Νόσος Addison: Συμπτώματα, αίτια, διάγνωση και αντιμετώπιση

Η νόσος Addison, ή πρωτοπαθής επινεφριδιακή ανεπάρκεια, είναι μια σπάνια πάθηση κατά την οποία τα επινεφρίδια —μικροί αδένες πάνω από τους νεφρούς— δεν λειτουργούν σωστά. Συνήθως μπορεί να αντιμετωπιστεί με φαρμακευτική αγωγή.

Συμπτώματα της νόσου Addison

Πολλά από τα συμπτώματα της νόσου Addison εμφανίζονται και σε άλλες παθήσεις. Μπορεί να περιλαμβάνουν:

• έντονη κόπωση
• περιοχές του δέρματος πιο σκούρες από το γύρω δέρμα, κάτι που μπορεί να είναι δυσκολότερο να διακριθεί σε καστανό ή μαύρο δέρμα
• απώλεια όρεξης, απώλεια βάρους, πόνο στην κοιλιά, ναυτία ή εμετό και έντονη επιθυμία για αλμυρά τρόφιμα
• ζάλη ή αίσθημα λιποθυμίας όταν σηκώνεστε όρθιοι
• πόνο στις αρθρώσεις, μυϊκή αδυναμία και μυϊκές κράμπες
• πονοκέφαλο
• ελαφρώς αυξημένη θερμοκρασία
• δίψα και συχνή ανάγκη για ούρηση
• δυσκολία συγκέντρωσης
• άγχος και κατάθλιψη

Η νόσος Addison εμφανίζεται συχνότερα σε ενήλικες ηλικίας 30 έως 50 ετών, αλλά μπορεί να προσβάλει και παιδιά.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Αν πιστεύετε ότι εσείς ή το παιδί σας μπορεί να έχετε νόσο Addison, επικοινωνήστε με γιατρό.

Εξετάσεις για τη νόσο Addison

Αν ο γιατρός υποψιαστεί τη νόσο σε εσάς ή στο παιδί σας, θα σας παραπέμψει σε ειδικό. Συνήθως πρόκειται για ενδοκρινολόγο, ενώ τα παιδιά συχνά παραπέμπονται σε παιδίατρο.

Ο ειδικός θα ρωτήσει για τα συμπτώματα και μπορεί να ζητήσει:

• εξέταση για να αξιολογηθεί η λειτουργία των επινεφριδίων, με έλεγχο δειγμάτων αίματος πριν και μετά από ένεση φαρμάκου που ονομάζεται Synacthen
• αιματολογικές εξετάσεις για τον έλεγχο των ορμονών και της λειτουργίας του θυρεοειδούς

Αντιμετώπιση της νόσου Addison

Δεν υπάρχει σήμερα θεραπεία που να εξαλείφει τη νόσο Addison, αλλά υπάρχουν φάρμακα που βοηθούν στη διαχείρισή της. Τα επινεφρίδια δεν παράγουν αρκετές ορμόνες, μεταξύ των οποίων και στεροειδείς ορμόνες. Η βασική αντιμετώπιση είναι η λήψη στεροειδών φαρμάκων για την αναπλήρωση των ορμονών που λείπουν.

Τα φάρμακα που μπορεί να χορηγηθούν περιλαμβάνουν:

• υδροκορτιζόνη
• πρεδνιζολόνη
• φλουδροκορτιζόνη

Συνήθως χρειάζεται να παίρνετε το φάρμακο καθημερινά για όλη σας τη ζωή. Είναι σημαντικό να έχετε πάντα επαρκή ποσότητα, ώστε να μην ξεμείνετε.

Σε ορισμένες περιστάσεις μπορεί να χρειαστεί να πάρετε επιπλέον φάρμακο, για παράδειγμα όταν είστε άρρωστοι, πριν από χειρουργική επέμβαση ή σε περιόδους έντονου στρες, όπως όταν δίνετε εξετάσεις. Ο ειδικός σας θα σας καθοδηγήσει σχετικά.

Αν λαμβάνετε στεροειδή, να έχετε πάντα μαζί σας κάρτα επείγουσας ανάγκης για τη στεροειδή αγωγή. Ενημερώνει τους επαγγελματίες υγείας ότι έχετε νόσο Addison και ότι λαμβάνετε φάρμακα τα οποία δεν πρέπει να διακόπτονται απότομα. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιείτε ιατρικό κόσμημα ή βραχιόλι που αναγράφει την πάθηση και τα φάρμακα που παίρνετε.

Επινεφριδιακή κρίση: η σοβαρότερη επιπλοκή

Η επινεφριδιακή κρίση είναι η σοβαρότερη επιπλοκή της νόσου Addison. Κατά τη διάρκειά της, τα συμπτώματα επιδεινώνονται πολύ γρήγορα. Μπορεί να πυροδοτηθεί από λοίμωξη, ατύχημα ή τραυματισμό, καθώς και από χειρουργική επέμβαση.

Μπορεί να προκαλέσει:

• σοβαρή αφυδάτωση
• χαμηλή αρτηριακή πίεση
• σπασμούς
• απώλεια συνείδησης
• εγκεφαλικό επεισόδιο
• αιφνίδια καρδιακή ανακοπή

Η επινεφριδιακή κρίση είναι επείγουσα ιατρική κατάσταση και συνήθως αντιμετωπίζεται με ένεση στεροειδούς φαρμάκου. Θα πρέπει να σας δοθεί κιτ έκτακτης ανάγκης, ώστε να μπορείτε να κάνετε μόνοι σας την ένεση αν χρειαστεί. Ο ειδικός μπορεί επίσης να εκπαιδεύσει εσάς ή τον φροντιστή σας για το τι πρέπει να κάνετε.

Αν έχετε νόσο Addison και τα συμπτώματα επιδεινωθούν ξαφνικά ή εμφανίσετε τα παρακάτω, καλέστε το 166 για επείγουσα βοήθεια:

• γρήγορο καρδιακό ρυθμό
• έντονη ζάλη ή αίσθημα λιποθυμίας, ιδιαίτερα όταν σηκώνεστε αφού καθόσασταν ή ξαπλώνατε
• έντονο πόνο στην κοιλιά ή στα πλευρά
• μυϊκή αδυναμία, πόνο ή σπασμούς
• πονοκέφαλο που δεν υποχωρεί
• ναυτία ή εμετό
• έντονη υπνηλία, ευερεθιστότητα ή σύγχυση
• σπασμούς
• απώλεια συνείδησης

Αυτά μπορεί να είναι σημάδια επινεφριδιακής κρίσης. Καλέστε το 166 ακόμη κι αν έχετε ήδη κάνει μόνοι σας την επείγουσα ένεση στεροειδούς.

Πώς επηρεάζει η νόσος Addison την καθημερινότητα

Η νόσος Addison είναι σοβαρή πάθηση και μπορεί να είναι δύσκολο να ζει κανείς με αυτήν. Χρειάζεται να θυμάστε να παίρνετε καθημερινά τα στεροειδή φάρμακα, ενώ κατά περιόδους τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινωθούν ή να απαιτηθεί επείγουσα θεραπεία. Ωστόσο, με την κατάλληλη αγωγή μπορείτε να έχετε καλή ποιότητα ζωής και φυσιολογικό προσδόκιμο ζωής.

Στα ραντεβού με τον ειδικό συζητούνται τα συμπτώματά σας, το πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η αγωγή και το πόσο σίγουροι αισθάνεστε ότι μπορείτε να διαχειριστείτε την πάθηση.

Νόσος Addison και εγκυμοσύνη

Είναι πολύ σημαντικό η νόσος Addison να είναι καλά ελεγχόμενη κατά την εγκυμοσύνη, καθώς διαφορετικά μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα, μεταξύ των οποίων αυξημένο κίνδυνο αποβολής. Αν σχεδιάζετε εγκυμοσύνη, ο ειδικός σας μπορεί να σας ενημερώσει για όσα χρειάζεται να κάνετε για να διαχειριστείτε την πάθηση και να παραμείνετε υγιείς.

Αίτια της νόσου Addison

Η συχνότερη αιτία είναι η λανθασμένη επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος στα επινεφρίδια, με αποτέλεσμα να προκαλείται βλάβη και να μην μπορούν να παράγουν τις ορμόνες που χρειάζεται ο οργανισμός.

Άλλα αίτια είναι:

• επινεφρίδια μεγαλύτερα από το συνηθισμένο κατά τη γέννηση, λόγω συγγενούς υπερπλασίας των επινεφριδίων
• λοιμώξεις που μπορεί να βλάψουν τα επινεφρίδια, όπως η φυματίωση, η μηνιγγίτιδα, η γρίπη, ο κυτταρομεγαλοϊός και ο HIV
• χειρουργική αφαίρεση των επινεφριδίων

Υποστήριξη και χρήσιμες πληροφορίες

Οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να σας υποστηρίξουν καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας, είτε πρόκειται για εσάς είτε για το παιδί σας. Μπορεί επίσης να σας βοηθήσει η επικοινωνία με άλλα άτομα που έχουν νόσο Addison ή με γονείς παιδιών με την πάθηση.

Η φιλανθρωπική οργάνωση Addison’s Disease Self-Help Group (ADSHG) παρέχει πληροφορίες και υποστήριξη σε άτομα που επηρεάζονται από τη νόσο Addison.

Καταγραφή πληροφοριών για την πάθηση

Για άτομα με νόσο Addison, οι ομάδες φροντίδας μπορεί να διαβιβάζουν πληροφορίες στην υπηρεσία National Congenital Anomaly and Rare Disease Registration Service (NCARDRS), η οποία καταγράφει συγγενείς ανωμαλίες και σπάνιες παθήσεις. Η καταγραφή βοηθά τους επιστήμονες να αναζητήσουν καλύτερους τρόπους πρόληψης και θεραπείας. Μπορείτε να ζητήσετε να εξαιρεθείτε από το μητρώο οποιαδήποτε στιγμή.

Οι αποφάσεις για την αγωγή και τη διαχείριση της νόσου πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.