Μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια καταλήγει ότι η καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση παίζει μεγαλύτερο ρόλο από το σωματικό βάρος στη μακροχρόνια υγεία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, όσοι είχαν καλή φυσική κατάσταση παρουσίαζαν παρόμοιο ή μικρότερο κίνδυνο θανάτου, ακόμη κι αν κατατάσσονταν στα άτομα με παχυσαρκία, σε σχέση με ανθρώπους φυσιολογικού βάρους που δεν ήταν σε καλή φυσική κατάσταση.
Τα ευρήματα εισηγούνται ότι η αερόβια άσκηση μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη για την υγεία, ενώ η απώλεια βάρους δεν αποτελεί πάντοτε την πιο αποτελεσματική επιλογή. Οι ερευνητές ζητούν να επανεξεταστεί από την κοινωνία ο τρόπος με τον οποίο συνδέονται η φυσική κατάσταση και το σωματικό βάρος.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξάνονται τόσο η παχυσαρκία όσο και οι προσπάθειες για μείωση του βάρους, εξέλιξη που έχει τροφοδοτήσει ένα νέο κύμα φαρμάκων για την απώλεια βάρους. Ωστόσο, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια και συνεργάτες τους από άλλα πανεπιστήμια κατέληξαν ότι, για μια μακρύτερη και πιο υγιεινή ζωή, μεγαλύτερη σημασία από την παχυσαρκία έχει η καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση.
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι άνθρωποι που βρίσκονταν σε καλή φυσική κατάσταση είχαν παρόμοιο κίνδυνο θανάτου και καρδιαγγειακών παθήσεων, χωρίς να παίζει ρόλο το βάρος τους, διαπίστωσαν οι ερευνητές. Επιπλέον, όσοι ήταν σε φόρμα και χαρακτηρίζονταν «παχύσαρκοι» με βάση τον δείκτη μάζας σώματος αντιμετώπιζαν μικρότερο κίνδυνο θανάτου από άτομα φυσιολογικού βάρους που δεν ήταν σε φόρμα.
«Η φυσική κατάσταση, όπως αποδεικνύεται, είναι πολύ πιο σημαντική από το λίπος όσον αφορά τον κίνδυνο θνησιμότητας», δήλωσε η Siddhartha Angadi, αναπληρώτρια καθηγήτρια φυσιολογίας της άσκησης στη Σχολή Εκπαίδευσης και Ανθρώπινης Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια και αντίστοιχη συγγραφέας της μελέτης. «Η μελέτη μας διαπίστωσε ότι τα παχύσαρκα άτομα που ήταν σε καλή φυσική κατάσταση είχαν κίνδυνο θανάτου παρόμοιο με αυτόν των ατόμων με φυσιολογικό βάρος, σε καλή φυσική κατάσταση και σχεδόν το μισό από αυτόν των ατόμων με φυσιολογικό βάρος, σε κακή φυσική κατάσταση».
Μελέτες για τη φυσική κατάσταση και τον κίνδυνο θανάτου
Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν στοιχεία από μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες, δηλαδή έρευνες για τον τρόπο με τον οποίο εξαπλώνονται ασθένειες ή προβλήματα υγείας σε ομάδες ανθρώπων. Οι ερευνητές ανέφεραν ότι, για τα άτομα με παχυσαρκία, η αξιολόγηση της προσέγγισης που εστιάζει στη φυσική κατάσταση και όχι στην απώλεια βάρους θα πρέπει να αποτελεί βάση για την εκτίμηση των βέλτιστων αποτελεσμάτων υγείας. Η έρευνα δημοσιεύεται στο British Journal of Sports Medicine.
Η Angadi δήλωσε: «Η άσκηση είναι κάτι περισσότερο από ένας απλός τρόπος κατανάλωσης θερμίδων. Είναι ένα εξαιρετικό «φάρμακο» για τη βελτιστοποίηση της συνολικής υγείας και μπορεί να μειώσει σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και θανάτου από κάθε αιτία για άτομα όλων των μεγεθών».
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 20 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 398.716 ενήλικες από πολλές χώρες. Οι γυναίκες αποτελούσαν περίπου το ένα τρίτο των συμμετεχόντων, αριθμός σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με προηγούμενες μελέτες. Στην πλειονότητα των ερευνών, οι συμμετέχοντες θεωρούνταν σε καλή φυσική κατάσταση όταν η επίδοσή τους σε δοκιμασία αντοχής στην άσκηση ήταν υψηλότερη από το 20ό εκατοστημόριο της ηλικιακής τους ομάδας.
«Πιστεύω ότι αυτή η μελέτη θα βοηθήσει στην ενίσχυση του αυξανόμενου όγκου βιβλιογραφίας στη συζήτηση “άσκηση έναντι παχυσαρκίας”», δήλωσε ο Nathan Weeldryer, διδακτορικός φοιτητής κινησιολογίας στο UVA και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Ως κοινωνία, τείνουμε να εξισώνουμε το σωματικό βάρος ή το πάχος με την κατάσταση της υγείας. Η μελέτη μας, η οποία περιλαμβάνει το μεγαλύτερο και πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα παγκοσμίως μέχρι σήμερα, μαζί με πιο αυστηρή στατιστική ανάλυση σε σύγκριση με προηγούμενη έρευνα, στοχεύει να αλλάξει τις προοπτικές σχετικά με τη σχέση μεταξύ φυσικής κατάστασης και σωματικού λίπους. Ενώ έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε για να αλλάξουμε τις απόψεις του κοινού για την υγεία και το σωματικό βάρος, ελπίζω ότι μελέτες όπως η δική μας μπορούν να συμβάλουν σε μια αλλαγή στάσης», είπε.
Απώλεια βάρους και άσκηση: οδηγίες για τη σωματική δραστηριότητα
Η παχυσαρκία σχετίζεται με αρκετά προβλήματα υγείας, και για μεγάλο διάστημα η απώλεια βάρους θεωρείται τρόπος περιορισμού των επιπτώσεών τους. Ωστόσο, η απώλεια βάρους δεν είναι εύκολη και έχει τους δικούς της κινδύνους. «Οι περισσότεροι άνθρωποι που χάνουν βάρος το ξαναβρίσκουν», δήλωσε ο Glenn Gaesser, καθηγητής στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, πρώην μέλος ΔΕΠ του UVA και συν-συγγραφέας της μελέτης. Οι επαναλαμβανόμενοι κύκλοι απώλειας και αύξησης βάρους, δηλαδή οι δίαιτες γιο-γιο, συνδέονται με πολλούς κινδύνους για την υγεία, αντίστοιχους με εκείνους της παχυσαρκίας. Η καλύτερη καρδιοαναπνευστική, ή αλλιώς αερόβια, φυσική κατάσταση ενδέχεται να συμβάλει στην αποτροπή των αρνητικών επιπτώσεων της χρόνιας δίαιτας γιο-γιο».
Μόνο περίπου το 20% των ενηλίκων καλύπτει τις συστάσεις για σωματική δραστηριότητα του Υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ. Οι ισχύουσες οδηγίες προβλέπουν για τους ενήλικες 150 λεπτά δραστηριότητας μέτριας έντασης ή 75 λεπτά έντονης άσκησης την εβδομάδα, καθώς και μυϊκή ενδυνάμωση δύο ημέρες εβδομαδιαίως. Ακόμη και η έναρξη οποιασδήποτε αερόβιας άσκησης μπορεί να επιφέρει σημαντικό όφελος σε όσους δεν έχουν αερόβια φυσική κατάσταση.
«Η μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου θνησιμότητας από κάθε αιτία και καρδιαγγειακά νοσήματα συμβαίνει όταν τα άτομα που κάνουν πλήρη καθιστική ζωή αυξάνουν τη σωματική τους δραστηριότητα ή ασκούνται μέτρια», δήλωσε ο Angadi. «Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με δραστηριότητες όπως το γρήγορο περπάτημα αρκετές φορές την εβδομάδα με στόχο τη συσσώρευση περίπου 30 λεπτών την ημέρα».
Περισσότερες πληροφορίες: Nathan R Weeldreyer et al, Cardiorespiratory fitness, body mass index and mortality: a systematic review and meta-analysis, British Journal of Sports Medicine (2024). DOI: 10.1136/bjsports-2024-108748.
Συμπερασματικά
- Νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια αποδεικνύει ότι η καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση έχει μεγαλύτερη σημασία από το σωματικό βάρος για τη μακροχρόνια υγεία.
- Ακόμη και όταν είναι παχύσαρκα, τα άτομα με καλή φυσική κατάσταση έχουν παρόμοιο ή χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από εκείνον ατόμων φυσιολογικού βάρους αλλά με κακή φυσική κατάσταση.
- Η έρευνα υποδεικνύει σημαντικά οφέλη για την υγεία από την αερόβια άσκηση, ενώ η απώλεια βάρους δεν αποτελεί πάντα την πιο αποτελεσματική προσέγγιση.
- Οι ερευνητές καλούν την κοινωνία να επανεκτιμήσει τη σύνδεση της φυσικής κατάστασης με το σωματικό βάρος, καθώς η άσκηση μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της συνολικής υγείας.
- Περίπου το 20% των ενηλίκων ανταποκρίνεται στις οδηγίες σωματικής δραστηριότητας, ενώ η περισσότερη άσκηση μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο θνησιμότητας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/h-fysiki-katastasi-einai-pio-simantiki-apo-to-varos-gia-tin-ygeia/21550
