Η διατροφή για τον διαβήτη τύπου 2 μπορεί να περιλαμβάνει βρώμη, ζυμαρικά και όσπρια. Μελέτες εξετάζουν αυτή τη διαφορετική προσέγγιση και καταγράφουν βελτίωση στην ευαισθησία στην ινσουλίνη και στον μεταβολισμό.
Διαβήτης και υδατάνθρακες: Πώς επηρεάζει η μείωση των λιπαρών
Για πολλά χρόνια, η μείωση των υδατανθράκων αποτελούσε βασική στρατηγική για τον έλεγχο του διαβήτη τύπου 2. Νεότερα επιστημονικά στοιχεία, όμως, αναδεικνύουν ότι εξίσου σημαντική με την ποσότητα των υδατανθράκων είναι και η προέλευσή τους από συγκεκριμένες τροφές.
Για τη ρύθμιση του σακχάρου και την απώλεια βάρους, αλλά και για πιθανή ύφεση της νόσου σε ορισμένες περιπτώσεις, διερευνάται μια φυτική διατροφή με χαμηλά λιπαρά που μπορεί να περιλαμβάνει ακόμη και ζυμαρικά.
Κατά τον Αμερικανό γιατρό και ερευνητή Dr Neal Barnard, η συσσώρευση λίπους στα κύτταρα των μυών και του ήπατος ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αυτά ανταποκρίνονται στην ινσουλίνη.
«Όταν υπάρχει υπερβολικό λίπος μέσα στα μυϊκά μας κύτταρα, αυτά ανταποκρίνονται λιγότερο στην ινσουλίνη και αναπτύσσουν αντίσταση σε αυτήν», αναφέρει εξηγώντας τη θεωρία.
Η υπόθεση έχει ελεγχθεί και σε πειραματικό επίπεδο. Το 2020 δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open τυχαιοποιημένη μελέτη, στην οποία έλαβαν μέρος 244 υπέρβαροι ενήλικες για διάστημα 16 εβδομάδων.
Στους συμμετέχοντες που ακολούθησαν φυτική διατροφή χαμηλή σε λιπαρά, το ηπατικό λίπος υποχώρησε κατά 34,4% και το ενδομυϊκό λίπος κατά 10,4%, ενώ παράλληλα καταγράφηκε καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη.
Τα αποτελέσματα κλινικής δοκιμής σε άτομα με διαβήτη
Το 2006, μελέτη στο Diabetes Care παρακολούθησε 99 άτομα με διαβήτη τύπου 2, τα οποία ακολούθησαν είτε vegan διατροφή χαμηλή σε λιπαρά είτε τις διατροφικές οδηγίες που έδινε τότε η American Diabetes Association.
Στις 22 εβδομάδες, για όσους δεν είχαν μεταβάλει τα φάρμακά τους, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) είχε μειωθεί κατά 1,23 ποσοστιαίες μονάδες στην ομάδα της vegan διατροφής και κατά 0,38 στη δεύτερη ομάδα.
Η απώλεια βάρους ήταν επίσης μεγαλύτερη στην ομάδα που ακολούθησε vegan διατροφή. Τα ευρήματα, ωστόσο, δεν διασφαλίζουν ότι κάθε ασθενής θα πετύχει ύφεση.
Στο βίντεο που ακολουθεί, η Dr Sophie GP περιγράφει πώς είναι δυνατό να επιτευχθεί ύφεση του διαβήτη τύπου 2, κυρίως με την απώλεια λίπους που περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα. Αναλύει πώς αναπτύσσεται η αντίσταση στην ινσουλίνη, αμφισβητεί διαδεδομένες αντιλήψεις για τις δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων και προτείνει πρακτικούς τρόπους για καλύτερη διαχείριση του διαβήτη και βελτίωση των τιμών σακχάρου στο αίμα.
Από την ινσουλίνη στην ύφεση του διαβήτη: Η ιστορία ενός 58χρονου
Ο Marc Ramirez είχε έξι συγγενείς που έπασχαν από διαβήτη τύπου 2. Όταν διαγνώστηκε το 2002, θεωρούσε πως θα χρειαζόταν ινσουλίνη σε όλη του τη ζωή.
Το 2011 ακολούθησε το πρόγραμμα του Dr Barnard, αφαιρώντας από τη διατροφή του τα ζωικά προϊόντα και επιλέγοντας βρώμη, φρούτα, λαχανικά και ζυμαρικά.
Σε διάστημα δύο μηνών σταμάτησε τη φαρμακευτική αγωγή, ενώ έξι μήνες μετά είχε φτάσει σε ύφεση και είχε χάσει σχεδόν 25 κιλά.
«Αποκλείοντας τις τροφές που είναι φτωχές σε θρεπτικά συστατικά και αντικαθιστώντας τες με τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, το σώμα μου ανταποκρίθηκε θετικά και αισθάνομαι δυνατός και υγιής», σημειώνει.
Η εμπειρία αυτή αφορά ένα άτομο και δεν εγγυάται ότι όλοι οι ασθενείς θα έχουν ανάλογο αποτέλεσμα.
Οι τροφές που προβλέπει μια διατροφή χαμηλή σε λιπαρά
Τέσσερις ομάδες τροφίμων αποτελούν τη βάση του προγράμματος: λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης και όσπρια. Δεν περιλαμβάνει ζωικά προϊόντα ή πρόσθετα έλαια, ενώ περιορίζει τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά.
Μερικές ενδεικτικές προτάσεις είναι οι εξής:
- Πρωινό: Κουάκερ με μούρα και κανέλα ή ψωμί σίκαλης.
- Μεσημεριανό: Σούπα λαχανικών με φασόλια ή πίτα ολικής άλεσης με χούμους.
- Βραδινό: Λαζάνια με λαχανικά και τόφου, τσίλι με λαχανικά ή ζυμαρικά ολικής άλεσης.
Ο ρόλος του κρέατος στη διατροφή
Η επίδραση των τροφίμων δεν αφορά μόνο τους υδατάνθρακες. Μετα-ανάλυση μεγάλης κλίμακας, που δημοσιεύτηκε το 2024 στο The Lancet Diabetes & Endocrinology, αξιολόγησε δεδομένα από σχεδόν 1,97 εκατομμύρια ενήλικες.
Με κάθε επιπλέον ημερήσια μερίδα 50 γραμμαρίων επεξεργασμένου κρέατος διαπιστώθηκε συσχέτιση με περίπου 15% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Το εύρημα δείχνει συσχέτιση, όχι ότι αποδεικνύεται αιτιώδης σχέση.
Κριτήρια για την αξιολόγηση μιας διατροφικής αλλαγής
Η επιτυχία δεν κρίνεται μόνο από τη μείωση του σακχάρου. Παράλληλα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η HbA1c, το βάρος, η κάλυψη των αναγκών σε θρεπτικά συστατικά και το κατά πόσο η αλλαγή μπορεί να τηρηθεί μακροπρόθεσμα.
Χρειάζεται να δοθεί ειδική προσοχή στη βιταμίνη Β12, την πρωτεΐνη, το ασβέστιο, τον σίδηρο, το ιώδιο και τα ωμέγα-3 λιπαρά. Για ηλικιωμένους και για άτομα με νεφρική νόσο απαιτείται εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Κάθε σημαντική αλλαγή στη διατροφή χρειάζεται, επιπλέον, να συζητείται με τον θεράποντα γιατρό, επειδή ενδέχεται να απαιτηθεί προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής.
Είναι απαραίτητο τελικά να ακολουθήσετε vegan διατροφή;
Ο διατροφολόγος Rob Hobson αναγνωρίζει τη συμβολή των φυτικών ινών, ωστόσο δεν συμφωνεί με τον πλήρη αποκλεισμό των λιπαρών. Ως σημαντικές διατροφικές επιλογές αναφέρει το ελαιόλαδο, τους ξηρούς καρπούς και τα λιπαρά ψάρια.
«Δεν χρειάζεται να γίνετε vegan για να ωφεληθείτε από την κατανάλωση φυτικών τροφών», τονίζει.
Με ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση για τη μεταβολική και την καρδιαγγειακή υγεία, η μεσογειακή διατροφή αποτελεί επίσης μια αξιόλογη επιλογή.
Το βασικό συμπέρασμα αφορά την ποιότητα των τροφών, τον περιορισμό των κορεσμένων λιπαρών και την αύξηση των φυτικών ινών, που μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση του διαβήτη. Δεν είναι απαραίτητο, ωστόσο, να αποκλείουν όλοι ολόκληρες ομάδες τροφίμων.
- JAMA Network Open
- Diabetes Care
- The Lancet Diabetes & Endocrinology
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/diavitis-typoy-2-i-diatrofi-me-ydatanthrakes-poy-mporei-na-meiosei-to-sakcharo/29500
