Μια σύντομη άσκηση ενσυνειδητότητας στην αρχή κάθε συνεδρίας μπορεί να συμβάλει στη μείωση των ψυχολογικών συμπτωμάτων σε εφήβους που κάνουν ψυχοθεραπεία, σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Ψυχολογικής Ψυχοθεραπείας (ZPP) του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης, υπό τη διεύθυνση του δρος Johannes Mander και της δρος Julia Kalmar.
Οι έφηβοι που έκαναν την άσκηση στην αρχή κάθε συνεδρίας παρουσίασαν μεγαλύτερη μείωση των συμπτωμάτων από την ομάδα σύγκρισης, η οποία έκανε ψυχοθεραπεία χωρίς μια τυποποιημένη εισαγωγή στη συνεδρία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι ασθενείς αντιλήφθηκαν μεγαλύτερη βελτίωση στη θεραπευτική συμμαχία. Ωστόσο, δεν υπήρξε σημαντική διαφορά στη μείωση των συμπτωμάτων ανάμεσα στις παρεμβάσεις ενσυνειδητότητας και χαλάρωσης.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Psychology.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι καινοτόμες προσεγγίσεις, όπως οι σύντομες παρεμβάσεις ενσυνειδητότητας, μπορούν εύκολα να ενσωματωθούν στην εξωνοσοκομειακή ψυχοθεραπεία και να έχουν θετική επίδραση, ιδιαίτερα σε αυτή την ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα εφήβων ασθενών», τονίζει η Kalmar.
Η ψυχολόγος είναι επικεφαλής του εκπαιδευτικού προγράμματος στην παιδική και εφηβική ψυχοθεραπεία στο ZPP και διεξάγει έρευνα στο Ινστιτούτο Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης. Η ενσυνειδητότητα περιλαμβάνει τη συνειδητή εστίαση στην παρούσα στιγμή και την προσπάθεια παρατήρησης σκέψεων, συναισθημάτων και σωματικών αισθήσεων χωρίς κριτική διάθεση.
Πώς σχεδιάστηκε η μελέτη για την ενσυνειδητότητα
Στη μελέτη συμμετείχαν 90 έφηβοι ηλικίας 11 έως 19 ετών, οι οποίοι λάμβαναν εξωνοσοκομειακή θεραπεία στο ZPP για κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές ή ΔΕΠΥ. Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία σε τρεις ομάδες. Στην ομάδα ενσυνειδητότητας, καθεμία από τις 24 θεραπευτικές συνεδρίες άρχιζε με παρέμβαση διάρκειας 5 έως 10 λεπτών.
Μια δεύτερη ομάδα έκανε ασκήσεις χαλάρωσης ίσης διάρκειας στην αρχή κάθε συνεδρίας, ενώ η τρίτη ομάδα δεν είχε κάποια τυποποιημένη εισαγωγή. Οι ασκήσεις ενσυνειδητότητας περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, ασκήσεις αναπνοής, σάρωση του σώματος και ενσυνείδητο περπάτημα.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν τα αποτελέσματα με ερωτηματολόγιο που συμπλήρωσαν οι έφηβοι κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία. Η ανάλυση έδειξε ότι τα ψυχολογικά συμπτώματα μειώθηκαν κατά τη θεραπεία και στις τρεις ομάδες. Ωστόσο, σύμφωνα με την Kalmar, η μείωση ήταν μεγαλύτερη στην ομάδα ενσυνειδητότητας από ό,τι στην ομάδα χωρίς δομημένη εισαγωγή στη συνεδρία.
Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκε σημαντική διαφορά ανάμεσα στα αποτελέσματα των παρεμβάσεων ενσυνειδητότητας και χαλάρωσης.
Η θεραπευτική σχέση και η σημασία των ασκήσεων
Σύμφωνα με τους εφήβους, η ποιότητα της θεραπευτικής συμμαχίας —η οποία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην πορεία της θεραπείας— βελτιώθηκε με την πάροδο του χρόνου στην ομάδα ενσυνειδητότητας. Στην ομάδα χωρίς δομημένη εισαγωγή στη συνεδρία, αντίθετα, μειώθηκε ελαφρώς. Οι θεραπευτές, ωστόσο, δεν αντιλήφθηκαν διαφορές στη θεραπευτική συμμαχία μεταξύ των ομάδων.
Όπως εξηγεί ο Mander, η αποτελεσματικότητα των ασκήσεων ενσυνειδητότητας έχει μελετηθεί κυρίως στο πλαίσιο δομημένων προγραμμάτων, παρότι μεμονωμένες ασκήσεις χρησιμοποιούνται συχνά και στην ψυχοθεραπευτική πρακτική. «Μέχρι τώρα, δεν ήταν σαφές τι επίδραση έχουν αυτές οι ασκήσεις σε αυτό το πλαίσιο. Η μελέτη μας καλύπτει αυτό το ερευνητικό κενό», τονίζει ο ερευνητής, ο οποίος διεξάγει έρευνα στην κλινική ψυχολογία και την ψυχοθεραπεία ως έκτακτος καθηγητής στο Ινστιτούτο Ψυχολογίας.
Julia Kalmar και συν., «The Impact of Mindfulness as a Session‐Introduction on Symptoms and Alliance in Individual Cognitive‐Behavioral Therapy With Children and Adolescents: A Randomized Controlled Trial», Journal of Clinical Psychology (2026). DOI: 10.1002/jclp.70216.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/ensyneiditotita-oi-syntomes-askiseis-mporei-na-enischysoyn-tin-psychotherapeia-ton-efivon/24301
