Ενέσεις αδυνατίσματος: Διπλάσιος κίνδυνος εμφράγματος ή εγκεφαλικού μετά τη διακοπή

Άτομα με διαβήτη τύπου 2 που διακόπτουν τις ενέσεις αδυνατίσματος μπορεί να αντιμετωπίζουν διπλάσιο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού και σχεδόν πενταπλάσιο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη. Οι αυξημένοι κίνδυνοι καταγράφηκαν ακόμη και σε όσους ξαναπήραν ελάχιστο βάρος μετά τη διακοπή της θεραπείας.

Τα ευρήματα εγείρουν ερωτήματα για το τι συμβαίνει όταν οι ασθενείς σταματούν φάρμακα όπως το Ozempic και υποδηλώνουν ότι οι ενέσεις ενδέχεται να προστατεύουν την καρδιά με τρόπους που δεν περιορίζονται στην απώλεια βάρους.

Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι όσοι διακόπτουν τις ενέσεις αδυνατίσματος συνήθως ξαναπαίρνουν περίπου τα δύο τρίτα του βάρους που έχασαν, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχίες για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία. Η νεότερη μελέτη, ωστόσο, υποδηλώνει ότι η επαναπρόσληψη βάρους μπορεί να είναι μόνο ένα μέρος του προβλήματος.

Τι έδειξε η μελέτη για τη διακοπή της θεραπείας

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα ιατρικά αρχεία περισσότερων από 80.000 ατόμων με διαβήτη τύπου 2 στην Ιταλία, σε διάστημα δέκα ετών. Περίπου το 60% διέκοψε κατά τη διάρκεια της μελέτης τη θεραπεία με αγωνιστές των υποδοχέων του πεπτιδίου GLP-1, δηλαδή του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1.

Η ομάδα, με επικεφαλής επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καμπανίας, διαπίστωσε ότι όσοι σταμάτησαν τη θεραπεία είχαν περίπου διπλάσιες πιθανότητες να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό σε σύγκριση με όσους συνέχισαν να παίρνουν τα φάρμακα. Ο κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία ήταν σχεδόν πενταπλάσιος.

Παρά τη διακοπή, οι ασθενείς ανέκτησαν σχετικά λίγο βάρος και παρουσίασαν μόνο μικρές διαφορές στον έλεγχο του σακχάρου. Οι ερευνητές ανέφεραν ότι αυτό υποδηλώνει πως τα φάρμακα μπορεί να έχουν σημαντικά οφέλη πέρα από την απώλεια βάρους. Ωστόσο, προειδοποίησαν ότι η διακοπή της θεραπείας θα μπορούσε επίσης να αποτελεί ένδειξη πως η υγεία ορισμένων ασθενών είχε ήδη αρχίσει να επιδεινώνεται.

Πολλοί ασθενείς σταματούν τα φάρμακα μέσα στον πρώτο χρόνο, συχνά λόγω παρενεργειών όπως ναυτία, έμετος και διάρροια ή επειδή είναι υψηλό το κόστος όταν τα πληρώνουν ιδιωτικά. Τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ενδέχεται να χρειάζεται μακροχρόνια συνέχιση της θεραπείας, ώστε να διατηρείται η προστασία από καρδιαγγειακά νοσήματα και πρόωρο θάνατο.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Regional Health, ήταν παρατηρητική και επομένως δεν μπορεί να αποδείξει ότι η διακοπή των φαρμάκων προκάλεσε άμεσα την αύξηση των κινδύνων.

Πώς μπορεί να περιοριστεί η επαναπρόσληψη βάρους

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι υπάρχουν τρόποι να μειωθεί η πιθανότητα επαναπρόσληψης βάρους μετά τη διακοπή των ενέσεων. Μία επιλογή είναι η σταδιακή μείωση της δόσης, αντί για την απότομη διακοπή.

Μελέτη του 2024 διαπίστωσε ότι ασθενείς που μείωσαν σταδιακά τη φαρμακευτική αγωγή τους σε διάστημα εννέα εβδομάδων συνέχισαν να χάνουν βάρος και διατήρησαν σταθερό βάρος τους επόμενους έξι μήνες.

Ο καθηγητής David Strain, ειδικός στις μεταβολικές παθήσεις στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ, προτείνει τη μείωση της δόσης και στη συνέχεια τη σταδιακή αύξηση του χρονικού διαστήματος ανάμεσα στις ενέσεις.

«Αρχικά, οι ασθενείς θα πρέπει να περάσουν σε χαμηλότερη δόση και έπειτα να αρχίσουν να αυξάνουν το χρονικό διάστημα μεταξύ των δόσεων, προτού διακόψουν εντελώς τη θεραπεία», λέει. «Έχω δει ασθενείς να παίρνουν ξανά βάρος στη συνέχεια, αλλά όχι μεγάλες ποσότητες».

Η άσκηση μπορεί επίσης να κάνει σημαντική διαφορά. Μελέτη από τη Δανία διαπίστωσε ότι όσοι ασκούνταν τέσσερις φορές την εβδομάδα ενώ έπαιρναν λιραγλουτίδη, ένα φάρμακο αδυνατίσματος, ανέκτησαν σημαντικά λιγότερο βάρος μετά τη διακοπή της θεραπείας σε σύγκριση με όσους βασίζονταν μόνο στο φάρμακο.

Έναν χρόνο αργότερα, όσοι γυμνάζονταν είχαν ανακτήσει κατά μέσο όρο 2,5 κιλά, έναντι 6 κιλών σε όσους έπαιρναν το φάρμακο χωρίς να ασκούνται. Οι συμμετέχοντες, που έκαναν ποδηλασία και κυκλική προπόνηση, είχαν επίσης την τάση να διατηρούν τις συνήθειες άσκησής τους μετά τη διακοπή της θεραπείας.

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Signe Sorensen Torekov, από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, δήλωσε: «Η μελέτη σχεδόν με κάνει να θέλω να συμβουλεύσω κατά της φαρμακευτικής θεραπείας χωρίς παράλληλη αύξηση της σωματικής άσκησης».

Οι ειδικοί συνιστούν επίσης επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και φυτικών ινών, τακτική άσκηση και ποιοτικό ύπνο, για τη διατήρηση της απώλειας βάρους.

Πώς να προστατεύσετε την καρδιά μετά τη διακοπή

Νεότερα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η διακοπή των ενέσεων αδυνατίσματος μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού ακόμη και χωρίς σημαντική επαναπρόσληψη βάρους. Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καθορίσει πώς μπορεί να προληφθεί αυτός ο πρόσθετος κίνδυνος, αλλά υπάρχουν τρόποι προστασίας της καρδιάς:

• Ενημερωθείτε για εναλλακτικές θεραπείες: Φάρμακα που ονομάζονται αναστολείς SGLT2, όπως η δαπαγλιφλοζίνη και η εμπαγλιφλοζίνη, μπορούν να μειώσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε άτομα με διαβήτη τύπου 2. Το NICE, ο βρετανικός οργανισμός που αξιολογεί και εκδίδει συστάσεις για θεραπείες, τα συνιστά σε πολλούς ασθενείς λόγω των οφελών τους για την καρδιά και τους νεφρούς.
• Ελέγχετε τη χοληστερόλη και την αρτηριακή πίεση: Οι υψηλές τιμές αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Οι στατίνες και τα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση μπορούν να περιορίσουν τους κινδύνους, ιδιαίτερα σε άτομα με διαβήτη.
• Παρακολουθείτε το σάκχαρο: Τα επίπεδα σακχάρου μπορεί να αυξηθούν μετά τη διακοπή των ενέσεων, ακόμη και χωρίς επαναπρόσληψη βάρους. Η τακτική εξέταση HbA1c μετρά τον μέσο όρο του σακχάρου στο αίμα για διάστημα δύο έως τριών μηνών.
• Συνεχίστε να γυμνάζεστε: Η σωματική δραστηριότητα βοηθά στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου, ανεξάρτητα από την απώλεια βάρους. Οι συστάσεις προβλέπουν 150 λεπτά μέτριας άσκησης την εβδομάδα, καθώς και ασκήσεις ενδυνάμωσης δύο φορές την εβδομάδα.

Τα άτομα με διαβήτη δεν πρέπει να διακόπτουν ή να αλλάζουν τη φαρμακευτική τους αγωγή χωρίς να το συζητήσουν πρώτα με τον γιατρό τους, καθώς οι αλλαγές στη θεραπεία μπορεί να επηρεάσουν τον έλεγχο του σακχάρου.