Η βίγκαν διατροφή μπορεί να περιορίσει αισθητά το διαιτητικό φορτίο οξέος, κάτι που έχει συσχετιστεί με την απώλεια βάρους και την καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες. Από την άλλη, όταν το διαιτολόγιο περιλαμβάνει πολλά ζωικά προϊόντα και κρέας, αυξάνεται η οξύτητα στον οργανισμό, η οποία συνδέεται με φλεγμονές και παχυσαρκία.
Σε πρόσφατη τυχαιοποιημένη μελέτη, όσοι ακολούθησαν βίγκαν δίαιτα έχασαν περίπου 6 κιλά. Στην ομάδα που ακολούθησε μεσογειακή διατροφή δεν καταγράφηκαν μεταβολές. Οι ερευνητές αναδεικνύουν τα οφέλη που μπορεί να έχει για την υγεία η αλκαλοποιητική επίδραση των φυτικών τροφών.
Η αυξημένη πρόσληψη οξέων μέσω της διατροφής έχει συνδεθεί με χρόνια μεταβολική οξέωση χαμηλού βαθμού, φλεγμονή και παχυσαρκία. Παράλληλα, σύμφωνα με μελέτες, υπάρχει σχέση δόσης-απόκρισης ανάμεσα στο διαιτητικό φορτίο οξέος, στη συχνότητα του μεταβολικού συνδρόμου και στον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Στο κρέας, στο ψάρι, στα αυγά, στο τυρί, αλλά και σε ορισμένα δημητριακά, ο φώσφορος και η πρωτεΐνη της διατροφής απελευθερώνουν πρόδρομες ουσίες οξέων. Τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά, αντίθετα, έχουν αλκαλοποιητική επίδραση. Με τις αλκαλικές δίαιτες έχουν συσχετιστεί αρκετά οφέλη για την υγεία, ανάμεσά τους η απώλεια βάρους, η βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και η μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Οι θετικές επιδράσεις της μεσογειακής και της βίγκαν δίαιτας στην υγεία έχουν εξεταστεί επί μακρόν. Ωστόσο, παραμένει προς διερεύνηση το πόσο επηρεάζουν αυτά τα διατροφικά πρότυπα το όξινο φορτίο της διατροφής.
Σε τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή που έγινε στη Γερμανία το 2021, η βίγκαν διατροφή μείωσε αισθητά το διαιτητικό φορτίο οξέος σε σύγκριση με ένα διατροφικό σχήμα πλούσιο σε κρέας. Σε δεύτερη τυχαιοποιημένη μελέτη με 244 υπέρβαρους ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μείωση του φορτίου οξέος συνδέθηκε με vegan διατροφή, καθώς και με απώλεια βάρους, καλύτερη σύσταση σώματος και αυξημένη ευαισθησία στην ινσουλίνη, ανεξάρτητα από την ενεργειακή πρόσληψη.
Καθώς δεν υπάρχουν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές για την επίδραση της μεσογειακής δίαιτας στο διαιτητικό φορτίο οξέος, η συγκεκριμένη διασταυρούμενη δοκιμή έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα ευρήματά της έδειξαν ότι το φορτίο οξέος ήταν σημαντικά χαμηλότερο με μια βίγκαν δίαιτα χαμηλών λιπαρών παρά με μεσογειακή διατροφή, και συνδέθηκε με απώλεια βάρους. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Nutrition.
«Η κατανάλωση τροφών που παράγουν οξύ, όπως το κρέας, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά, μπορεί να αυξήσει το φορτίο οξέος στη διατροφή ή την ποσότητα των οξέων που καταναλώνονται, προκαλώντας φλεγμονή που συνδέεται με την αύξηση βάρους. Αλλά η αντικατάσταση των ζωικών προϊόντων με φυτικές τροφές όπως φυλλώδη λαχανικά, μούρα και όσπρια μπορεί να βοηθήσει στην προώθηση της απώλειας βάρους και στη δημιουργία ενός υγιούς μικροβιώματος του εντέρου», ανέφερε η Hana Kahleova, κύρια συγγραφέας της μελέτης
Στη νέα μελέτη συμμετείχαν 62 υπέρβαροι ενήλικες, οι οποίοι κατανεμήθηκαν τυχαία σε μεσογειακή ή βίγκαν δίαιτα χαμηλών λιπαρών για 16 εβδομάδες. Ακολούθησε περίοδος κάθαρσης τεσσάρων εβδομάδων και στη συνέχεια οι συμμετέχοντες ακολούθησαν για ακόμη 16 εβδομάδες την άλλη δίαιτα.
Οι ερευνητές υπολόγισαν το διαιτητικό φορτίο οξέος με βάση τα διατροφικά αρχεία των συμμετεχόντων. Συνήθως χρησιμοποιούνται δύο δείκτες για την εκτίμησή του: το Δυνητικό Νεφρικό Φόρτιο Οξέος (PRAL) και η Καθαρή Ενδογενής Παραγωγή Οξέος (NEAP). Όσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία, τόσο μεγαλύτερο είναι το φορτίο οξέος της διατροφής.
Η κατανάλωση ζωικών προϊόντων —όπως κρέας, ψάρι, αυγά και τυρί— οδηγεί τον οργανισμό στην παραγωγή περισσότερου οξέος και αυξάνει το φορτίο οξέος της διατροφής. Αυτό έχει συνδεθεί με χρόνια φλεγμονή, η οποία διαταράσσει τον μεταβολισμό και μπορεί να συμβάλει σε αύξηση του σωματικού βάρους. Οι φυτικές δίαιτες, με πιο αλκαλικό χαρακτήρα, συνδέονται με απώλεια βάρους, καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη και χαμηλότερη αρτηριακή πίεση.
Στη νέα ανάλυση, οι τιμές και στους δύο δείκτες, PRAL και NEAP, υποχώρησαν σημαντικά με τη βίγκαν διατροφή, ενώ στη μεσογειακή διατροφή δεν υπήρξε σημαντική μεταβολή. Η πτώση του διαιτητικού φορτίου οξέος συσχετίστηκε με την απώλεια βάρους, και η σχέση παρέμεινε στατιστικά σημαντική ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση των αλλαγών στην ενεργειακή πρόσληψη. Με τη βίγκαν διατροφή το βάρος μειώθηκε κατά περίπου 6 κιλά, ενώ με τη μεσογειακή διατροφή δεν άλλαξε.
Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι η βίγκαν διατροφή έχει αλκαλοποιητική επίδραση, ανεβάζοντας το επίπεδο pH του σώματος και περιορίζοντας την οξύτητά του, κάτι που μπορεί επίσης να συμβάλει στην απώλεια βάρους.
Στις κορυφαίες τροφές με αλκαλοποιητική δράση περιλαμβάνονται τα φυλλώδη λαχανικά και άλλα λαχανικά, όπως το μπρόκολο, τα παντζάρια, τα σπαράγγια, το σκόρδο, τα καρότα και το λάχανο. Στα φρούτα συγκαταλέγονται τα μούρα, τα μήλα, τα κεράσια, τα βερίκοκα ή το πεπόνι. Επίσης, αλκαλοποιητικές επιλογές είναι όσπρια, όπως οι φακές, τα ρεβίθια, τα μπιζέλια, τα φασόλια ή η σόγια, καθώς και δημητριακά όπως η κινόα ή το κεχρί.
Για περισσότερα στοιχεία, δείτε τη μελέτη των Kahleova, H., et al. (2025), στο Frontiers in Nutrition: Διατροφικό όξινο φορτίο στη μεσογειακή και στη vegan διατροφή — δευτερογενής ανάλυση τυχαιοποιημένης δοκιμής διασταυρούμενου σχεδιασμού. DOI: doi.org/10.3389/fnut.2025.1634215.
Συνοπτικά
- Μειώνοντας την οξύτητα του οργανισμού, η βίγκαν διατροφή συμβάλλει τόσο στην καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη όσο και στην απώλεια βάρους.
- Συγκριτική μελέτη κατέγραψε απώλεια περίπου 6 κιλών στους συμμετέχοντες που ακολούθησαν βίγκαν δίαιτα, χωρίς μεταβολές στην ομάδα με μεσογειακή διατροφή.
- Αλκαλοποιητική δράση ασκούν οι φυτικές τροφές, σε αντίθεση με τα ζωικά προϊόντα, τα οποία επιβαρύνουν τον οργανισμό με περισσότερο όξινο φορτίο, ευνοώντας τις φλεγμονές και την παχυσαρκία.
- Η χαμηλότερη αρτηριακή πίεση και η απώλεια βάρους συγκαταλέγονται στα οφέλη με τα οποία συνδέονται οι αλκαλικές δίαιτες.
- Σύμφωνα με τα ευρήματα της νέας έρευνας, στη διαμόρφωση υγιούς εντερικού μικροβιώματος μπορεί να βοηθήσει η βίγκαν διατροφή.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-vigkan-diatrofi-exoydeteronei-tin-oxytita-kai-epitachynei-tin-apoleia-varoys/12795
