Το πότε είναι κατάλληλο για τους εφήβους να αρχίσουν να βγαίνουν ραντεβού εξετάζει το άρθρο, με βάση τις συμβουλές της παιδοψυχολόγου Dr. Victoria Shepherd.
Η αναζήτηση ρομαντικών σχέσεων στην εφηβεία θεωρείται φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξης. Οι γονείς είναι καλό να προσφέρουν ένα υποστηρικτικό κλίμα ανοιχτής επικοινωνίας, χωρίς να καταφεύγουν σε αυστηρούς κανόνες. Για το αν ένας έφηβος είναι έτοιμος για ραντεβού, μεγαλύτερη σημασία από την ηλικία έχει η συναισθηματική του ωριμότητα.
Ενδείξεις ετοιμότητας είναι η δυνατότητα να θέτουν και να διεκδικούν όρια, να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους και να επικοινωνούν. Οι γονείς μπορούν να στηρίξουν τον διάλογο με συνεργατική επικοινωνία, αποφεύγοντας να καλλιεργούν ντροπή ή φόβο, ώστε να γίνεται πιο εύκολη η ανοιχτή συζήτηση για τις σχέσεις.
Οι απορίες των εφήβων γύρω από τα ραντεβού συχνά προκαλούν ανησυχία στους γονείς, οι οποίοι σκέφτονται πότε είναι η σωστή στιγμή και ποια όρια πρέπει να ορίσουν. Οι ειδικοί, όμως, επισημαίνουν ότι πρόκειται για αναμενόμενο στάδιο ανάπτυξης, το οποίο δεν χρειάζεται να καταπιέζεται. Ποια είναι η συμβουλή της παιδοψυχολόγου;
Πότε είναι έτοιμοι οι έφηβοι για ραντεβού και τι χρειάζεται να γνωρίζουν οι γονείς, σύμφωνα με ψυχολόγο
Η εμφάνιση ενδιαφέροντος για τις ρομαντικές σχέσεις μπορεί να ανησυχήσει τους γονείς, που συχνά αναρωτιούνται «πότε είναι ΟΚ να επιτρέψω στο παιδί μου να αρχίσει να βγαίνει ραντεβού;». Σύμφωνα με παιδοψυχολόγο, η περίοδος αυτή είναι φυσιολογικό κομμάτι της ανάπτυξης, ενώ η επιβολή αυστηρών κανόνων χωρίς σκέψη μπορεί να κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Αντί για έλεγχο, οι γονείς ενθαρρύνονται να καλλιεργήσουν ένα ανοιχτό περιβάλλον εμπιστοσύνης, μέσα στο οποίο οι έφηβοι αισθάνονται ασφαλείς να μοιραστούν τις εμπειρίες τους. Έτσι περιορίζεται η μυστικότητα και δυναμώνει η σχέση τους.
Για τους εφήβους, τα ραντεβού αποτελούν «το σημείο όπου οι νέοι αρχίζουν να εξερευνούν την ταυτότητά τους, να εξασκούν συναισθηματικές δεξιότητες και να μαθαίνουν για την οικειότητα και τα όρια», αναφέρει η Αυστραλή παιδοψυχολόγος Dr. Victoria Shepherd, PhD, σύμφωνα με το Parade. Όπως προσθέτει, η ετοιμότητα έχει σημασία: οι έφηβοι χρειάζεται να μπορούν να υπερασπίζονται τα όριά τους, να λειτουργούν ανεξάρτητα και να διαθέτουν ενσυναίσθηση για τους άλλους.
«Οι γονείς δεν χρειάζεται να ελέγχουν την εμπειρία των ραντεβού (και ίσως να ωφεληθούν αν παρατηρήσουν την παρόρμησή τους για έλεγχο). Αντίθετα, ενθαρρύνονται να δημιουργήσουν μια μη επικριτική, υποστηρικτική παρουσία, ώστε οι έφηβοι να νιώθουν ασφαλείς να απευθύνονται σε αυτούς, ειδικά όταν τα πράγματα περιπλέκονται (και θα περιπλακούν)». Η παιδοψυχολόγος προτείνει επίσης στους γονείς να αναθεωρήσουν τον τρόπο που προσεγγίζουν τις συζητήσεις. «Αντί για αυτό, μείνετε περίεργοι. Κάντε περισσότερες ερωτήσεις από όσες συμβουλές δίνετε».
Γιατί κάποιοι ξεκινούν τα ραντεβού νωρίτερα και άλλοι σε μεγαλύτερη ηλικία;
Δεν υπάρχει κοινή ηλικία έναρξης των ραντεβού, καθώς ο χρόνος έναρξης των ρομαντικών σχέσεων διαμορφώνεται από κοινωνικές εμπειρίες, το οικογενειακό πλαίσιο, την προσωπικότητα και τις συνθήκες ζωής. Μακροχρόνιες έρευνες καταδεικνύουν ότι η πρώιμη ή η πιο καθυστερημένη έναρξη δεν είναι «τυχαία» ούτε δείχνει ότι κάτι δεν πάει καλά. Συχνά συνδέεται με την κοινωνική άνεση του ατόμου, το επίπεδο υποστήριξης που είχε μεγαλώνοντας και τις αλλαγές στην πορεία της ζωής του.
Σύμφωνα με την έρευνα, οι άνθρωποι είναι πιθανότερο να ξεκινήσουν νωρίτερα όταν διαθέτουν:
- Ισχυρούς δεσμούς με συνομηλίκους και καλές κοινωνικές δεξιότητες, στοιχεία που προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες και ενισχύουν την αυτοπεποίθηση στις ρομαντικές αλληλεπιδράσεις, όπως αναφέρει μελέτη του 2023 με τίτλο «Romantic Relationships from Adolescence to Established Adulthood».
- Ένα υποστηρικτικό οικογενειακό πλαίσιο, το οποίο συνδέεται με νωρίτερη και πιο σταθερή εμπλοκή σε ρομαντικές σχέσεις.
- Θετικές κοινωνικές εμπειρίες από μικρή ηλικία, που προβλέπουν νωρίτερα και υγιέστερα μοτίβα ρομαντικών σχέσεων στην ενήλικη ζωή.
Οι άνθρωποι είναι πιθανότερο να αρχίσουν αργότερα όταν έχουν:
- Περιορισμένες κοινωνικές επαφές ή δυσκολίες στην κοινωνικοποίηση κατά την εφηβεία, με αποτέλεσμα λιγότερες ευκαιρίες για σχέσεις.
- Συγκρούσεις στην οικογένεια ή μικρότερη γονική υποστήριξη, παράγοντες που συνδέονται με καθυστερημένη ή λιγότερο σταθερή ρομαντική εμπλοκή.
- Μια διαφορετική πορεία ζωής, όπως περισσότερα χρόνια εκπαίδευσης ή ανεξαρτητοποίηση σε μεγαλύτερη ηλικία, που συχνά μεταθέτει χρονικά τα ραντεβού.
Γιατί οι έφηβοι επιθυμούν να ξεκινήσουν τα ραντεβού;
Οι έφηβοι μπορεί να επιδιώκουν να ξεκινήσουν να βγαίνουν ραντεβού για πολλούς λόγους. Από την πλευρά της ανάπτυξης, η Dr. Shepherd ξεχωρίζει ορισμένες βασικές ανάγκες. «Τα ραντεβού καλύπτουν βασικές συναισθηματικές και κοινωνικές ανάγκες των εφήβων – σύνδεση, αίσθηση του ανήκειν, διαμόρφωση ταυτότητας και την επιθυμία να νιώθουν ότι τους βλέπουν και τους εκτιμούν», εξηγεί. «Καθώς οι έφηβοι γίνονται πιο ανεξάρτητοι από τις οικογένειές τους (ένα ακόμη φυσιολογικό στάδιο ανάπτυξης), οι ρομαντικές σχέσεις μπορεί να μοιάζουν με μια τελετουργική μετάβαση για να εξερευνήσουν ποιοι είναι και πώς σχετίζονται με τους άλλους».
Μέσα από τα ραντεβού, οι έφηβοι έχουν επίσης τη δυνατότητα να αναπτύξουν και να εξασκήσουν επικοινωνιακές δεξιότητες χρήσιμες στην ενήλικη ζωή. Παράλληλα, μαθαίνουν να λύνουν προβλήματα, να βρίσκουν συμβιβασμούς και να αντιμετωπίζουν διαφωνίες. Μπορούν ακόμη να κατανοήσουν καλύτερα τον εαυτό τους, εντοπίζοντας τι χρειάζονται από μια σχέση και ποια είναι η δική τους προσωπική «γλώσσα αγάπης» – δηλαδή πώς προσφέρουν και δέχονται αγάπη. Αυτή η γνώση θα τους βοηθήσει να δημιουργήσουν ισχυρότερους δεσμούς και υγιέστερες σχέσεις στην ενήλικη ζωή.
Πότε μπορούν οι γονείς να επιτρέψουν στα παιδιά τους να αρχίσουν να βγαίνουν ραντεβού
Δεν υπάρχει μία και μοναδική «σωστή» ηλικία για να ξεκινήσει ένας έφηβος τα ραντεβού, αφού κάθε παιδί διαφέρει. Η ειδικός, ωστόσο, αναφέρει ότι υπάρχουν ενδείξεις που μπορούν να βοηθήσουν. «Εξαρτάται περισσότερο από τη συναισθηματική ωριμότητα παρά από την ηλικία», τονίζει. «Είναι πιο χρήσιμο να αναρωτηθούμε αν διαθέτουν τις δεξιότητες για να διαχειριστούν τα ραντεβού με ασφάλεια και σεβασμό. Οι γονείς μπορούν να αξιολογήσουν αν ο έφηβός τους μπορεί να αντέχει τη δυσφορία, να διεκδικεί όρια, να επικοινωνεί ανοιχτά και να ζητά βοήθεια όταν χρειάζεται. Όταν αυτές οι δεξιότητες αναπτύσσονται – ιδανικά με κάποια καθοδήγηση – τα ραντεβού γίνονται εμπειρία ανάπτυξης και όχι απλώς ρίσκο».
Ειδικός: 7 ενδείξεις ότι το παιδί σας είναι πιθανότατα έτοιμο για ραντεβού
1. Θέτει τα δικά του όρια και σέβεται των άλλων
Σύμφωνα με την Dr. Shepherd, πρόκειται για ένα από τα βασικά σημάδια ετοιμότητας. Ένα παιδί που έχει σαφή όρια μπορεί να αρνηθεί χωρίς να νιώσει ενοχή ή να υποκύψει σε πίεση, ενώ παράλληλα σέβεται τα όρια των άλλων. Όταν ξέρει να υπερασπίζεται τα δικά του και να αναγνωρίζει εκείνα των άλλων, δείχνει ότι έχει ανεπτυγμένες δεξιότητες επικοινωνίας και μπορεί να αποφύγει να βρεθεί σε μια δυσάρεστη κατάσταση.
2. Διαχειρίζεται τα συναισθήματά του χωρίς ακραίες αντιδράσεις
Ένδειξη αυξημένης ετοιμότητας είναι το παιδί να μπορεί να ρυθμίζει μόνο του τα συναισθήματά του και να παραμένει ψύχραιμο όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως θα ήθελε. «Για παράδειγμα, δεν παρασύρεται σε παρορμητικότητα ούτε κλείνεται στον εαυτό του σε δύσκολες στιγμές».
3. Αντιμετωπίζει την απόρριψη και την απογοήτευση
Η απόρριψη και η απογοήτευση αποτελούν μέρος της ζωής. Εφόσον το παιδί σας τις διαχειρίζεται ώριμα, είναι πιθανό να μπορεί να ανταποκριθεί και στις απαιτήσεις των ραντεβού. «Μπορεί να νιώσει πληγωμένο, χωρίς να καταστροφολογεί ή να αντιδρά επιθετικά».
4. Μιλά με σαφήνεια και ευθύτητα
Η ικανότητα να διατυπώνει όσα επιθυμεί, τις ανάγκες και τα συναισθήματά του σημαίνει ότι έχει ήδη μια καλή βάση για να ξεκινήσει τα ραντεβού. Η επικοινωνία μετρά τόσο στη σχέση με τον σύντροφό του όσο και στη δική σας.
5. Κατανοεί και σέβεται όσα βιώνουν οι άλλοι
Η ενσυναίσθηση και ο σεβασμός προς τις εμπειρίες των άλλων δεν δείχνουν μόνο ετοιμότητα για ραντεβού· φανερώνουν και υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη. «Μπορεί να δει την οπτική του άλλου, ακόμη κι όταν είναι αναστατωμένο».
6. Αναζητά υποστήριξη όταν τη χρειάζεται
Το να αντιλαμβάνεται πότε είναι σημαντικό να απευθυνθεί σε έναν ενήλικα, όταν κάτι δεν πηγαίνει καλά, αποτελεί θετική ένδειξη. «Είναι πρόθυμο να μιλήσει σε έναν έμπιστο ενήλικα όταν κάτι του φαίνεται λάθος».
7. Θέλει να βγει ραντεβού για δικούς του λόγους
«Δεν το κάνει απλώς επειδή ‘όλοι οι άλλοι το κάνουν’ ή για να αποφύγει τη μοναξιά». Αυτό αποτελεί ένδειξη ότι το παιδί αισθάνεται έτοιμο με δική του πρωτοβουλία και δεν καθοδηγείται από πίεση. Ποιες συζητήσεις χρειάζεται να κάνουν οι γονείς με τα παιδιά πριν ξεκινήσουν τα ραντεβού; Η Dr. Shepherd επισημαίνει πόσο σημαντικό είναι να δημιουργηθεί ένα υγιές πλαίσιο επικοινωνίας.
«Οι γονείς ενθαρρύνονται να δημιουργούν χώρο για συνεργατικές συζητήσεις ανάπτυξης δεξιοτήτων και όχι διαλέξεις με κανόνες. Όσο περισσότερο αντιμετωπίζετε αυτές τις συζητήσεις ως μέρος της συναισθηματικής εκπαίδευσης, τόσο πιο πιθανό είναι οι έφηβοι να σκεφτούν αντί να επαναστατήσουν».
Βασικά ζητήματα προς συζήτηση:
- Όρια – Ποια όρια θέτετε και με ποιον τρόπο τα εκφράζετε;
- Συναίνεση – Πώς εκδηλώνεται και πώς εκφράζεται μια ενθουσιώδης συναίνεση;
- Συναισθήματα – Πώς αντιμετωπίζετε τη ζήλια, την απόρριψη ή τις συγκρούσεις;
- Αξίες – Ποια στοιχεία θεωρείτε πιο σημαντικά στις σχέσεις;
- Ασφάλεια – Σε ποιο πρόσωπο θα απευθυνόσασταν αν κάτι σας προκαλούσε δυσφορία;
Τι να αποφεύγουν οι γονείς στις συζητήσεις για τα ραντεβού των εφήβων;
Η Dr. Shepherd αναφέρει συγκεκριμένους τρόπους προσέγγισης που οι γονείς είναι προτιμότερο να μην υιοθετούν:
- Μηνύματα ντροπής ή φόβου – «Σχόλια όπως ‘θέλει μόνο ένα πράγμα’ ή ‘είσαι πολύ μικρός για να ξέρεις τι είναι αγάπη’ ακυρώνουν τις εμπειρίες των εφήβων και μπορούν να κλείσουν την επικοινωνία».
- Υπερβολική ταύτιση – «Η σύγκριση με τη δική σας εμπειρία μπορεί να τους κάνει να νιώσουν ότι κρίνονται ή δεν ακούγονται».
- Τελεσίγραφα – «Φράσεις όπως ‘θα βγεις ραντεβού όταν γίνεις 19’ δεν αφήνουν χώρο για συζήτηση και μπορεί να ωθήσουν τους εφήβους να κρύβουν σχέσεις ή πληροφορίες».
Τα βασικά συμπεράσματα
- Η παιδοψυχολόγος Dr. Victoria Shepherd εξηγεί ότι η διερεύνηση ρομαντικών σχέσεων στην εφηβεία αποτελεί φυσιολογικό αναπτυξιακό στάδιο και συνδέεται με τη συναισθηματική ωριμότητα, όχι με την ηλικία.
- Οι γονείς χρειάζεται να προσφέρουν ένα υποστηρικτικό περιβάλλον και να αποφεύγουν τους αυστηρούς κανόνες, ώστε οι έφηβοι να αισθάνονται ασφάλεια να μοιραστούν όσα βιώνουν.
- Ενδείξεις ετοιμότητας για ραντεβού είναι, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα να θέτουν όρια, να ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους και να επικοινωνούν.
- Οι έφηβοι επιθυμούν ραντεβού για να καλύψουν συναισθηματικές και κοινωνικές ανάγκες, όπως η ανάγκη για σύνδεση και η διαμόρφωση της ταυτότητάς τους.
- Οι γονείς χρειάζεται να αποφεύγουν όσα προκαλούν ντροπή ή φόβο και να προάγουν την επικοινωνία με τα παιδιά τους μέσα από συνεργατικό διάλογο.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/pote-epitrepetai-stoys-efivoys-na-xekinisoyn-erotikes-scheseis-i-apokalyptiki-apantisi-paidopsychologoy/17193
