Τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης συνδέονται με εντονότερο «εγκέφαλο της εγκυμοσύνης» —γνωστό και ως «baby brain», «θολούρα» ή «momnesia»— σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Penn State. Ο όρος δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση, αλλά περιγράφει δυσκολίες συγκέντρωσης, κενά μνήμης και αφηρημάδα που μπορεί να βιώσουν οι έγκυες και οι νέες μητέρες. Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν αν η σωματική δραστηριότητα μπορεί να μειώσει αυτή τη νοητική θολούρα, αλλά διαπίστωσαν ότι η συναισθηματική κατάσταση, η άσκηση και οι γνωστικές δυσκολίες αλληλεπιδρούν με πιο σύνθετο τρόπο.
Στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Psychology & Health, οι γυναίκες που δήλωσαν ότι ασκούνταν περισσότερο δεν ανέφεραν κατά μέσο όρο λιγότερη νοητική θολούρα. Αντίθετα, όσες εμφάνιζαν περισσότερα συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης ανέφεραν εντονότερες δυσκολίες. Η άσκηση συνδέθηκε με λιγότερη θολούρα στις γυναίκες με υψηλά επίπεδα καταθλιπτικών συμπτωμάτων, αλλά ενδέχεται να συνδέθηκε με περισσότερες γνωστικές δυσκολίες στις νέες μητέρες με έντονα συμπτώματα άγχους.
«Περιμέναμε ότι η σωματική δραστηριότητα θα μείωνε την αφηρημάδα και τα κενά μνήμης, αλλά η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη», δήλωσε η Victoria Suhy, υποψήφια διδάκτορας κινησιολογίας στο Penn State και πρώτη συγγραφέας της μελέτης. «Η άσκηση μπορεί να μειώσει έμμεσα τη νοητική θολούρα στις γυναίκες με συμπτώματα κατάθλιψης, αλλά μπορεί να επιδεινώσει τις γνωστικές δυσκολίες σε γυναίκες με συμπτώματα άγχους. Πολλοί παράγοντες συνδυάζονται και συμβάλλουν σε αυτό το φαινόμενο. Αν θέλουμε να βοηθήσουμε τις νέες μητέρες να ξεπεράσουν τη νοητική θολούρα, δεν αρκεί η σωματική δραστηριότητα· χρειάζεται να ενθαρρύνουμε την ουσιαστική αυτοφροντίδα».
Πώς έγινε η μελέτη
Οι ερευνητές ζήτησαν από 56 γυναίκες στην κεντρική Πενσιλβάνια, οι οποίες βρίσκονταν περίπου στην 30ή εβδομάδα της εγκυμοσύνης, να συμπληρώσουν ερωτηματολόγια. Από αυτές, οι 46 απάντησαν στις ίδιες ερωτήσεις ξανά, έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό.
Οι συμμετέχουσες είχαν μέση ηλικία 30 ετών και ήταν πιθανότερο να είναι λευκές και απόφοιτες κολεγίου σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με τη σωματική άσκηση, τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους, καθώς και τις δυσκολίες στη μνήμη, την προσοχή και τη γλώσσα. Τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας αξιολογήθηκαν με βάση το αν οι γυναίκες πληρούσαν τις οδηγίες του Αμερικανικού Κολλεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων, οι οποίες συστήνουν 150 λεπτά άσκησης μέτριας έντασης την εβδομάδα.
«Στη μελέτη μας, τα συμπτώματα άγχους —όπως η υπερβολική ανησυχία, οι δυσκολίες στον ύπνο και τα προβλήματα συγκέντρωσης— και τα συμπτώματα κατάθλιψης —όπως η απελπισία, το αίσθημα αναξιότητας και η απώλεια όρεξης— συνδέονταν με εντονότερη νοητική θολούρα κατά την εγκυμοσύνη», ανέφερε η Suhy.
Οι γυναίκες που πληρούσαν τις οδηγίες σωματικής δραστηριότητας έτειναν να αναφέρουν λιγότερη νοητική θολούρα από τις υπόλοιπες συμμετέχουσες. Ωστόσο, οι διαφορές δεν ήταν στατιστικά σημαντικές και ενδέχεται να μην επαναληφθούν σε άλλες μελέτες, σημείωσαν οι ερευνητές. Η άσκηση, πάντως, συνδέθηκε με χαμηλότερα επίπεδα νοητικής θολούρας σε γυναίκες με έντονα συμπτώματα κατάθλιψης.
«Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η άσκηση μπορεί να είναι μια καλή επιλογή για τις γυναίκες που αισθάνονται πεσμένες ή απελπισμένες και θέλουν να αντιμετωπίσουν τη νοητική θολούρα της εγκυμοσύνης», δήλωσε η Danielle Symons Downs, καθηγήτρια κινησιολογίας και μαιευτικής και γυναικολογίας, καθώς και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Η άσκηση μπορεί να επιβαρύνει τις νέες μητέρες με άγχος
Η ερευνητική ομάδα προειδοποίησε ότι η άσκηση μπορεί να μην είναι ωφέλιμη για τις νέες μητέρες που εμφανίζουν έντονα συμπτώματα άγχους.
«Είναι πιθανό οι νέες μητέρες που έχουν περισσότερο άγχος και ακολουθούν τις οδηγίες σωματικής δραστηριότητας να πιέζουν υπερβολικά τον εαυτό τους», είπε η Suhy. «Ίσως προσπαθούν να κάνουν πάρα πολλά, κάτι που θα εξηγούσε γιατί η τήρηση των οδηγιών μπορεί να γίνει πρόσθετο βάρος. Αν μια γυναίκα αισθάνεται άγχος και ασκείται επειδή νιώθει υποχρεωμένη ή επειδή θέλει να χάσει το βάρος της εγκυμοσύνης, αυτό μπορεί στην πραγματικότητα να αυξήσει τις στιγμές κατά τις οποίες το μυαλό της την προδίδει».
Η Downs, αναπληρώτρια διευθύντρια του Ινστιτούτου Κοινωνικών Επιστημών του Penn State, τόνισε ότι οι έγκυες και οι νέες μητέρες χρειάζονται χρόνο και χώρο για να φροντίζουν συνειδητά τον εαυτό τους.
«Επειδή οι γυναίκες συχνά έχουν πολλές υποχρεώσεις, η αυτοφροντίδα θεωρείται μερικές φορές “εγωιστική” αντί για απαραίτητη, ιδιαίτερα κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό, όταν οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες στη νοητική θολούρα και στις συναισθηματικές αλλαγές», είπε η Downs. «Οι γυναίκες χρειάζεται να καταλάβουν ότι η αυτοφροντίδα και η παρατήρηση του εαυτού τους είναι αναγκαία στοιχεία της μητρότητας —ακόμη κι αν πρόκειται μόνο για πέντε λεπτά το πρωί και πέντε λεπτά πριν από τον ύπνο, ώστε να παρατηρούν τα συναισθήματά τους και να εντοπίζουν αν έχουν σημαντικές αλλαγές στη διάθεση ή σοβαρότερες γνωστικές δυσκολίες».
Οι ερευνητές πρόσθεσαν ότι οι γυναίκες θα πρέπει να ζητούν υποστήριξη από επαγγελματίες υγείας, συγγενείς και φίλους όταν τη χρειάζονται. Επίσης, οι οικείοι μιας εγκύου ή νέας μητέρας θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη συνολική ευημερία της.
«Αν είστε μέλος του υποστηρικτικού περιβάλλοντος μιας μητέρας, σκεφτείτε τι μπορείτε να κάνετε για να στηρίξετε τη σωματική, ψυχική και συναισθηματική της υγεία», είπε η Suhy. «Η εγκυμοσύνη, ο τοκετός και η νέα μητρότητα είναι περίοδοι με πολλές αλλαγές, κατά τις οποίες οι γυναίκες βιώνουν σημαντικές σωματικές, συναισθηματικές και ορμονικές μεταβολές. Δώστε μεγαλύτερη προσοχή στη διάθεση, τη μνήμη και τη σωματική της υγεία και βοηθήστε την να βρει χρόνο για να φροντίσει τον εαυτό της, με όποιον τρόπο ταιριάζει στην ίδια».
Στη μελέτη συμμετείχαν επίσης οι ερευνητές του Penn State Abigail Pauley, επίκουρη καθηγήτρια έρευνας κινησιολογίας, Owen Griffith, επίκουρος καθηγητής διδασκαλίας κινησιολογίας, και Jamie Whitney, υποψήφιος διδάκτορας κινησιολογίας.
Victoria A. Suhy και συν., «Εγκέφαλος της εγκυμοσύνης; Η σχέση ανάμεσα στην τήρηση των οδηγιών σωματικής δραστηριότητας κατά την εγκυμοσύνη, το στρες, το άγχος και τη γνωστική λειτουργία κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό», Psychology & Health (2026). DOI: 10.1080/08870446.2026.2733983.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/egkefalos-tis-egkymosynis-pos-syndeontai-i-askisi-to-agchos-kai-i-diathesi-me-ti-mnimi/24560
