Η δυσλεξία είναι μια συχνή μαθησιακή δυσκολία που επηρεάζει την ανάγνωση και τη γραφή, όμως μπορεί να φανεί και σε συμπεριφορές της καθημερινότητας έξω από το σχολείο. Ειδικοί αναφέρουν τρία λιγότερο εμφανή σημάδια: δυσκολία στην απομνημόνευση και την εκτέλεση οδηγιών, δυσκολίες στη φωνολογική επίγνωση και προβλήματα με τη μνήμη εργασίας.
Οι δυσκολίες αυτές ενδέχεται να οδηγήσουν σε λανθασμένη διάγνωση, καθώς συχνά εκλαμβάνονται ως ενδείξεις άλλων παθήσεων. Για τα άτομα με δυσλεξία, η ορθή διάγνωση έχει καθοριστική σημασία για την υποστήριξή τους, καθώς μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της αυτοεκτίμησης και της σχολικής τους επίδοσης.
Αν και η δυσλεξία σχετίζεται συχνά με δυσκολίες στην ανάγνωση και τη γραφή, ορισμένες πρώιμες ενδείξεις της εμφανίζονται στην καθημερινότητα, μακριά από το σχολικό περιβάλλον. Ειδικοί εξηγούν ποια σημάδια της δυσλεξίας είναι εύκολο να μην εντοπιστούν.
Τα τρία σημάδια της δυσλεξίας που μπορεί να εμφανίζονται εκτός σχολείου
Η δυσλεξία αποτελεί συχνή μαθησιακή δυσκολία και επηρεάζει την ανάγνωση, τη γραφή και την ορθογραφία. Υπολογίζεται ότι κάποια μορφή της αφορά περίπου ένα στα 10 άτομα. Παρότι δεν επηρεάζει τη νοημοσύνη, είναι δυνατό να έχει επιπτώσεις σε πολλούς τομείς της ζωής πέρα από τον γραμματισμό.
Τρεις ενδείξεις που μπορεί να παρατηρούνται εκτός σχολείου επισημαίνουν ειδικοί στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι ασχολούνται με νευροαναπτυξιακές παθήσεις.
«Η δυσκολία με τον γραμματισμό είναι μια θεμελιώδης πρόκληση – επηρεάζει την εμπειρία ενός ατόμου στην εκπαίδευση, την εργασία και συχνά την αυτοεκτίμησή του. Η δυσλεξία δεν συνδέεται με τη νοημοσύνη και εμφανίζεται σε ένα ευρύ φάσμα ικανοτήτων, αλλά η έγκαιρη αναγνώριση οδηγεί σε ταχύτερη παρέμβαση και πιο θετικές εκβάσεις», δήλωσε η Alicia Johnson, ειδική στις Αξιολογητής ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, σύμφωνα με το Express.
Υπάρχει πιθανότητα η δυσλεξία να διαγνωστεί λανθασμένα ως άλλη πάθηση;
Η δυσλεξία ενδέχεται να διαγνωστεί λανθασμένα, καθώς διάφορες νευροαναπτυξιακές διαταραχές παρουσιάζουν παρόμοιες δυσκολίες στην ανάγνωση, την προσοχή και την επεξεργασία της γλώσσας. Όταν τα συμπτώματα επικαλύπτονται, μπορεί να είναι δύσκολο να προσδιοριστεί τι βρίσκεται πίσω από τις μαθησιακές δυσκολίες ενός παιδιού.
Μερικές φορές, οι δυσκολίες στην ανάγνωση εκλαμβάνονται ως απροσεξία. Αντίστοιχα, καθυστερήσεις στη γλώσσα, οι δυσκολίες στα μαθηματικά, οι διαταραχές οπτικής επεξεργασίας ή τα προβλήματα κινητικού συντονισμού μπορεί να συγκαλύπτουν ή να θυμίζουν δυσλεξία. Καθώς αρκετές από αυτές τις παθήσεις επηρεάζουν παρόμοιες γνωστικές δεξιότητες, χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση, ώστε να γίνει σωστή διάγνωση και να προσφερθεί η κατάλληλη υποστήριξη.
Τη χαρακτηρίζει ως αναπτυξιακή κατάσταση, στην οποία συμβάλλουν γενετικοί, περιβαλλοντικοί και γνωστικοί παράγοντες. Ωστόσο, επισημαίνει ότι δεν έχουν απαντηθεί όλα τα ερωτήματα για τη συχνότητά της, τον τρόπο αξιολόγησης και τη σύνδεσή της με δυσκολίες στη γλώσσα και τα μαθηματικά.
Παθήσεις που ενδέχεται να εκληφθούν ως δυσλεξία
- ΔΕΠΥ: Και στις δύο παθήσεις, η δυσκολία στην προσοχή και η αργή ανάγνωση μπορεί να παρουσιάζουν ομοιότητες.
- Αναπτυξιακή γλωσσική διαταραχή (ΑΓΔ): Οι δύο καταστάσεις συνδέονται με δυσκολίες στην επεξεργασία της γλώσσας, οι οποίες επηρεάζουν την ανάπτυξη της ανάγνωσης.
- Δυσαριθμησία: Συχνά συνυπάρχουν μαθησιακές δυσκολίες στην ανάγνωση και στα μαθηματικά, ενώ οι δύο τομείς μοιράζονται κοινούς γνωστικούς παράγοντες κινδύνου.
- Διαταραχές οπτικής επεξεργασίας: Η αναγνώριση των λέξεων μπορεί να επηρεαστεί από δυσκολίες στην οπτική αντίληψη ή στην οπτική προσοχή.
- Αναπτυξιακή διαταραχή του συντονισμού των κινήσεων (δυσπραξία): Η αργή επεξεργασία πληροφοριών, οι δυσκολίες στη γραφή και στην αλληλουχία ενεργειών μπορεί να έχουν κοινά σημεία με τη δυσλεξία.
Ενδείξεις δυσλεξίας πέρα από την ανάγνωση και τη γραφή
- Δυσκολία να απομνημονεύσει κανείς ακολουθίες ή να ακολουθήσει οδηγίες με πολλά διαδοχικά βήματα.
- Προβλήματα στη φωνολογική επίγνωση, δηλαδή στην αναγνώριση ή τον χειρισμό των ήχων.
- Δυσκολίες στη μνήμη εργασίας, καθώς και στην οργάνωση και τη διαχείριση του χρόνου.
Σύμφωνα με το NHS, τα άτομα με δυσλεξία είναι πιθανό να κατανοούν καλά τις προφορικές πληροφορίες, ενώ να δυσκολεύονται να επεξεργαστούν γραπτό υλικό. Ανάμεσα στα συχνά σημάδια είναι η αργή ανάγνωση ή γραφή, η σύγχυση ανάμεσα σε γράμματα, η αποφυγή εργασιών που απαιτούν γραφή, η κακή ορθογραφία και η δυσκολία στον προγραμματισμό.
Όταν η δυσλεξία παραμένει αδιάγνωστη, οι γονείς μπορεί να εντοπίσουν επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις στις σχολικές αναφορές. Ενδεικτικά, ένα παιδί χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει εργασίες ανάγνωσης ή γραφής, δυσκολεύεται να ακολουθήσει διαδοχικές οδηγίες ή εμφανίζει σαφή απόσταση ανάμεσα στις προφορικές και τις γραπτές δεξιότητές του.
Τα παιδιά με αδιάγνωστη δυσλεξία ενδέχεται να δείχνουν περισσότερο αφηρημένα ή απογοητευμένα στο σχολείο σε σύγκριση με το σπίτι. «Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να επικοινωνεί μια δυσκολία. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν οι ‘εκρήξεις’ συνδέονται με εργασίες ανάγνωσης και γραφής», αναφέρουν οι ειδικοί.
Η ακριβής διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη για παιδιά και ενήλικες. Μπορεί να ενισχύσει την αυτοεκτίμηση, καθώς αναδεικνύει ότι οι μαθησιακές δυσκολίες δεν οφείλονται στη νοημοσύνη ή στην προσπάθεια. Παράλληλα, μέσα όπως οι υποστηρικτικές τεχνολογίες και οι προσαρμογές στις εξετάσεις ενδέχεται να συμβάλουν σε καλύτερη ακαδημαϊκή επίδοση.
Η δυσλεξία συχνά εμφανίζεται μαζί με άλλες παθήσεις, όπως το ΔΕΠΥ. Έτσι, ο εντοπισμός της μίας μπορεί να διευκολύνει και την έγκαιρη αναγνώριση της άλλης.
Συνοπτικά
- Οι επιπτώσεις της δυσλεξίας δεν περιορίζονται στις δυσκολίες γραφής και ανάγνωσης, αλλά μπορεί να αποτυπώνονται και σε συμπεριφορές εκτός σχολικού περιβάλλοντος.
- Μεταξύ των τριών λιγότερο εμφανών ενδείξεων είναι η δυσκολία να συγκρατήσει κανείς οδηγίες, η φωνολογική επίγνωση και η μνήμη εργασίας.
- Οι συγκεκριμένες δυσκολίες είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε εσφαλμένες διαγνώσεις, επειδή συχνά εκλαμβάνονται ως άλλες μαθησιακές διαταραχές.
- Η κατάλληλη διάγνωση έχει καθοριστική σημασία για την υποστήριξη των ατόμων με δυσλεξία και μπορεί να ενισχύσει την αυτοεκτίμηση και την ακαδημαϊκή τους επίδοση.
- Άτομα με δυσλεξία ενδέχεται να αντιλαμβάνονται εύκολα όσα ακούν, ενώ να δυσκολεύονται με το γραπτό περιεχόμενο, κάτι που μπορεί να επηρεάζει τη συμπεριφορά τους στο σχολείο.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/dyslexia-ta-3-siopira-simadia-sti-symperifora-poy-den-schetizontai-me-to-scholeio/22868
