Εμμηνόπαυση: άγχος και δυσκολία συγκέντρωσης πριν από τη διακοπή της περιόδου

Η εμμηνόπαυση μπορεί να συνοδεύεται από αλλαγές στη διάθεση, ανήσυχο ύπνο, δυσκολία συγκέντρωσης και αυξημένη αφηρημάδα. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι το άγχος και η «θολούρα» του μυαλού ήταν εντονότερα στην περιεμμηνόπαυση, ενώ η εμμηνόπαυση που προκλήθηκε με χειρουργική επέμβαση συνδεόταν με περισσότερα καταθλιπτικά συμπτώματα και άλλες δυσκολίες.

Τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο ή την ίδια χρονική στιγμή σε όλες. Κάποιες γυναίκες παρατηρούν άγχος και δυσκολία συγκέντρωσης τα χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν περισσότερα συμπτώματα μετά από επέμβαση που την προκαλεί.

Τι εξέτασε η μελέτη

Η εμμηνόπαυση δεν είναι ένα μεμονωμένο χρονικό σημείο. Περιλαμβάνει την περιεμμηνόπαυση, τη μεταβατική περίοδο κατά την οποία τα επίπεδα των ορμονών παρουσιάζουν διακυμάνσεις και η περίοδος γίνεται ακανόνιστη· την εμμηνόπαυση, η οποία ορίζεται αφού περάσουν 12 συνεχόμενοι μήνες χωρίς περίοδο· και τη μετεμμηνόπαυση, τα χρόνια που ακολουθούν.

Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν πώς διαφέρουν τα σωματικά, συναισθηματικά και γνωστικά συμπτώματα στα διάφορα στάδια, καθώς και αν παίζει ρόλο το αν η εμμηνόπαυση επέρχεται φυσικά ή έπειτα από χειρουργική επέμβαση.

Παρακολούθησαν συμμετέχουσες από την Αγγλία, την Ουαλία, τη Σκωτία και τη Βόρεια Ιρλανδία. Αρχικά, 845 άτομα συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για το άγχος, την κατάθλιψη, τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, την αϋπνία, την επαγγελματική εξουθένωση, τον πόνο και την ποιότητα ζωής.

Ορισμένες συμμετείχαν επίσης σε συνεντεύξεις, περιγράφοντας αναλυτικότερα τις εμπειρίες τους. Συνολικά, 538 άτομα επέστρεψαν για επανεξέταση, ενώ η διάμεση ηλικία των συμμετεχουσών ήταν τα 52 έτη.

Περιεμμηνόπαυση: περισσότερο άγχος και δυσκολία συγκέντρωσης

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα συμπτώματα διέφεραν ανάλογα με την εμπειρία κάθε συμμετέχουσας.

Κατά την περιεμμηνόπαυση:

• Το άγχος ήταν εντονότερο σε σύγκριση με τη μετεμμηνόπαυση, τόσο στην αρχή της μελέτης όσο και στην επανεξέταση.
• Η αφηρημάδα και η δυσκολία συγκέντρωσης, που συχνά περιγράφονται ως «θολούρα» του μυαλού, ήταν επίσης πιο έντονες.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ορισμένα ψυχικά και γνωστικά συμπτώματα μπορεί να γίνονται ιδιαίτερα αισθητά προτού σταματήσει εντελώς η περίοδος.

Όταν η εμμηνόπαυση προκαλείται χειρουργικά

Όσες μπήκαν στην εμμηνόπαυση έπειτα από χειρουργική επέμβαση ανέφεραν περισσότερα καταθλιπτικά συμπτώματα από όσες την πέρασαν φυσικά. Η συσχέτιση καταγράφηκε σταθερά με δύο διαφορετικά εργαλεία μέτρησης και στις δύο αξιολογήσεις της μελέτης.

Οι συμμετέχουσες αυτές ανέφεραν επίσης:

• Περισσότερη αϋπνία
• Περισσότερο πόνο στην πλάτη
• Περισσότερες εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις
• Χαμηλότερη συνολική ποιότητα ζωής

Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η χειρουργική εμμηνόπαυση μπορεί να συνοδεύεται από έναν πιο επιβαρυντικό συνδυασμό συμπτωμάτων.

Οι ερευνητές παρατήρησαν ακόμη ότι η αϋπνία και η επαγγελματική εξουθένωση ήταν συχνές στις συμμετέχουσες που εργάζονταν, ιδιαίτερα σε όσες αντιμετώπιζαν παράλληλα παθήσεις όπως η ενδομητρίωση. Οι διαφορές μεταξύ των περιοχών του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν μικρές, αν και οι συμμετέχουσες στη Σκωτία ανέφεραν κάπως υψηλότερα επίπεδα πόνου.

Γιατί χρειάζεται εξατομικευμένη υποστήριξη στην εμμηνόπαυση

Η σταδιακή ορμονική μετάβαση διαφέρει από την εμμηνόπαυση που προκαλείται από χειρουργική επέμβαση. Όταν η εμμηνόπαυση επέρχεται απότομα, το σώμα έχει λιγότερο χρόνο να προσαρμοστεί στις αλλαγές των ορμονικών επιπέδων. Αυτό μπορεί να βοηθά να εξηγηθεί γιατί οι συμμετέχουσες αυτής της ομάδας ανέφεραν μεγαλύτερη επιβάρυνση από τα συμπτώματα.

Τα ευρήματα υπενθυμίζουν στους επαγγελματίες υγείας ότι η αξιολόγηση δεν πρέπει να περιορίζεται στις εξάψεις. Χρειάζεται να συζητούνται επίσης η διάθεση, ο ύπνος, ο πόνος και οι αλλαγές στη συγκέντρωση ή τη μνήμη.

Το είδος της υποστήριξης που χρειάζεται κάθε γυναίκα μπορεί να εξαρτάται τόσο από τα συμπτώματά της όσο και από τον τρόπο με τον οποίο ξεκίνησε η εμμηνόπαυση.

Πώς να ζητήσετε πιο στοχευμένη υποστήριξη

Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι τα συμπτώματα να γίνουν πολύ έντονα για να τα συζητήσετε με τον γιατρό σας. Μπορεί να βοηθήσει να:

• Καταγράφετε τις αλλαγές: Σημειώστε μεταβολές στη διάθεση, τον ύπνο, τη συγκέντρωση και τα σωματικά συμπτώματα. Έτσι μπορείτε να εντοπίσετε μοτίβα και να δώσετε στον γιατρό σας σαφέστερη εικόνα.
• Ζητήσετε έγκαιρα υποστήριξη μετά από χειρουργική εμμηνόπαυση: Συζητήστε για αλλαγές στη διάθεση, δυσκολίες στον ύπνο, εξάψεις και πόνο, ιδίως αν εμφανίζονται αρκετά συμπτώματα ταυτόχρονα.
• Αναφέρετε τη «θολούρα» του μυαλού: Η αφηρημάδα και η δυσκολία συγκέντρωσης μπορεί να εμφανιστούν στην περιεμμηνόπαυση. Αν οι αλλαγές επιμένουν ή επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, ενημερώστε τον γιατρό σας αντί να θεωρήσετε αυτόματα ότι οφείλονται απλώς στην ηλικία.

Τι να κρατήσετε

Δεν υπάρχει μία ενιαία εμπειρία εμμηνόπαυσης και τα συμπτώματα δεν πρέπει να αποδίδονται όλα στην ίδια εξήγηση. Είτε βρίσκεστε στην περιεμμηνόπαυση είτε προσαρμόζεστε σε χειρουργική εμμηνόπαυση, η κατανόηση των αλλαγών μπορεί να διευκολύνει την αναζήτηση της κατάλληλης υποστήριξης.

Για αποφάσεις σχετικά με τα συμπτώματα και την αντιμετώπισή τους, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.