Ο οξυφοίνικας της τροπικής Αφρικής, ή ταμάρινδος, είναι φρούτο με πλούσιο θρεπτικό περιεχόμενο και αντιοξειδωτικά, που ενδέχεται να συμβάλει θετικά στην υγεία. Απαντά σε κουζίνες πολλών χωρών, μεταξύ των οποίων οι Φιλιππίνες και η Ινδία.
Η κατανάλωση ταμάρινδου μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση της φλεγμονής και της παχυσαρκίας, ενώ ενδέχεται να ωφελήσει όσους έχουν διαβήτη, χάρη στον χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη του. Η προσθήκη του στη διατροφή μπορεί να είναι μια υγιεινή επιλογή, αρκεί να καταναλώνεται με μέτρο.
Σε γλυκά και αλμυρά πιάτα, ο οξυφοίνικας της τροπικής Αφρικής χρησιμοποιείται ως βασικό συστατικό. Η διατροφική του αξία δείχνει, ωστόσο, ότι μπορεί να εμπλουτίσει με υγιεινό τρόπο τη διατροφή σας. Μπορείτε, λοιπόν, να τον δοκιμάσετε είτε αναζητάτε ένα σνακ είτε ετοιμάζεστε να μαγειρέψετε.
Ο οξυφοίνικας της τροπικής Αφρικής: χαρακτηριστικά και χρήσεις
Ο καρπός του ταμάρινδου αποτελεί βασικό συστατικό στο sinigang, ένα αλμυρό φιλιππινέζικο στιφάδο, αλλά και στο imli ή saunth chutney, ένα γλυκό chutney που συνοδεύει τηγανητά σνακ στην Ινδία και το Πακιστάν. Αξιοποιείται επίσης σε ποτά, όπως το agua fresca, που είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στο Μεξικό και σε περιοχές της Λατινικής Αμερικής, καθώς και το sharbat, ένα κρύο λικέρ που συχνά προσφέρεται την περίοδο του Ραμαζανιού.
Το δέντρο του ταμάρινδου ευδοκιμεί αποκλειστικά σε τροπικό και υποτροπικό κλίμα, γι’ αυτό και η εξοικείωση με τον καρπό του διαφέρει ανάλογα με τον τόπο κατοικίας και μπορεί να είναι μικρότερη από εκείνη με άλλα φρούτα. Η Devon Peart, διαιτολόγος στην Κλινική του Κλίβελαντ, περιγράφει τον ταμάρινδο και τα πιθανά οφέλη του για την υγεία, ώστε να γνωρίσετε τρόπους να εντάξετε αυτό το ευέλικτο φρούτο στη διατροφή σας.
Τι είναι ο ταμάρινδος και από πού προέρχεται
Ο καρπός του ταμάρινδου προέρχεται από το δέντρο ταμαρίνδου (Tamarindus indica) και είναι όσπριο με σχήμα λοβού. Έχει σκληρό εξωτερικό περίβλημα, παρόμοιο με μακρύ κέλυφος φιστικιού ή καφέ λοβό edamame (σόγιας), ενώ στο εσωτερικό κρύβει σαρκώδη πολτό με υφή που θυμίζει χουρμά.
«Ο ταμάρινδος είναι γλυκός και πικάντικος. Είναι πιο γλυκός ή πιο ξινός ανάλογα με το πόσο ώριμος είναι. Όσο πιο ώριμος είναι ο καρπός, τόσο πιο γλυκιά είναι η γεύση», εξηγεί ο Peart.
Η φυσική προέλευση των δέντρων ταμάρινδου βρίσκεται σε τροπικές περιοχές της Αφρικής. Σήμερα, όμως, καλλιεργούνται και σε άλλες θερμές ζώνες, όπως στη Νότια Ασία, στο Μεξικό και σε περιοχές της Κεντρικής Αμερικής.
Τα οφέλη του ταμάρινδου για την υγεία
Είναι γνωστό ότι τα φρούτα έχουν θέση σε μια υγιεινή διατροφή. Ποια είναι, όμως, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ταμάρινδου; «Ο ταμάρινδος είναι πλούσιος σε αντιοξειδωτικά, σε ασβέστιο, φυτικές ίνες και μαγνήσιο», αναφέρει ο Peart. «Ο ταμάρινδος είναι πλούσιος σε θρεπτικά συστατικά, επομένως, συνολικά, είναι μια υγιεινή τροφή όταν τον απολαμβάνετε με μέτρο», προσθέτει ο Peart. «Απλώς περιοριστείτε σε μία μερίδα τη φορά, δηλαδή μισό φλιτζάνι».
- Περιέχει πολλά αντιοξειδωτικά
- Προσφέρει σημαντική ποσότητα μαγνησίου
- Ενδέχεται να συμβάλει στον περιορισμό της φλεγμονής
- Ίσως έχει ρόλο στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
- Μπορεί να ωφελήσει άτομα με διαβήτη
1. Πλούσια πηγή αντιοξειδωτικών
Τα αντιοξειδωτικά είναι χημικές ουσίες που απαντούν φυσικά σε ορισμένα τρόφιμα. Συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες — ασταθή μόρια που είναι δυνατό να προκαλέσουν οξειδωτικό στρες και να συνδεθούν με ασθένειες ή άλλα προβλήματα υγείας, όπως:
- Αυτοάνοσα νοσήματα
- Νοσήματα της καρδιάς και των αγγείων, καθώς και φλεγμονώδεις παθήσεις
- Καταρράκτης
- Καρκίνος
- Νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος Πάρκινσον
Τα αντιοξειδωτικά ενώνονται με τις ελεύθερες ρίζες και τις εμποδίζουν να εισέλθουν στο σώμα. Με αυτόν τον τρόπο προσφέρουν συνολικά οφέλη για την υγεία, ενώ ο ταμάρινδος περιέχει πολλά από αυτά. Ξεχωρίζει για την υψηλή περιεκτικότητά του στο αντιοξειδωτικό που λέγεται β-καροτίνη, το οποίο συμβάλλει στην υποστήριξη της υγείας των ματιών.
2. Ο ταμάρινδος ως πηγή μαγνησίου
Μία μερίδα ταμάρινδου παρέχει πάνω από το 25% της ημερήσιας συνιστώμενης ποσότητας μαγνησίου. Το απαραίτητο αυτό θρεπτικό συστατικό συμμετέχει σε περισσότερες από 300 βασικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η ρύθμιση της λειτουργίας των νεύρων και των μυών, η διατήρηση της αρτηριακής πίεσης υπό έλεγχο και η ενίσχυση της αντοχής των οστών.
3. Η συμβολή του ταμάρινδου στη φλεγμονή
Η φλεγμονή στον οργανισμό συνδέεται με διάφορους κινδύνους, ανάμεσά τους τραυματισμούς, ασθένειες και χρόνιες παθήσεις. Ο περιορισμός της φλεγμονής μπορεί να μειώσει αυτούς τους κινδύνους, ενώ σημαντική συμβολή σε αυτή την προσπάθεια μπορεί να έχει και η διατροφή.
«Ο πολτός ταμάρινδου είναι πλούσιος σε κάλιο και πολυφαινόλες, όπως τα φλαβονοειδή, που μειώνουν τη φλεγμονή», εξηγεί ο Peart. Τα φλαβονοειδή είναι φυσικές φυτικές χημικές ουσίες με αντιοξειδωτικές ιδιότητες και τα αντιοξειδωτικά είναι ένας από τους βασικούς μαχητές κατά της φλεγμονής.
Ο ταμάρινδος δεν είναι απαραίτητα ο «ήρωας» που θα χρειαστείτε για να αντιμετωπίσετε τη φλεγμονή. Ωστόσο, μπορεί πράγματι να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση.
4. Πώς μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
Οι σπόροι του ταμάρινδου, ειδικότερα, ενδέχεται να συμβάλουν στη διαχείριση και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. «Η παχυσαρκία προκαλεί μεταβολικές και ορμονικές αλλαγές που σχετίζονται με χαμηλού βαθμού χρόνια φλεγμονή. Ο ταμάρινδος είναι ισχυρό αντιφλεγμονώδες που περιέχει αναστολέα τρυψίνης, ένα μόριο που εμπλέκεται στις ορμόνες της πείνας και του κορεσμού και μπορεί ουσιαστικά να οδηγήσει σε αίσθημα πληρότητας», εξηγεί ο Peart.
Τα έως τώρα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, ωστόσο απαιτούνται περισσότερες έρευνες ώστε να εξακριβωθεί αν και με ποιον τρόπο οι αναστολείς τρυψίνης συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
5. Πιθανά οφέλη του ταμάρινδου για τα άτομα με διαβήτη
Αν έχετε διαβήτη, πιθανόν γνωρίζετε ήδη τον γλυκαιμικό δείκτη, ο οποίος ταξινομεί τα τρόφιμα με υδατάνθρακες ανάλογα με την επίδρασή τους στο σάκχαρο του αίματος. Όσα τρόφιμα έχουν χαμηλή θέση στον γλυκαιμικό δείκτη έχουν μικρότερη πιθανότητα να προκαλέσουν απότομη άνοδο του σακχάρου και, επομένως, αποτελούν κατάλληλη επιλογή στη διατροφή.
Για τα άτομα με διαβήτη, αυτή η ιδιότητα έχει ιδιαίτερη σημασία, ενώ ο ταμάρινδος μπορεί να ανήκει στα τρόφιμα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη. Τα διαθέσιμα στοιχεία για το πιθανό όφελος παραμένουν περιορισμένα και η έρευνα συνεχίζεται. «Ο ταμάρινδος έχει σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, στα 34 γραμμάρια ανά μισό φλιτζάνι αλλά έχει επίσης χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, πράγμα που σημαίνει ότι δεν προκαλεί απότομες αυξήσεις στο σάκχαρο του αίματος», σημειώνει ο Peart.
Τα βασικά σημεία για τον ταμάρινδο
- Ο ταμάρινδος, γνωστός και ως οξυφοίνικας της Αφρικής, περιέχει πολλά θρεπτικά συστατικά και αντιοξειδωτικά που συνδέονται με σημαντικά οφέλη για την υγεία.
- Μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της φλεγμονής και στη διαχείριση της παχυσαρκίας, ενώ ο χαμηλός γλυκαιμικός δείκτης του τον καθιστά ωφέλιμη επιλογή για άτομα με διαβήτη.
- Απαντά σε κουζίνες πολλών χωρών, μεταξύ άλλων στις Φιλιππίνες και την Ινδία, και μπορεί να προστεθεί σε διαφορετικά γεύματα και σνακ.
- Περιέχει σημαντικές ποσότητες αντιοξειδωτικών, μαγνησίου και φυτικών ινών, συστατικών που υποστηρίζουν τη συνολική υγεία.
- Συνιστάται μέτρια κατανάλωση, με μερίδα που αντιστοιχεί σε μισό φλιτζάνι.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/o-thaymatoyrgos-oxyfoinikas-tis-afrikis-poy-katapolema-flegmoni-sakcharo-kai-pachysarkia/6260
