Ιβουπροφαίνη και έλκος στομάχου: Συμπτώματα, κίνδυνοι και πρόληψη

Η μακροχρόνια χρήση ιβουπροφαίνης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας και έλκους στο στομάχι και στο έντερο. Αν παίρνετε τακτικά ιβουπροφαίνη, υπάρχουν τρόποι να μειώσετε τον κίνδυνο πεπτικού έλκους και να προστατεύσετε το στομάχι σας.

Τα πεπτικά έλκη είναι πληγές που επουλώνονται αργά και μπορεί να εμφανιστούν στο εσωτερικό του στομάχου, στην αρχή ή στο ανώτερο τμήμα του λεπτού εντέρου (δωδεκαδάκτυλο) ή στον οισοφάγο.

Το πεπτικό έλκος συνήθως προκαλεί κάποιου βαθμού κοιλιακό πόνο, ο οποίος μπορεί να είναι ήπιος ή έντονος και να εμφανίζεται κατά διαστήματα. Κάποιοι τον περιγράφουν ως αμβλύ, ενώ άλλοι ως αίσθημα καύσου. Μπορεί να γίνεται αισθητός οπουδήποτε, από τον αφαλό έως το στήθος.

Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• δυσπεψία
• ξαφνικό ή ενοχλητικό αίσθημα πληρότητας όταν τρώτε
• φούσκωμα
• αυξημένο ρέψιμο
• ναυτία και εμετό
• κενώσεις με αίμα, πολύ σκούρα κόπρανα ή κόπρανα που μοιάζουν με πίσσα
• δυσκολία στον ύπνο λόγω πόνου, δυσπεψίας ή άλλης ενόχλησης

Τα πεπτικά έλκη μπορεί να προκύψουν για διάφορους λόγους. Μία συχνή αιτία είναι η συχνή χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ), όπως η ιβουπροφαίνη (Advil), η ναπροξένη (Aleve) και η ασπιρίνη. Μια άλλη αιτία είναι η λοίμωξη από το βακτήριο H. pylori.

Μπορεί η ιβουπροφαίνη να προκαλέσει έλκος στομάχου;

Ο οργανισμός παράγει ορμόνες που ονομάζονται προσταγλανδίνες. Αυτές συμβάλλουν στην επούλωση ιστών μετά από βλάβη ή τραυματισμό, παίζουν ρόλο στην ωορρηξία και στον τοκετό και βοηθούν τους μυς του εντέρου να συσπώνται και να χαλαρώνουν.

Οι προσταγλανδίνες ωφελούν το στομάχι με δύο βασικούς τρόπους: βοηθούν στην αποκατάσταση του βλεννογόνου του και το προστατεύουν μέσω της παραγωγής γαστρικής βλέννας, η οποία περιορίζει τις επιδράσεις του οξέος που διασπά την τροφή.

Το γαστρικό οξύ είναι πολύ ισχυρό — αρκετά ισχυρό ώστε να φθείρει τα δόντια και τα οστά. Αν ο οργανισμός δεν παράγει αρκετές προσταγλανδίνες, το οξύ μπορεί εύκολα να βλάψει τον βλεννογόνο του στομάχου.

Εδώ ενδέχεται να δημιουργηθεί κίνδυνος από την ιβουπροφαίνη και άλλα ΜΣΑΦ. Όταν υπάρχει λοίμωξη ή τραυματισμός, ο οργανισμός παράγει προσταγλανδίνες για να βοηθήσει την επούλωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, μπορεί να παράγει υπερβολική ποσότητα. Τα υψηλά επίπεδα προσταγλανδινών μπορεί να οδηγήσουν σε πόνο, οίδημα και άλλα συμπτώματα φλεγμονής.

Η ιβουπροφαίνη ανακουφίζει από αυτά τα συμπτώματα μειώνοντας την ποσότητα των προσταγλανδινών που μπορεί να παράγει ο οργανισμός. Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, η μείωσή τους μπορεί να αφήσει το στομάχι πιο ευάλωτο σε βλάβες.

Τα έλκη δεν εμφανίζονται από τη μια μέρα στην άλλη

Η λήψη ιβουπροφαίνης για λίγες συνεχόμενες ημέρες πιθανότατα δεν θα οδηγήσει σε έλκος. Ωστόσο, η καθημερινή λήψη τακτικών δόσεων για εβδομάδες ή μήνες αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης πεπτικού έλκους.

Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος αν παίρνετε ιβουπροφαίνη και:

• άλλα ΜΣΑΦ
• ορισμένα άλλα φάρμακα, όπως κορτικοστεροειδή, αντιπηκτικά, αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης (SNRI) ή εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI)
• έχετε ιστορικό έλκους στομάχου
• έχετε λοίμωξη από H. pylori
• είστε άνω των 65 ετών
• καταναλώνετε τρεις ή περισσότερες μερίδες αλκοόλ την ημέρα
• καπνίζετε τσιγάρα

Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο έλκους

Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να πάρουν ιβουπροφαίνη με ασφάλεια για την ανακούφιση βραχυπρόθεσμων συμπτωμάτων, όπως ο πυρετός, οι κράμπες περιόδου ή οι μυϊκοί πόνοι.

Όταν παίρνετε ιβουπροφαίνη ή οποιοδήποτε άλλο φάρμακο, μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών διαβάζοντας προσεκτικά την ετικέτα και ακολουθώντας τις οδηγίες.

• Πάρτε τη μικρότερη δυνατή δόση: Αν η συσκευασία αναφέρει «1 έως 2 δισκία κάθε 4 έως 6 ώρες», μπορείτε να ξεκινήσετε με ένα δισκίο και να δείτε πώς εξελίσσονται τα συμπτώματα πριν πάρετε άλλο.
• Μην παίρνετε περισσότερες δόσεις από όσες χρειάζονται: Αν παίρνετε ιβουπροφαίνη σε τακτά διαστήματα για πόνο που επιμένει για ημέρες, όπως οι κράμπες περιόδου, μπορεί να σας βοηθήσει να βάλετε υπενθύμιση για κάθε δόση. Αν πάρετε την επόμενη δόση νωρίτερα από το προβλεπόμενο, μπορεί να πάρετε περισσότερη ιβουπροφαίνη από όση υπολογίζατε και να υπερβείτε τη συνιστώμενη ημερήσια δόση.
• Μην παίρνετε ιβουπροφαίνη για περισσότερες από λίγες ημέρες κάθε φορά: Αν ο πυρετός, οι πόνοι ή άλλα συμπτώματα επιμένουν, ρωτήστε επαγγελματία υγείας για άλλες επιλογές αντιμετώπισης. Έχετε επίσης υπόψη ότι τα ΜΣΑΦ για την ημικρανία και άλλους πονοκεφάλους μπορεί να οδηγήσουν σε κεφαλαλγία από υπερβολική χρήση φαρμάκων.

Φάρμακα που μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη των πεπτικών ελκών

Πολλοί άνθρωποι παίρνουν τακτικά ιβουπροφαίνη για την αρθρίτιδα και άλλες παθήσεις που προκαλούν χρόνιο πόνο και φλεγμονή. Αν χρειάζεται να παίρνετε ΜΣΑΦ για μεγάλο διάστημα, μπορείτε να ρωτήσετε τον γιατρό σας για φάρμακα που συμβάλλουν στην προστασία από τα έλκη.

Οι ακόλουθες κατηγορίες φαρμάκων μπορεί να βοηθήσουν:

• αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPI), που μειώνουν την παραγωγή γαστρικού οξέος
• αναστολείς H2, που επίσης μειώνουν την παραγωγή γαστρικού οξέος
• μισοπροστόλη, που βοηθά στην αύξηση της παραγωγής γαστρικής βλέννας

Αυτά τα φάρμακα μπορεί να μην είναι κατάλληλα για όλους και ενδέχεται να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως δυσκοιλιότητα και διάρροια. Επίσης, η μακροχρόνια χρήση PPI μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καταγμάτων και λοιμώξεων. Ο γιατρός σας μπορεί να σας καθοδηγήσει σχετικά με το αν αποτελούν κατάλληλη επιλογή για εσάς.

Εναλλακτικές λύσεις αντί της ιβουπροφαίνης

Αν διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο έλκους, η ιβουπροφαίνη μπορεί να μην είναι η καλύτερη επιλογή για την ανακούφιση του πόνου. Θα μπορούσατε να δοκιμάσετε ακεταμινοφαίνη (Tylenol). Αυτό το μη συνταγογραφούμενο φάρμακο δεν είναι ΜΣΑΦ και μπορεί να ανακουφίσει από τον πόνο και τον πυρετό χωρίς να αυξάνει τον κίνδυνο έλκους.

Διαβάστε, ωστόσο, προσεκτικά την ετικέτα και ακολουθήστε τις οδηγίες δοσολογίας. Αν τηρείτε τη συνιστώμενη δόση, είναι απίθανο να εμφανίσετε σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Η υπερβολική λήψη ακεταμινοφαίνης μπορεί, όμως, να προκαλέσει ηπατική βλάβη ή ηπατική ανεπάρκεια.

Ανάλογα με τον τύπο του πόνου, μπορεί να βοηθήσουν και οι ακόλουθες επιλογές:

• γιόγκα
• βελονισμός
• θερμότητα ή πάγος
• θεραπευτικό μασάζ
• θεραπεία βιοανάδρασης
• ήπια άσκηση
• φυσικοθεραπεία
• υπνοθεραπεία
• CBD

Τι να θυμάστε

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα εμφανίσουν έλκος αν παίρνουν ιβουπροφαίνη περιστασιακά και ακολουθούν τις οδηγίες δοσολογίας της συσκευασίας. Η λήψη πολλών δόσεων την ημέρα για εβδομάδες ή περισσότερο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πεπτικού έλκους, ιδίως αν λαμβάνονται παράλληλα και άλλα ΜΣΑΦ.

Αν χρησιμοποιείτε ιβουπροφαίνη για συνεχιζόμενο πόνο και φλεγμονή, ρωτήστε τον γιατρό σας για φάρμακα που μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο έλκους και για άλλες επιλογές ανακούφισης του πόνου. Κάθε απόφαση για φάρμακα ή θεραπεία πρέπει να λαμβάνεται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.