Η έννοια του «joyspan», την οποία διαμόρφωσε η γεροντολόγος Kerry Burnight, αφορά το πώς οι άνθρωποι μπορούν να δημιουργούν χαρά και να τη διατηρούν για μεγαλύτερο διάστημα, ιδίως στο δεύτερο μισό της ζωής τους.
Σε μια περίοδο όπου η πίεση και το burnout είναι συχνά, η χαρά θεωρείται σημαντική για την ψυχική υγεία, καθώς συμβάλλει στην ανθεκτικότητα και στην ποιότητα των σχέσεων.
Σύμφωνα με το joyspan, η χαρά δεν περιορίζεται σε μια παροδική αίσθηση: αποτελεί δεξιότητα που χρειάζεται φροντίδα και εξάσκηση, ώστε να μπορούμε να εντοπίζουμε και να κρατάμε τις θετικές στιγμές ακόμη και σε δύσκολες περιστάσεις.
Μπορεί να είναι ένα γεύμα με αγαπημένα πρόσωπα, ένας περίπατος δίπλα στη θάλασσα, ένα γέλιο που προκύπτει αυθόρμητα ή ένα μικρό νέο που μας αλλάζει τη διάθεση. Όλοι έχουμε γνωρίσει τέτοιες στιγμές χαράς: έρχονται απρόσμενα, μας αγγίζουν, αλλά πολλές φορές σβήνουν γρήγορα μέσα στις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Αν, αντί να είναι σύντομες, μπορούσαμε να τις παρατείνουμε και να τις καλλιεργούμε; Αυτή είναι η ιδέα πίσω από τον όρο joyspan.
Η έννοια είναι σχετικά καινούργια και κερδίζει έδαφος στην ψυχολογία και την ευεξία. Αντί να εστιάζει στο «πώς θα νιώσω χαρά τώρα», στρέφει την προσοχή στο πώς μπορεί κανείς να διαμορφώσει μια ζωή με περισσότερη χαρά, που διαρκεί και αντέχει.
Τι περιγράφει το joyspan;
Η γεροντολόγος Kerry Burnight επινόησε τον όρο joyspan για να περιγράψει την ικανότητα δημιουργίας, διατήρησης και επέκτασης της χαράς, κυρίως στο δεύτερο μισό της ζωής.
Το lifespan αναφέρεται στη διάρκεια της ζωής μας· αντίστοιχα, το joyspan μπορεί να αποδοθεί ως η «διάρκεια της χαράς» σε αυτήν.
Με άλλα λόγια, το joyspan προτείνει να αντιμετωπίζουμε τη χαρά όχι ως τυχαίο και σύντομο συναίσθημα, αλλά ως εσωτερική ικανότητα που καλλιεργείται με φροντίδα, επίγνωση και καθημερινή εξάσκηση.
Γιατί το joyspan αποκτά σήμερα ιδιαίτερη σημασία
Πολλοί άνθρωποι σήμερα βιώνουν εξάντληση, ψυχική κόπωση και γενικότερη δυσαρέσκεια. Το burnout, το χρόνιο στρες, η απαίτηση για συνεχή απόδοση και η υπερδιέγερση που συνοδεύει την ψηφιακή ζωή δυσκολεύουν την εύρεση χώρου για ουσιαστική χαρά.
Παρόλα αυτά, η χαρά αποτελεί σημαντικό προστατευτικό παράγοντα για την ψυχική υγεία.
Η ψυχολογία αναγνωρίζει ότι τα θετικά συναισθήματα έχουν οφέλη πέρα από τη στιγμιαία βελτίωση της διάθεσης. Μπορούν να ενισχύσουν:
- την ψυχική ανθεκτικότητα,
- τη ρύθμιση των συναισθημάτων,
- το επίπεδο των σχέσεων,
- την αίσθηση ότι η ζωή έχει νόημα,
- καθώς και τη μακροπρόθεσμη συνολική ευεξία.
Όταν η καθημερινότητα είναι απαιτητική, η χαρά συχνά αντιμετωπίζεται ως κάτι επιφανειακό ή λιγότερο σημαντικό. Ωστόσο, η θετική ψυχολογία δείχνει ότι τα θετικά συναισθήματα μπορούν να αποτελέσουν «ψυχικά αποθέματα».
Η θεωρία broaden-and-build της Barbara Fredrickson υποστηρίζει ότι συναισθήματα όπως η χαρά, η ευγνωμοσύνη και η ηρεμία μάς δίνουν τη δυνατότητα να:
- διευρύνουμε τον τρόπο σκέψης μας,
- εντοπίζουμε περισσότερες πιθανές λύσεις,
- αναπτύσσουμε καλύτερες κοινωνικές σχέσεις,
- και καλλιεργούμε ισχυρότερη ψυχική ανθεκτικότητα.
Το joyspan δεν απαιτεί να νιώθουμε χαρούμενοι κάθε στιγμή ούτε σημαίνει ότι παραβλέπουμε τις δυσκολίες.
Αντίθετα, δείχνει ότι μπορούμε, ακόμη κι όταν η ζωή έχει απαιτήσεις, να:
- εντοπίζουμε τις φωτεινές στιγμές,
- τους δίνουμε λίγο περισσότερο χρόνο,
- και καλλιεργούμε σταδιακά μια σταθερότερη αίσθηση ευημερίας.
Η χαρά, λοιπόν, δεν εξαφανίζει τις δυσκολίες· μπορεί να συνυπάρχει μαζί τους και να μας βοηθά να τις αντιμετωπίζουμε με μεγαλύτερη αντοχή.
Τα βασικά για το joyspan
- Ο όρος «joyspan», που επινόησε η γεροντολόγος Kerry Burnight, περιγράφει την ικανότητα να δημιουργούμε και να παρατείνουμε τη χαρά, κυρίως στο δεύτερο μισό της ζωής.
- Στη σημερινή εποχή, το joyspan αναδεικνύει τη σημασία της χαράς για την ψυχική υγεία, καθώς ενισχύει την ανθεκτικότητα και την ποιότητα των σχέσεων.
- Η χαρά είναι δεξιότητα που καλλιεργείται με φροντίδα και εξάσκηση, βοηθώντας μας να αναγνωρίζουμε και να διατηρούμε τις θετικές στιγμές ακόμη και σε δύσκολες περιόδους.
- Θετικά συναισθήματα, όπως η χαρά, συμβάλλουν στην ψυχική ανθεκτικότητα και την ευεξία, δημιουργώντας «ψυχικά αποθέματα» για την αντιμετώπιση των προκλήσεων.
- Joyspan δεν σημαίνει μόνιμη ευτυχία. Σημαίνει να προσέχουμε και να παρατείνουμε τις φωτεινές στιγμές, ενδυναμώνοντας την ικανότητά μας να αντέχουμε τις δυσκολίες της ζωής.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/joyspan-to-dokimasmeno-antidoto-sto-burnout/23981
