. Η προσέγγιση αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε νέες θεραπείες, οι οποίες θα στοχεύουν στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος αντί στις παραδοσιακές επεμβατικές μεθόδους.
Μια διαφορετική εικόνα για τα εμφράγματα παρουσιάζουν επιστήμονες του UC San Diego. Η έρευνά τους συνδέει την καρδιά με τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα και το ανοσοποιητικό, ανοίγοντας προοπτικές για την ανάπτυξη νέων θεραπειών.
Όταν οι αρτηρίες αποφράσσονται, η ροή του αίματος μειώνεται και η παροχή οξυγόνου διακόπτεται. Έτσι προκαλείται έμφραγμα του μυοκαρδίου, η συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Συνήθως, η έρευνα και η αντιμετώπιση αυτών των περιστατικών επικεντρώνονται στην καρδιά ως ανεξάρτητο όργανο. Νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, υπό την καθοδήγηση της Σχολής Βιολογικών Επιστημών, αμφισβητεί αυτή την προσέγγιση και προτείνει μια ριζικά διαφορετική κατανόηση των σχέσεων ανάμεσα στα καρδιακά επεισόδια και άλλα συστήματα του οργανισμού.
Στη μελέτη τους στο περιοδικό Cell, ο μεταδιδακτορικός ερευνητής Saurabh Yadav, ο επίκουρος καθηγητής Vineet Augustine και οι συνεργάτες τους παρουσιάζουν μια νέα, συνολική θεώρηση του εμφράγματος και της βλάβης που ακολουθεί. Η ανάλυσή τους εξετάζει τη σύνδεση της καρδιάς με τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα και το ανοσοποιητικό.
Τα μάτια και τα αυτιά μετασχηματίζουν τα φωτεινά και ηχητικά ερεθίσματα του περιβάλλοντος σε πληροφορίες κατανοητές και επεξεργάσιμες από τον εγκέφαλο. Με αντίστοιχο τρόπο, όπως αποκαλύπτει η νέα έρευνα, κατά το έμφραγμα φτάνουν στον εγκέφαλο καρδιαγγειακές πληροφορίες μέσω αισθητικών νευρώνων. Στόχος της μελέτης ήταν να εντοπιστούν αυτές οι συνδέσεις. Οι «χάρτες» του εμφράγματος που δημιουργήθηκαν αναδεικνύουν νέες θεραπευτικές προοπτικές, καθώς αντιμετωπίζουν το επεισόδιο ως διασυνδεδεμένο και συστημικό γεγονός, όχι ως μεμονωμένο περιστατικό.
«Πιστεύουμε ότι πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη περιγραφή μιας προσέγγισης “τριπλού κόμβου», που περιλαμβάνει έναν βρόχο καρδιάς, εγκεφάλου και νευροανοσοποιητικού συστήματος», δήλωσε ο Augustine, μέλος ΔΕΠ του Τμήματος Νευροβιολογίας. «Τα εμφράγματα προφανώς εντοπίζονται στην καρδιά, αλλά αλλάζουμε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα μελετάμε, δείχνοντας ότι δεν εμπλέκεται μόνο η ίδια η καρδιά».
Η ανίχνευση μιας ασθένειας ή ενός τραυματισμού οδηγεί τον εγκέφαλο να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα. Αντίστοιχη απόκριση προκαλεί και το έμφραγμα. Ωστόσο, ο εγκέφαλος εκλαμβάνει το επεισόδιο ως τραυματισμό, παρότι δεν υπάρχουν παθογόνα ή βακτήρια για να αντιμετωπιστούν. Η υπερβολική ενεργοποίηση της ανοσολογικής άμυνας πιθανότατα επιβαρύνει περαιτέρω τη βλάβη.
Μελετώντας πειραματικά μοντέλα ποντικών, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι αισθητικοί νευρώνες του πνευμονογαστρικού νεύρου εντοπίζουν πρώτοι τη βλάβη. Στη συνέχεια μεταφέρουν σήματα σε ειδικές εγκεφαλικές δομές, οι οποίες ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα. Όταν οι επιστήμονες εμπόδισαν την αμφίδρομη μετάδοση αισθητικών και ανοσολογικών σημάτων ανάμεσα στην καρδιά και τον εγκέφαλο, η βλάβη μετά το έμφραγμα μειώθηκε σημαντικά.
Οι ακριβείς μηχανισμοί εξακολουθούν να διερευνώνται, ωστόσο οι ερευνητές εκτιμούν ότι μελλοντικές θεραπείες για τα εμφράγματα θα μπορούσαν να περιορίσουν τις ακούσιες και επιβλαβείς επιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος μετά το επεισόδιο.
«Η παρεμπόδιση αυτού του συστήματος καρδιάς–εγκεφάλου–νευροανοσοποιητικού αποδείχθηκε ότι σταματά την εξάπλωση της νόσου», δήλωσε ο Yadav. «Αν σκεφτεί κανείς το έμφραγμα ως το επίκεντρο, ο αποκλεισμός των σημάτων σταμάτησε την εξάπλωση της βλάβης».
Ο Augustine ανέφερε ότι πολλά από τα ευρήματα δεν είχαν γίνει ορατά, καθώς η επιστήμη λειτουργεί παραδοσιακά σε «σιλό»: οι νευροεπιστήμονες, οι καρδιολόγοι και οι ανοσολόγοι εργάζονται εστιάζοντας στα δικά τους πεδία. Στη διάρκεια τεσσεράμισι ετών έρευνας, το πρόγραμμα του «τριπλού κόμβου» ένωσε νευροβιολόγους με επιστήμονες από τα Τμήματα Ιατρικής και Παιδιατρικής της Ιατρικής Σχολής, καθώς και από το Τμήμα Βιοϊατρικής Μηχανικής Shu Chien–Gene Lay της Σχολής Μηχανικών Jacobs.
Για να χαρτογραφήσουν τις σύνθετες διαδρομές και τις μεταξύ τους συνδέσεις, ο Yadav και οι συνεργάτες του συνδύασαν διαφορετικές επιστημονικές μεθόδους. Μεταξύ αυτών ήταν η ηχοκαρδιογραφία, οι μοριακές χρώσεις, η μικροσκοπία φωτεινού φύλλου και η υπερηχογραφική απεικόνιση.
Οι απεικονίσεις του συστήματος που δημιούργησε αυτός ο τριπλός βρόχος ενδέχεται να βοηθήσουν στην ανάπτυξη νέων θεραπειών, οι οποίες θα λαμβάνουν υπόψη τις αλληλεξαρτήσεις που χαρακτηρίζουν τα εμφράγματα.
«Οι τρέχουσες θεραπείες για τα εμφράγματα επικεντρώνονται στην αποκατάσταση της καρδιάς, περιλαμβάνοντας επεμβάσεις όπως το bypass, η αγγειοπλαστική και τα αντιπηκτικά, που είναι όλες επεμβατικές», δήλωσε ο Augustine. «Η έρευνα αυτή δείχνει ότι ίσως, μέσω της ρύθμισης του ανοσοποιητικού συστήματος, μπορούμε να προκαλέσουμε μια θεραπευτική ανταπόκριση».
Στο εργαστήριο του Augustine συνεχίζονται οι μελέτες για τους μηχανισμούς που καθορίζουν τις συνδέσεις του τριπλού κόμβου, καθώς και για τις λειτουργίες τους.
Καρδιαγγειακή νόσος: διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών
Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία, η στεφανιαία καρδιακή νόσος (CHD) εμφανίζεται στους άνδρες περίπου μία δεκαετία νωρίτερα απ’ ό,τι στις γυναίκες. Η διαφορά αυτή εξακολουθεί να καταγράφεται, όπως δείχνει μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Heart Association.
Για την ανάλυση αξιοποιήθηκαν στοιχεία της μελέτης Coronary Artery Risk Development in Young Adults (CARDIA). Σε αυτήν συμμετείχαν ενήλικες στις ΗΠΑ, ηλικίας 18–30 ετών, οι οποίοι εντάχθηκαν το 1985–1986 και παρακολουθήθηκαν μέχρι τον Αύγουστο του 2020.
Από τους 5.112 συμμετέχοντες, το 54,5% ήταν γυναίκες και το 51,6% Μαύροι. Η μέση ηλικία κατά την ένταξή τους ήταν 24,8 έτη, ενώ η διάμεση περίοδος παρακολούθησης έφτασε τα 34,1 έτη. Οι άνδρες κατέγραψαν σημαντικά μεγαλύτερη αθροιστική επίπτωση καρδιαγγειακής νόσου, καθώς και υψηλότερη επίπτωση στεφανιαίας καρδιακής νόσου και καρδιακής ανεπάρκειας σε σχέση με τις γυναίκες. Για το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε διαφορά.
Κατά μέσο όρο, οι άνδρες έφτασαν σε αθροιστική επίπτωση καρδιαγγειακής νόσου 5% σε ηλικία 50,5 ετών, δηλαδή 7,0 χρόνια νωρίτερα από τις γυναίκες, στις οποίες αυτό συνέβη στα 57,5. Η στεφανιαία καρδιακή νόσος αποτέλεσε τον συχνότερο τύπο καρδιαγγειακής νόσου: επίπτωση 2% καταγράφηκε στους άνδρες 10,1 χρόνια πριν από τις γυναίκες. Αντίθετα, οι ηλικίες επίτευξης επίπτωσης 2% για το εγκεφαλικό επεισόδιο (57,5 έναντι 56,9 ετών) και 1% για την καρδιακή ανεπάρκεια (48,7 έναντι 51,7 ετών) δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ των φύλων.
Οι αποκλίσεις αυτές άρχισαν να διακρίνονται στην τέταρτη δεκαετία της ζωής και παρέμειναν ανεξήγητες ακόμη και όταν συνυπολογίστηκαν οι διαφορές στη συνολική καρδιαγγειακή υγεία.
«Οι διαφορές μεταξύ των φύλων στον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου είναι εμφανείς ήδη από την ηλικία των 35 ετών, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της έναρξης αξιολόγησης του κινδύνου και στρατηγικών πρόληψης από τη νεαρή ενήλικη ζωή», δήλωσε η κύρια συγγραφέας της μελέτης, Alexa Freedman, από την Ιατρική Σχολή Feinberg του Πανεπιστημίου Northwestern.
Συνοπτικά
- Νέα μελέτη του UC San Diego φωτίζει τη σχέση εμφραγμάτων, εγκεφάλου και ανοσοποιητικού συστήματος, υποστηρίζοντας ότι τα εμφράγματα επηρεάζουν ολόκληρο τον οργανισμό και δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά.
- Ο περιορισμός της επικοινωνίας ανάμεσα στην καρδιά και τον εγκέφαλο ενδέχεται να περιορίσει τη βλάβη μετά το έμφραγμα και να δημιουργήσει προοπτικές για νέες θεραπείες.
- Με πειραματικά μοντέλα, οι ερευνητές έδειξαν ότι οι αισθητικοί νευρώνες εντοπίζουν τη βλάβη και θέτουν σε λειτουργία το ανοσοποιητικό σύστημα.
- Η υπερβολική ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού μετά από έμφραγμα μπορεί να επιβαρύνει τη βλάβη, αναδεικνύοντας τη σημασία της ρύθμισής του.
- Τα ευρήματα εισηγούνται μια διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση για τα εμφράγματα, με έμφαση στη σύνδεση καρδιολογικών και νευροβιολογικών παραμέτρων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ta-emfragmata-pyrodotoyn-egkefalo-kai-anosopoiitiko-systima-ochi-mono-tin-kardia/18223
