Τα φρούτα και τα λαχανικά παρέχουν θρεπτικά συστατικά και μέταλλα που συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκονται τα φλαβονοειδή, μια κατηγορία φυσικών ενώσεων που περιέχονται σε πολλές φυτικές τροφές, όπως τα μούρα, τα πορτοκάλια, τα μήλα, το τσάι, το κόκκινο κρασί, αλλά και η μαύρη σοκολάτα.
Τα φλαβονοειδή λειτουργούν ως αντιοξειδωτικά και μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη ή την επιβράδυνση κυτταρικών βλαβών που ενδέχεται να οδηγήσουν σε ασθένειες, όπως ο καρκίνος. Παράλληλα, περιορίζουν τη φλεγμονή στον οργανισμό, η οποία συναντάται σε πολλές χρόνιες παθήσεις, μεταξύ αυτών και σε νευροεκφυλιστικές νόσους όπως η Αλτσχάιμερ και η Πάρκινσον.
Έρευνες δείχνουν ότι τα φλαβονοειδή ωφελούν την υγεία του εγκεφάλου. Διατροφικά πρότυπα πλούσια σε φρούτα και λαχανικά ενδέχεται να επιβραδύνουν τη γνωστική έκπτωση και να μειώσουν τον κίνδυνο άνοιας. Μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα με νόσο Πάρκινσον που ακολουθούν διατροφή πλούσια σε φλαβονοειδή μπορεί να ζήσουν περισσότερο από όσους δεν το κάνουν.
Μελέτη για τα φλαβονοειδή και τη νόσο Πάρκινσον
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από 121.700 εγγεγραμμένες νοσοκόμες και 51.529 άνδρες επαγγελματίες υγείας. Οι δύο ομάδες επιλέχθηκαν επειδή εμφάνιζαν ομοιότητες σε αρκετές πλευρές του τρόπου ζωής που ενδέχεται να επηρεάζουν τον κίνδυνο νόσου, όπως η φυσική δραστηριότητα, η εκπαίδευση και τα χρόνια εργασίας. Οι συμμετέχοντες έδιναν στοιχεία για τη διατροφή τους ανά δύο έως τέσσερα χρόνια, από το 1975 για τις γυναίκες και από το 1986 για τους άνδρες. Τα δεδομένα των δύο ομάδων έχουν αξιοποιηθεί και σε πολλές μελέτες υψηλής ποιότητας σχετικά με τη διατροφή.
Κατά την παρακολούθηση, η οποία διήρκεσε 32-34 χρόνια, καταγράφηκαν 599 γυναίκες και 652 άνδρες με διάγνωση νόσου Πάρκινσον, καθώς και 944 θάνατοι μεταξύ αυτών. Οι αναφορές των συμμετεχόντων για τα τρόφιμα που έτρωγαν επέτρεψαν στους ερευνητές να εκτιμήσουν την πρόσληψη φλαβονοειδών. Στους άνδρες, η υψηλότερη πρόσληψη συσχετίστηκε με μικρότερο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία, ενώ στις γυναίκες δεν παρατηρήθηκε η ίδια σχέση,
Στους άνδρες με νόσο Πάρκινσον, όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες φλαβονοειδών μέσω της διατροφής εμφάνιζαν 47% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, συγκριτικά με εκείνους που προσλάμβαναν τις μικρότερες. Στις γυναίκες, αντίθετα, η ποσότητα φλαβονοειδών στη διατροφή δεν συνδέθηκε με τον κίνδυνο θανάτου από όλες τις αιτίες. Επομένως, το αρχικό συμπέρασμα είναι πως τα φλαβονοειδή μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο θανάτου στους άνδρες με νόσο Πάρκινσον, όχι όμως στις γυναίκες. Οι λόγοι για τους οποίους το πιθανό όφελος αφορούσε τους άνδρες δεν είναι γνωστοί προς το παρόν.
Περιορισμοί της μελέτης και σύνδεση με τη θνησιμότητα
Σε μια διατροφική μελέτη παρατήρησης, οι ερευνητές καταγράφουν όσα συμβαίνουν χωρίς να παρεμβαίνουν — για παράδειγμα, δεν ζητούν από τη μισή ομάδα να ακολουθήσει συγκεκριμένη δίαιτα. Για αυτόν τον λόγο, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί αιτιώδης σχέση. Αν η σχέση ήταν αιτιώδης στην παρούσα έρευνα, αυτό θα σήμαινε ότι η αυξημένη κατανάλωση φλαβονοειδών μειώνει τον κίνδυνο θανάτου στους άνδρες με νόσο Πάρκινσον. Ωστόσο, καταγράφηκε μόνο στατιστική συσχέτιση και δεν έχει διευκρινιστεί γιατί αυτή φάνηκε στους άνδρες αλλά όχι στις γυναίκες.
Η αδυναμία τεκμηρίωσης αιτιότητας οφείλεται εν μέρει στο ότι και άλλες διατροφικές ή σχετικές με τον τρόπο ζωής παράμετροι μπορεί να έπαιξαν ρόλο στη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Οι συγγραφείς συνεκτίμησαν στατιστικά άλλα δυνητικά ωφέλιμα συστατικά, όπως τη βήτα καροτίνη και τις αντιοξειδωτικές βιταμίνες C και E, καθώς και πιθανούς επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως το κάπνισμα, το υπερβολικό βάρος και η ανεπαρκής σωματική άσκηση. Παρ’ όλα αυτά, ενδέχεται να μην έχουν συνυπολογιστεί διατροφικοί, γενετικοί ή άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με τον ατομικό κίνδυνο, όπως η έκθεση σε ζιζανιοκτόνα και φυτοφάρμακα.
Στα ευρήματα μπορεί να έπαιξε ρόλο και το ποια είδη φλαβονοειδών εξετάστηκαν. Από τις πολλές κατηγορίες τους, δύο —οι ανθοκυανίνες και οι φλαβαν-3-όλες, — συσχετίστηκαν στενότερα με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σε ασθενείς με Πάρκινσον. Οι ανθοκυανίνες προσδίδουν στα μούρα και στο κόκκινο κρασί τη μωβ και κόκκινη απόχρωσή τους, ενώ το πράσινο τσάι περιέχει υψηλές ποσότητες φλαβαν-3-ολών.
Πιθανοί μηχανισμοί δράσης των φλαβονοειδών στον εγκέφαλο
Δεν έχει αποσαφηνιστεί με ποιον τρόπο τα φλαβονοειδή ενδέχεται να ωφελούν τον εγκέφαλο. Η εξέλιξη της νόσου Πάρκινσον, όπως συμβαίνει πιθανώς και με άλλες εκφυλιστικές διαταραχές του εγκεφάλου, ενδέχεται να σχετίζεται με το οξειδωτικό στρες —την υπερβολική παραγωγή ιδιαίτερα αντιδραστικών μορίων που ονομάζονται ελεύθερες ρίζες— καθώς και με εγκεφαλική φλεγμονή. Πειραματικές μελέτες έχουν δείξει ότι αρκετά φλαβονοειδή, μεταξύ των οποίων οι ανθοκυανίνες και οι φλαβαν-3-όλες, διαθέτουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
Πέρα από την επίδραση στο οξειδωτικό στρες, είναι πιθανό να συμμετέχουν και άλλοι μηχανισμοί. Τα φλαβονοειδή επιδρούν θετικά στο μικροβίωμα του εντέρου, κάτι που μπορεί να περιορίσει τη φλεγμονή η οποία συμβάλλει στη νόσο Πάρκινσον. Καθώς η πάθηση προχωρά, επηρεάζονται διάφορα νευρολογικά μονοπάτια, ανάμεσά τους και η οδός της ντοπαμίνης. Η ντοπαμίνη είναι καθοριστική για τη ρύθμιση της κίνησης στο σώμα. Παραμένει, ωστόσο, άγνωστο αν τα φλαβονοειδή μπορούν να βελτιώσουν τη λειτουργία αυτών των οδών.
Η έρευνα αξιολόγησε τον κίνδυνο θανάτου σε ανθρώπους που είχαν ήδη διαγνωστεί με νόσο Πάρκινσον. Άλλες μελέτες, ωστόσο, έχουν δείξει ότι οι δίαιτες πλούσιες σε φλαβονοειδή μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Το όφελος φάνηκε μεγαλύτερο στους άνδρες, χωρίς να έχει διευκρινιστεί η αιτία. Παρότι διάφοροι παράγοντες ενδέχεται να επηρέασαν τα ευρήματα της συγκεκριμένης μελέτης, υπάρχουν πολλά στοιχεία που υποδεικνύουν ότι μια διατροφή πλούσια σε φλαβονοειδή μπορεί να συμβάλει στην προστασία από πολλές εκφυλιστικές διαταραχές του εγκεφάλου. Τα φλαβονοειδή, άλλωστε, περιέχονται σε πολλά φρούτα και λαχανικά που βρίσκουμε εύκολα στο σουπερμάρκετ.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/nosos-parkinson-oi-andres-poy-katanalonoyn-perissotera-flavonoeidi-zoyn-perissotero/2935
