Η έκθεση στον τεχνητό φωτισμό τη νύχτα μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τον εγκέφαλο και την υγεία, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Brain Medicine. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η έκθεση στο φως τις νυχτερινές ώρες διαταράσσει τους κιρκάδιους ρυθμούς και επηρεάζει την ανοσολογική λειτουργία, τον ύπνο και τη διάθεση, ενώ ενδέχεται να συμβάλλει στην ανάπτυξη προβλημάτων όπως η κατάθλιψη και ο διαβήτης.
Μεταξύ των πιο ευάλωτων ομάδων είναι οι εργαζόμενοι σε βάρδιες, καθώς βρίσκονται κάτω από φως σε ώρες που κανονικά επικρατεί σκοτάδι. Για την προστασία των φυσικών βιολογικών ρυθμών, οι ερευνητές εισηγούνται, μεταξύ άλλων, κεχριμπαρένιο φωτισμό και αλλαγές στη διαμόρφωση των εργασιακών χώρων.
Στις 3 τα ξημερώματα, αντί να κοιμόμαστε, μπορεί να χαζεύουμε στο κινητό ή να παρακολουθούμε μια σειρά στην αναμμένη οθόνη του λάπτοπ. Για πολλούς αποτελεί καθημερινότητα, αλλά έχουμε σκεφτεί πώς επιδρά στον εγκέφαλο η νυχτερινή έκθεση στο τεχνητό φως; Τι δείχνει η νέα έρευνα;
Αν και αυτή η συνήθεια μοιάζει ακίνδυνη και χαρακτηριστική της σύγχρονης ζωής, μπορεί να καταστρέψει τη λειτουργία του εγκεφάλου και να επηρεάσει δυσμενώς ολόκληρο τον οργανισμό. Μπορεί να αποδιοργανώσει το σώμα μας και, ενδεχομένως, να συμβάλει στην ανάπτυξη προβλημάτων υγείας.
Πώς μεταβάλλεται η λειτουργία του εγκεφάλου
Σε τέτοιες συνθήκες, το εσωτερικό βιολογικό ρολόι απορρυθμίζεται και η λειτουργία του εγκεφάλου αλλάζει ουσιαστικά. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Brain Medicine, εξετάζει τις επιδράσεις των διαταραγμένων κιρκάδιων ρυθμών στην ανοσολογική λειτουργία, τη νευροφλεγμονή, τον μεταβολισμό, τον ύπνο και τη διάθεση.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκαν εργαζόμενοι σε βάρδιες και ασθενείς σε νοσοκομεία, οι οποίοι εκτίθενται αδιάκοπα σε φως όταν το σώμα τους αναμένει σκοτάδι. Τα ευρήματα αφορούν περισσότερα από τις συνήθεις δυσκολίες ύπνου: υποδεικνύουν ότι η φωτορρύπανση μπορεί να συμβάλλει στην κατάθλιψη, στο άγχος και στις μεταβολικές διαταραχές.
Γιατί ο εγκέφαλος είναι προσαρμοσμένος στην εναλλαγή φωτός και σκότους
Η ανθρώπινη εξέλιξη διαμορφώθηκε μέσα σε εκατομμύρια χρόνια με σταθερούς κύκλους ημέρας και νύχτας. Στον εγκέφαλο υπάρχει ένα «κύριο ρολόι»: μια μικρή ομάδα κυττάρων που ρυθμίζει την απελευθέρωση ορμονών, τις μεταβολές στη θερμοκρασία του σώματος και την ενεργοποίηση ή απενεργοποίηση διαφόρων οργάνων.
Το τεχνητό φως που εισέρχεται στα μάτια τη νύχτα παραπλανά αυτό το εσωτερικό χρονόμετρο. Έτσι, ο εγκέφαλος λαμβάνει λανθασμένες πληροφορίες για την ώρα και διαταράσσεται ο φυσικός ρυθμός που ρυθμίζει σχεδόν όλες τις βιολογικές λειτουργίες του οργανισμού.
Η έρευνα εξετάζει τις συνέπειες αυτής της απορρύθμισης στον εγκέφαλο και στο σώμα, καταγράφοντας μεταβολές σε διαφορετικές λειτουργίες.
Οι εργαζόμενοι σε βάρδιες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Όπως αναφέρει η μελέτη, στις ΗΠΑ περίπου το 15% των εργαζομένων, μεταξύ αυτών νοσηλευτές, εργάτες σε εργοστάσια και φύλακες, δουλεύει σε ωράρια που βρίσκονται διαρκώς σε σύγκρουση με το φυσικό βιολογικό ρολόι. Οι επιστήμονες της έρευνας διαπιστώνουν ότι οι εργαζόμενοι αυτοί έχουν αυξημένο κίνδυνο προβλημάτων υγείας, πέρα από την απλή κόπωση.
Στον οργανισμό ενδέχεται να παρατηρηθούν, μεταξύ άλλων, οι παρακάτω αλλαγές:
- Όταν υπάρχει φως στις ώρες που προορίζονται για ύπνο, μεταβάλλεται ο τρόπος με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται τη γλυκόζη και αυξάνεται ο κίνδυνος διαβήτη.
- Επηρεάζεται η λειτουργία των ορμονών που ρυθμίζουν την πείνα και τον κορεσμό, γεγονός που ίσως εξηγεί τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας μεταξύ όσων εργάζονται σε βάρδιες.
- Όταν απορρυθμίζονται οι κιρκάδιοι ρυθμοί, αυξάνεται η νευροφλεγμονή, ένας παράγοντας που συνδέεται με την κατάθλιψη και το άγχος.
- Οι ορμόνες του στρες χάνουν τη σταθερότητά τους, παρότι κανονικά ακολουθούν προβλέψιμο ημερήσιο κύκλο, με πιθανές επιπτώσεις στον έλεγχο του σακχάρου και στο ανοσοποιητικό σύστημα.
Οι προτάσεις των ερευνητών
Οι ερευνητές αξιολόγησαν συσκευές που εκπέμπουν φως στο μπλε φάσμα, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για να βοηθούν νοσηλευτές σε νυχτερινές βάρδιες να επαναφέρουν το βιολογικό τους ρολόι στη φυσιολογική λειτουργία, βελτιώνοντας παράλληλα τον ύπνο, τη σκέψη και τη διάθεσή τους.
Ως απλές πιθανές παρεμβάσεις, οι ερευνητές αναφέρουν τον κεχριμπαρένιο ή κόκκινο φωτισμό το βράδυ και τη χρήση κουρτινών συσκότισης. Προτείνουν επίσης να σχεδιάζονται οι χώροι εργασίας με τρόπο που να λαμβάνει υπόψη τους φυσικούς ρυθμούς του σώματος.
Συνοπτικά
- Το τεχνητό φως τη νύχτα είναι δυνατό να απορρυθμίσει τους κιρκάδιους ρυθμούς και να επηρεάσει την υγεία τόσο του εγκεφάλου όσο και του οργανισμού.
- Μεγαλύτερη ευαισθησία σε αυτές τις επιπτώσεις έχουν οι εργαζόμενοι σε βάρδιες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο για κατάθλιψη, άγχος και διαβήτη.
- Για να υποστηριχθούν οι φυσικοί βιολογικοί ρυθμοί, η έρευνα εισηγείται κεχριμπαρένιο φωτισμό και αλλαγές στη διαμόρφωση των χώρων εργασίας.
- Στις σοβαρές συνέπειες που σχετίζονται με τη νυχτερινή έκθεση στο φως συγκαταλέγονται οι διαταραχές του ύπνου και η νευροφλεγμονή.
- Με σωστή ρύθμιση του φωτισμού είναι δυνατό να ενισχυθούν η ποιότητα του ύπνου και η διάθεση όσων εργάζονται σε νυχτερινές βάρδιες.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/egkefalos-giati-lachtara-na-vythistei-sto-skotadi/16060
