Η νέα έρευνα εξετάζει την αποτελεσματικότητα της Θεραπείας Περιορισμού της Ροής του Αίματος (BFRT) στην άσκηση ατόμων με διαβήτη τύπου 2. Η μέθοδος συνδυάζει ελαφριά βάρη με περιορισμό της φλεβικής ροής και φάνηκε να ενδυναμώνει τους μύες, να μειώνει το σπλαχνικό λίπος και να βελτιώνει τον μεταβολισμό και τη λειτουργία των μιτοχονδρίων.
Οι συμμετέχοντες ανέφεραν περισσότερη αντοχή και ενέργεια στην καθημερινή ζωή, ενώ η BFRT είχε παρόμοια αποτελέσματα στη μυϊκή ανάπτυξη με την κλασική προπόνηση δύναμης. Η τεχνική μπορεί να αποτελέσει ασφαλή και αποτελεσματική μορφή άσκησης για ανθρώπους με περιορισμένη φυσική κατάσταση.
Η προπόνηση δύναμης συμβάλλει στην ενδυνάμωση των μυών και στον καλύτερο έλεγχο της γλυκόζης στο αίμα, ενώ θεωρείται ότι περιορίζει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Η άσκηση με μεγάλα βάρη, όμως, μπορεί να είναι δύσκολη για άτομα με χαμηλή φυσική κατάσταση, μυϊκή αδυναμία λόγω ηλικίας, μικρότερη μυϊκή μάζα ή παχυσαρκία. Παράλληλα, συχνά δεν γίνεται αντιληπτό πόσο φορτίο απαιτείται για την ανάπτυξη μυϊκής μάζας: περίπου το 70% της μέγιστης δύναμης κάθε ατόμου.
Η Θεραπεία Περιορισμού της Ροής του Αίματος (BFRT: Blood Flow Restriction Therapy) αποτελεί μία εναλλακτική προσέγγιση στην άσκηση και την αποκατάσταση. Για την εφαρμογή της, ειδική πνευματική περιχειρίδα τοποθετείται κοντά στον κορμό, στο άνω ή κάτω άκρο, περιορίζοντας την εκροή του φλεβικού αίματος προς την καρδιά, ενώ επιτρέπει την αρτηριακή παροχή αίματος στον μυ. Έτσι δημιουργείται τοπικά ένα υποξικό περιβάλλον, δηλαδή με μειωμένο οξυγόνο, που επιτρέπει σημαντικές βελτιώσεις στη δύναμη και την υπερτροφία (αύξηση του μεγέθους του μυός), με ασκήσεις χαμηλού φορτίου, συνήθως στο 20-30% του μέγιστου φορτίου για μία επανάληψη.
Η τεχνική εφαρμόζεται στην αποκατάσταση, στον αγωνιστικό αθλητισμό, στη φυσικοθεραπεία και σε ορισμένα γυμναστήρια, με φουσκωτές περιχειρίδες στους μηρούς. Η φλεβική κυκλοφορία του αίματος διακόπτεται πλήρως και η αρτηριακή ροή περιορίζεται έως και κατά 80%. Κατά την προπόνηση χρησιμοποιούνται βάρη ίσα με μόλις το 30% της μέγιστης ατομικής δύναμης.
Αν και τα βάρη είναι ελαφριά, η άσκηση προκαλεί έντονο προπονητικό ερέθισμα. Ενεργοποιούνται προσαρμογές που, υπό συνηθισμένες συνθήκες, θα απαιτούσαν πολύ μεγαλύτερα φορτία. Ωστόσο, μέχρι τώρα υπήρχαν περιορισμένα δεδομένα για τη λειτουργία της BFRT σε ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2.
Η BFRT αντιμετωπίζει βασικούς παράγοντες του διαβήτη τύπου 2 και περιορίζει το σπλαχνικό λίπος
Στη μελέτη του German Diabetes Center, 20 άτομα με διαβήτη τύπου 2 χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και γυμνάζονταν τρεις φορές την εβδομάδα επί δώδεκα εβδομάδες, είτε με BFRT είτε με την κλασική προπόνηση δύναμης. Η μυϊκή δύναμη αυξήθηκε σε παρόμοιο βαθμό και στις δύο ομάδες. Παράλληλα, βελτιώθηκαν ο καρδιακός ρυθμός σε ηρεμία και η αρτηριακή πίεση, ενώ μειώθηκε ο λιπώδης ιστός και οι συμμετέχοντες έχασαν βάρος.
Η βασική διαφορά ανάμεσα στις δύο προσεγγίσεις καταγράφηκε στο είδος του λίπους που μειώθηκε. Η κλασική προπόνηση δύναμης περιόρισε κυρίως το υποδόριο λίπος, ενώ με την BFRT μειώθηκε το σπλαχνικό λίπος, το οποίο βρίσκεται γύρω από τα εσωτερικά όργανα της κοιλιακής κοιλότητας.
Για να παραμένει στη θέση της κατά την άσκηση, η περιχειρίδα χρειάζεται να τοποθετείται με ασφάλεια, όπως συμβαίνει κατά τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Cell Metabolism.
«Το σπλαχνικό λίπος δεν απελευθερώνει μόνο λιπαρά οξέα αλλά και προφλεγμονώδεις αγγελιοφόρες ουσίες στο αίμα», εξηγεί ο Professor Michael Roden, Scientific Director and Spokesperson of the Board of the DDZ, καθώς και Director of the Department of Endocrinology and Diabetology στο Düsseldorf University Hospital. «Αυτό προάγει την ινσουλινοαντίσταση, δηλαδή την επιδείνωση της δράσης της ινσουλίνης, και αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Αν ο συγκεκριμένος λιπώδης ιστός μειωθεί στοχευμένα, μπορούν να αναμένονται ιδιαίτερα ευεργετικές επιδράσεις στην πρόληψη και τη θεραπεία. Το γεγονός ότι αυτό επιτυγχάνεται με τη BFRT, μια ήπια μορφή άσκησης, αποτελεί ιδιαίτερο πλεονέκτημα για τα άτομα με διαβήτη τύπου 2».
Με την BFRT βελτιώνονται η λειτουργία των μιτοχονδρίων και η κυκλοφορία του αίματος
Η BFRT επιδρά και στα μιτοχόνδρια, τα οποία λειτουργούν ως «εργοστάσια ενέργειας» των κυττάρων. Η άσκηση αύξησε τον αριθμό τους στους μύες και ενίσχυσε την αποδοτικότητά τους. «Τα μιτοχόνδρια καθορίζουν πόσο αποτελεσματικά τα μυϊκά και λιπώδη κύτταρα μπορούν να μεταβολίζουν τη γλυκόζη και τα λίπη. Όσο πιο αποδοτικά είναι, τόσο καλύτερος είναι ο μεταβολισμός», εξηγεί ο Professor Dominik Pesta από το German Aerospace Center (DLR).
Παράλληλα, τα ευρήματα έδειξαν πως η BFRT ενισχύει μηχανισμούς που συμβάλλουν στη δημιουργία νέων, μικρών αγγείων μέσα στον μυ (αγγειογένεση). Χάρη στην καλύτερη αιμάτωση, περισσότερο οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά φτάνουν στους μύες, γεγονός που διευκολύνει την πρόσληψη γλυκόζης και την κυτταρική παραγωγή ενέργειας.
Στα πρακτικά οφέλη της μελέτης στέκεται η Dr. Nina Trinks, η οποία εργάζεται ως ερευνητική συνεργάτιδα στο Ινστιτούτο Κλινικής Διαβητολογίας του DDZ: «Πολλοί συμμετέχοντες ανέφεραν ότι ένιωθαν πιο δυνατοί και πιο ανθεκτικοί στην καθημερινότητά τους. Περισσότεροι από τους μισούς γράφτηκαν σε γυμναστήριο μετά το τέλος της μελέτης, προκειμένου να συνεχίσουν την τακτική προπόνηση δύναμης, εφόσον το επίπεδο φυσικής τους κατάστασης το επέτρεπε».
Για περισσότερα στοιχεία, η εργασία των Nina Trinks και συνεργατών δημοσιεύθηκε το 2026 στο Cell Metabolism, με θέμα τη βελτίωση της μιτοχονδριακής ικανότητας των σκελετικών μυών και των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου στον διαβήτη τύπου 2 μέσω προπόνησης αντιστάσεων με περιορισμό της αιματικής ροής. Αναγνωριστικό της εργασίας: 10.1016/j.cmet.2025.12.016 (DOI).
Συνοπτικά
- Η Θεραπεία Περιορισμού της Ροής του Αίματος (BFRT) αποδεικνύεται αποτελεσματική στην ενίσχυση της μυϊκής δύναμης και στη βελτίωση του μεταβολισμού σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, με τη χρήση ελαφριών βαρών.
- Η BFRT φαίνεται να έχει ανάλογη επίδραση με την παραδοσιακή προπόνηση δύναμης στη μυϊκή ανάπτυξη, ενώ οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι είχαν μεγαλύτερη αντοχή και ενέργεια.
- Η BFRT μειώνει το σπλαχνικό λίπος, το οποίο σχετίζεται με την ινσουλινοαντίσταση και τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Αντίθετα, η συμβατική προπόνηση στοχεύει κυρίως στη μείωση του υποδόριου λίπους.
- Η συγκεκριμένη μέθοδος ενισχύει την αποτελεσματικότητα των μιτοχονδρίων, βελτιώνοντας τη μεταβολική λειτουργία των μυών και υποστηρίζοντας τον σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων.
- Οι συμμετέχοντες περιέγραψαν θετικές αλλαγές στην καθημερινή τους ζωή, ενώ αρκετοί συνέχισαν την προπόνηση σε γυμναστήριο μετά την ολοκλήρωση της μελέτης.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/epanastatiki-askisi-me-elafria-vari-thorakizei-myes-kai-metavolismo-ston-diaviti-typoy-2/19044
