Βηματομετρητές: Τα δεδομένα δραστηριότητας μπορεί να δίνουν ενδείξεις για τη μελλοντική υγεία του εγκεφάλου

Ενήλικες που έκαναν κατά μέσο όρο λιγότερα από 5.000 βήματα την ημέρα διαγνώστηκαν αργότερα με άνοια, νόσο του Πάρκινσον ή εγκεφαλικό επεισόδιο με σχεδόν διπλάσιο ρυθμό σε σύγκριση με όσους έκαναν περισσότερα από 12.000 βήματα, σύμφωνα με νέα μελέτη που παρουσιάστηκε στην 151η ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Νευρολογικής Εταιρείας (ANA).

Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα ενός έτους από συσκευές παρακολούθησης φυσικής κατάστασης περισσότερων από 22.000 ανθρώπων. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι τα μακροχρόνια μοτίβα δραστηριότητας, όπως καταγράφονται από αυτές τις δημοφιλείς συσκευές, μπορεί να δίνουν ενδείξεις για τη μελλοντική υγεία του εγκεφάλου.

Τα άτομα της λιγότερο δραστήριας ομάδας είχαν συχνότερα παχυσαρκία, διαβήτη, υπέρταση και κατάθλιψη από εκείνα των πιο δραστήριων ομάδων. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη στενή σύνδεση ανάμεσα στην καρδιαγγειακή υγεία και την υγεία του εγκεφάλου. Η σωματική δραστηριότητα μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους, της αρτηριακής πίεσης και του σακχάρου στο αίμα, παράγοντες που συνδέονται επίσης με το εγκεφαλικό επεισόδιο και τη γνωστική έκπτωση.

«Η χαμηλή δραστηριότητα και καταστάσεις όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης, η υψηλή αρτηριακή πίεση και η κατάθλιψη συνυπάρχουν και αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης εικόνας της υγείας. Τα δεδομένα από συσκευές παρακολούθησης φυσικής κατάστασης θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον εντοπισμό όσων χρειάζονται έγκαιρη υποστήριξη για το βάρος, το σάκχαρο, την αρτηριακή πίεση ή την ψυχική τους υγεία — ζητήματα για τα οποία γνωρίζουμε πώς να παρέμβουμε», δήλωσε ο δρ Meet Popatbhai Kachhadia, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ειδικευόμενος νευρολογίας στο Charles E. Schmidt College of Medicine του Florida Atlantic University, στο Μπόκα Ράτον της Φλόριντα.

«Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το πόσο κινείστε μέσα σε έναν χρόνο μπορεί να προσφέρει μια εικόνα της συνολικής υγείας του εγκεφάλου και του σώματός σας».

Η μελέτη πιθανότατα είναι η πρώτη που αξιοποιεί δεδομένα φορετών συσκευών ενός έτους από το ερευνητικό πρόγραμμα All of Us των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH). Το πρόγραμμα εστιάζει στην ποικιλομορφία, μεταξύ άλλων προσελκύοντας άτομα που ιστορικά δεν εκπροσωπούνταν επαρκώς στην ιατρική έρευνα.

Οι ερευνητές εξέτασαν πώς τα σταθερά μοτίβα δραστηριότητας σε διάστημα ενός έτους σχετίζονταν με νέες διαγνώσεις άνοιας, νόσου του Πάρκινσον ή εγκεφαλικού επεισοδίου. Αξιολόγησαν τον μέσο ημερήσιο αριθμό βημάτων 22.517 Αμερικανών ηλικίας 40 ετών και άνω και τους παρακολούθησαν για πέντε χρόνια, αναζητώντας διαγνώσεις νευρολογικών παθήσεων στους ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους τους.

Οι συμμετέχοντες κατατάχθηκαν σε μία από τρεις ομάδες, με βάση τη διάμεση ημερήσια δραστηριότητά τους: χαμηλή δραστηριότητα (4.800 βήματα την ημέρα), μέτρια δραστηριότητα (περίπου 8.300 βήματα την ημέρα) και υψηλή δραστηριότητα (περίπου 12.600 βήματα την ημέρα). Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η εξέταση του μοτίβου σωματικής δραστηριότητας σε βάθος χρόνου μπορεί να προβλέψει καλύτερα ποιοι είναι πιθανότερο να εμφανίσουν νευρολογική πάθηση, σε σύγκριση με μια μεμονωμένη μέτρηση από συσκευή ή τις απαντήσεις σε ερωτηματολόγιο.

Κατά τη μέση περίοδο παρακολούθησης, διάρκειας περίπου πέντε ετών, 343 συμμετέχοντες διαγνώστηκαν για πρώτη φορά με άνοια, νόσο του Πάρκινσον, εγκεφαλικό επεισόδιο ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (TIA, που ορισμένες φορές αποκαλείται «μίνι εγκεφαλικό»). Τα ποσοστά αυξάνονταν όσο μειωνόταν η δραστηριότητα: περίπου 3,8 νευρολογικές διαγνώσεις ανά 1.000 άτομα για κάθε έτος παρακολούθησης στην λιγότερο δραστήρια ομάδα, έναντι 2,7 στη μέτρια και 2,1 στην πιο δραστήρια ομάδα — ποσοστό περίπου 80% υψηλότερο στην ομάδα με τη χαμηλότερη δραστηριότητα.

Οι πιο δραστήριοι συμμετέχοντες είχαν επίσης χαμηλότερο μέσο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) και χαμηλότερα ποσοστά διαβήτη, υψηλής αρτηριακής πίεσης και κατάθλιψης. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές παρατήρησαν τις εξής συσχετίσεις:

Μέσος δείκτης μάζας σώματος

• Ο μέσος ΔΜΣ ήταν 32,1 στην ομάδα χαμηλής δραστηριότητας, 28,4 στην ομάδα μέτριας δραστηριότητας και 26,5 στην ομάδα υψηλής δραστηριότητας. Για τους ενήλικες, ΔΜΣ από 18,5 έως 24,9 θεωρείται υγιής.

Ποσοστό διαβήτη

• Ομάδα χαμηλής δραστηριότητας: 5,6%· ομάδα μέτριας δραστηριότητας: 2,5%· ομάδα υψηλής δραστηριότητας: 2,0%.

Ποσοστό υψηλής αρτηριακής πίεσης

• Ομάδα χαμηλής δραστηριότητας: 13,4%· ομάδα μέτριας δραστηριότητας: 9,5%· ομάδα υψηλής δραστηριότητας: 9,2%.

Ποσοστό κατάθλιψης

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι η κατάθλιψη ήταν ο ισχυρότερος μεμονωμένος προγνωστικός παράγοντας για μεταγενέστερη νευρολογική πάθηση. Ωστόσο, σημείωσαν ότι μπορεί να αποτελεί πρώιμο σύμπτωμα άνοιας και νόσου του Πάρκινσον.

• Ομάδα χαμηλής δραστηριότητας: 8,6%· ομάδα μέτριας δραστηριότητας: 5,1%· ομάδα υψηλής δραστηριότητας: 3,1%.

Το επίπεδο δραστηριότητας κάθε ομάδας παρέμεινε σταθερό από τον πρώτο έως τον τελευταίο μήνα της μελέτης. Για τον λόγο αυτό, όποιος εμφανίζει χαμηλό αριθμό βημάτων επί 12 μήνες θα πρέπει να το εκλάβει ως αφορμή για να ελέγξει την υγεία του και όχι ως οριστική πρόβλεψη για τον εγκέφαλό του, δήλωσε ο Kachhadia. Όπως σημείωσε, χρειάζεται περισσότερη έρευνα, μεταξύ άλλων με συνεκτίμηση του είδους και της έντασης της δραστηριότητας.

«Όλοι θα πρέπει να αποκτήσουν τη συνήθεια της τακτικής σωματικής δραστηριότητας, θέτοντας ρεαλιστικούς και βιώσιμους στόχους άσκησης για τη βελτίωση της υγείας τους», δήλωσε ο δρ Marc A. Swerdloff, ABPN, FANA, συν-συγγραφέας της μελέτης και κλινικός αναπληρωτής καθηγητής νευρολογίας στο Florida Atlantic University και στο Marcus Neuroscience Institute, στο Μπόκα Ράτον της Φλόριντα.

«Για παράδειγμα, όσοι έκαναν κατά μέσο όρο περίπου 8.000 βήματα την ημέρα είχαν αισθητά χαμηλότερα ποσοστά νευρολογικών παθήσεων από την λιγότερο δραστήρια ομάδα. Είναι ένας ρεαλιστικός στόχος και συμφωνεί με τις ομοσπονδιακές οδηγίες των ΗΠΑ για περίπου 150 λεπτά μέτριας δραστηριότητας την εβδομάδα. Δεν χρειάζεται να φτάσει κανείς τα 12.000 βήματα».