Η αποφρακτική υπνική άπνοια μπορεί να επηρεάσει την καρδιά, την αρτηριακή πίεση και την ενέργεια στην καθημερινότητα, πέρα από το ροχαλητό. Η ιστορία ενός 51χρονου Βρετανού αναδεικνύει πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωση, καθώς και μια νέα θεραπευτική επιλογή για όσους δεν μπορούν να ανεχθούν τη συνηθισμένη μάσκα ύπνου.
Πώς συνδέεται η υπνική άπνοια με την υψηλή αρτηριακή πίεση
Η αποφρακτική υπνική άπνοια μπορεί να κρύβεται πίσω από την ανεξήγητη υπέρταση και τη διαρκή εξάντληση, καθώς συχνά δεν γίνεται αντιληπτή. Σε αυτή τη διαταραχή, η αναπνοή διακόπτεται επανειλημμένα στη διάρκεια του ύπνου, επιβαρύνοντας το σώμα ακόμη κι όταν κάποιος θεωρεί ότι έχει κοιμηθεί αρκετά.
Η προσωρινή απόφραξη του αεραγωγού μειώνει το οξυγόνο στο αίμα και κινητοποιεί μηχανισμούς στρες στον οργανισμό. Τότε εκκρίνονται ορμόνες, ανάμεσά τους η αδρεναλίνη και η νοραδρεναλίνη, με αποτέλεσμα να επιταχύνονται οι καρδιακοί παλμοί και να ανεβαίνει η αρτηριακή πίεση.
Όταν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται, μπορεί να προκύψουν φλεγμονή και αγγειακή δυσλειτουργία, με μακροπρόθεσμη αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η υπνική άπνοια μπορεί να μην αναγνωριστεί για χρόνια, γεγονός που κάνει τη σχέση αυτή ιδιαίτερα σημαντική. Συχνά, τα συμπτώματα της διαταραχής αποδίδονται στην ηλικία, την εργασία ή το άγχος.
Από την υπέρταση χωρίς εξήγηση στη διάγνωση της άπνοιας
Στα μέσα της δεκαετίας των 30 του, ο Mark Ibbitson, διασώστης από το East Yorkshire, έμαθε ότι έχει υπέρταση. Ήταν δραστήριος και δεν είχε γνωστούς παράγοντες κινδύνου.
Οι αιματολογικές εξετάσεις, ο έλεγχος βιταμινών και οι έλεγχοι για νεφρική νόσο δεν έδωσαν απάντηση για την αιτία. Την ίδια περίοδο, η κόπωση εντεινόταν σταδιακά, δυσκολεύοντάς τον να ασχοληθεί ακόμη και με δραστηριότητες που αγαπούσε.
«Ξυπνούσα εξαντλημένος, με το κεφάλι μου να σφυροκοπά, ανεξάρτητα από την ώρα που είχα πάει για ύπνο», περιέγραψε.
Το 2023, η σύντροφός του πρόσεξε ότι τη νύχτα η αναπνοή του ήταν ασυνήθιστα ρηχή. Η εξέταση ύπνου έδειξε σοβαρή αποφρακτική υπνική άπνοια: κάθε ώρα καταγράφονταν 37 επεισόδια διακοπής ή σημαντικού περιορισμού της αναπνοής.
Ποια σημάδια υπνικής άπνοιας χρειάζονται προσοχή
Το δυνατό ροχαλητό δεν είναι το μόνο πιθανό σημάδι υπνικής άπνοιας. Στην περίπτωση του Mark αναφέρθηκαν τα παρακάτω συμπτώματα, τα οποία συνδέονται με τη διαταραχή:
- Κόπωση που επιμένει, παρότι ο ύπνος έχει διαρκέσει πολλές ώρες.
- Πονοκέφαλος το πρωί και αίσθημα εξάντλησης.
- Υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας και δυσκολία στη συγκέντρωση.
- Διακοπές της αναπνοής ή ασυνήθιστα ρηχή αναπνοή τη νύχτα.
- Αρτηριακή πίεση αυξημένη χωρίς εμφανή αιτία.
Τα συμπτώματα δεν θέτουν από μόνα τους διάγνωση, ωστόσο είναι λόγος να ζητηθεί ιατρική αξιολόγηση.
Γιατί η μάσκα CPAP δεν είναι κατάλληλη για όλους
Η CPAP παρέχει συνεχώς αέρα, κρατώντας ανοιχτό τον αεραγωγό. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ασθενείς που δυσκολεύονται να κοιμηθούν φορώντας τη μάσκα.
Για σχεδόν έναν χρόνο, ο Mark χρησιμοποίησε διαφορετικές μάσκες, αλλά δεν κατάφερε να έχει αποτέλεσμα. Στον ύπνο του συχνά τις έβγαζε χωρίς να το αντιλαμβάνεται, ενώ οι ιμάντες ερέθιζαν το πρόσωπό του.
Μια άλλη θεραπευτική προσέγγιση είναι η ηλεκτρική διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου. Με την ενεργοποίηση των μυών της γλώσσας, επιχειρείται να μην αποφράσσεται ο αεραγωγός.
Στο New England Journal of Medicine δημοσιεύθηκε μελέτη που κατέγραψε, μετά από 12 μήνες με σύστημα διέγερσης των ανώτερων αεραγωγών, 68% λιγότερα επεισόδια άπνοιας και υπόπνοιας.
Το εμφύτευμα κάτω από το πηγούνι και η αλλαγή στην καθημερινότητά του
Ο Mark έκανε επέμβαση για την τοποθέτηση της συσκευής Genio: πρόκειται για ένα μικρό εμφύτευμα κάτω από το πηγούνι, το οποίο λειτουργεί με εξωτερική επαναφορτιζόμενη μονάδα.
«Τώρα αισθάνομαι πολύ λιγότερη κόπωση και μπορώ ξανά να κάνω καγιάκ και paddleboarding και γενικά να απολαμβάνω τη ζωή μου», ανέφερε.
Η κατάστασή του βελτιώθηκε παράλληλα με τη μείωση της αντιυπερτασικής αγωγής, ενώ δεν κατατάσσεται πλέον στους προδιαβητικούς.
Ενδιαφέρον για την τεχνολογία ενισχύουν τα ευρήματα της μελέτης DREAM, που δημοσιεύτηκε το 2025 στο Journal of Clinical Sleep Medicine. Το προκαθορισμένο κριτήριο ανταπόκρισης, ως προς τη μείωση των επεισοδίων άπνοιας και υπόπνοιας, επιτεύχθηκε στο 63,5% των συμμετεχόντων.
Σε ποιους ασθενείς εξετάζεται το εμφύτευμα και τι χρειάζεται να ξέρουν
Η εμφύτευση αφορά συγκεκριμένους ασθενείς με μέτρια ή σοβαρή υπνική άπνοια, όταν δεν ανέχονται την CPAP ή δεν έχουν όφελος από αυτήν. Δεν αποτελεί επιλογή για όλους.
Ο χειρουργός Dr Jahangir Ahmed τονίζει ότι η αξιολόγηση χρειάζεται να εξετάζει πρώτα παράγοντες όπως το υπερβολικό βάρος, η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος και οι διογκωμένες αμυγδαλές.
Την ανάγκη για ολοκληρωμένη αντιμετώπιση αναδεικνύει επίσης επιστημονική ανασκόπηση στο Hypertension Research, η οποία εξετάζει την περίπλοκη σύνδεση ανάμεσα στην υπνική άπνοια και την υπέρταση.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η επίμονη κόπωση μαζί με ανεξήγητη υπέρταση δεν πρέπει να θεωρείται αναπόφευκτη συνέπεια της ηλικίας. Η διερεύνηση της ποιότητας του ύπνου ενδέχεται να εντοπίσει μια θεραπεύσιμη διαταραχή.
- New England Journal of Medicine
- Journal of Clinical Sleep Medicine
- Hypertension Research
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ypniki-apnoia-51chronos-eiche-ypertasi-kai-monimi-exantlisi-gia-20-chronia-to-emfyteyma-sto-pigoyni-me-esose/29208
