Η μελατονίνη έχει εξελιχθεί σε δημοφιλές συμπλήρωμα για την αϋπνία των παιδιών, ωστόσο οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή στους ενδεχόμενους κινδύνους. Πρόσφατη μελέτη αναφέρει ότι μπορεί να προσφέρει βραχυπρόθεσμη βοήθεια σε παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές, ενώ τα στοιχεία για παιδιά χωρίς αντίστοιχη διάγνωση παραμένουν λίγα και συχνά αμφισβητούνται.
Η λήψη χωρίς έλεγχο ενδέχεται επίσης να δημιουργήσει προβλήματα, μεταξύ των οποίων η απόκλιση της δόσης στα προϊόντα του εμπορίου και η τυχαία κατάποσή τους από μικρά παιδιά. Οι ειδικοί ζητούν καλύτερη ενημέρωση και ρύθμιση, ενώ προκρίνουν και άλλες πρακτικές, όπως ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου.
Τα τελευταία χρόνια, η μελατονίνη συγκαταλέγεται στα πιο δημοφιλή βοηθήματα ύπνου για παιδιά και εφήβους. Πολλοί γονείς τη βλέπουν ως φυσική και ασφαλή επιλογή για την αϋπνία, ενώ η εύκολη πρόσβαση και οι παιδικές εκδοχές της, όπως τα ζελεδάκια σε σχήμα ζώων, ενισχύουν τη χρήση της.
Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι τόσο απλή: η μελατονίνη αποτελεί ορμόνη και όχι ένα συνηθισμένο συμπλήρωμα, καθώς επιδρά σε διάφορες λειτουργίες του οργανισμού, μεταξύ αυτών στο ανοσοποιητικό σύστημα και στον μεταβολισμό. Το κύριο ζήτημα είναι ότι η ευρεία χρήση της έχει προηγηθεί της επαρκούς επιστημονικής τεκμηρίωσης, ιδίως ως προς τη μακροχρόνια χορήγησή της σε παιδιά.
Μελατονίνη – Τι εξετάζουν οι επιστήμονες
Οι ερευνητές επιχείρησαν να διαπιστώσουν αν η αυξημένη χρήση μελατονίνης στηρίζεται σε επαρκή επιστημονικά στοιχεία. Εξέτασαν την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται στην καθημερινή πράξη. Επιδίωξαν, παράλληλα, να αναγνωρίσουν κινδύνους που ενδέχεται να μην είναι εύκολα αντιληπτοί ούτε από τους γονείς ούτε από τους επαγγελματίες υγείας.
Η μελέτη και η μεθοδολογία της
Η έρευνα φιλοξενήθηκε στο επιστημονικό περιοδικό World Journal of Pediatrics. Την πρώτη συγγραφική ευθύνη είχε η Τζούντιθ Όουενς, παιδίατρος και ειδικός στην ιατρική του ύπνου στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Βοστώνης. Η ερευνητική ομάδα αξιολόγησε διεθνή επιστημονικά δεδομένα, κλινικές δοκιμές και πληροφορίες από την καθημερινή χρήση της μελατονίνης. Η ανάλυση αφορούσε τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και την ασφάλεια, με έμφαση στις διαφορές ανάμεσα σε παιδιά με αναπτυξιακές διαταραχές και σε εκείνα χωρίς τέτοια προβλήματα.
Τα κύρια ευρήματα της μελέτης
Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι η μελατονίνη μπορεί να είναι χρήσιμη βραχυπρόθεσμα για παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές, όπως ο αυτισμός και η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να διευκολύνει την ταχύτερη έλευση του ύπνου και να αυξήσει τη διάρκειά του.
Για παιδιά που δεν έχουν ανάλογες διαγνώσεις, αντίθετα, τα διαθέσιμα στοιχεία είναι περιορισμένα και συχνά δεν συμφωνούν μεταξύ τους. Επίσης, οι πληροφορίες για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες δεν επαρκούν. Προβληματισμό προκαλούν και τα δεδομένα για τα σκευάσματα του εμπορίου: σε αρκετές περιπτώσεις, η πραγματική ποσότητα διαφέρει σημαντικά από εκείνη που αναγράφεται. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί ολοένα περισσότερα περιστατικά τυχαίας κατάποσης από μικρά παιδιά.
Η σημασία των ευρημάτων για τα παιδιά
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η μελατονίνη δεν είναι ένα ακίνδυνο μέσο για τον ύπνο. Η χρήση της χωρίς έλεγχο μπορεί να συνοδεύεται από κινδύνους, ιδίως όταν δεν υπάρχει καθοδήγηση από γιατρό.
Η έρευνα επισημαίνει πως χρειάζονται αυστηρότεροι κανόνες για τα προϊόντα, πιο ολοκληρωμένη ενημέρωση των γονέων και περισσότερες μελέτες για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις. Ταυτόχρονα, ενισχύει τη θέση των συμπεριφορικών πρακτικών ως αρχικής και ασφαλέστερης λύσης, όπως η τήρηση σταθερής ρουτίνας ύπνου και ο περιορισμός της έκθεσης σε οθόνες.
Το συμπέρασμα των ειδικών είναι ξεκάθαρο: η μελατονίνη μπορεί να αξιοποιηθεί στην παιδιατρική φροντίδα, εφόσον η χρήση της γίνεται με προσοχή, σε μέτρο και με επιστημονική καθοδήγηση.
Φωτογραφία: istock
Με λίγα λόγια
- Η μελατονίνη χρησιμοποιείται ευρέως για την αϋπνία στα παιδιά, όμως οι ειδικοί επισημαίνουν τους πιθανούς κινδύνους, ιδίως όταν δεν υπάρχει ιατρική καθοδήγηση.
- Σε παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές μπορεί να προσφέρει βραχυπρόθεσμο όφελος, αλλά τα στοιχεία για παιδιά χωρίς τέτοιες διαγνώσεις είναι περιορισμένα.
- Προβληματισμό προκαλούν οι αποκλίσεις στη δόση των εμπορικών προϊόντων, καθώς και η τυχαία κατάποση από μικρά παιδιά.
- Η μελέτη τονίζει την ανάγκη να ρυθμιστούν αυστηρότερα τα προϊόντα μελατονίνης και να ενημερώνονται καλύτερα οι γονείς.
- Για την αϋπνία των παιδιών, πρακτικές όπως ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου εξακολουθούν να αποτελούν την ασφαλέστερη επιλογή.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/melatonini-sta-paidia-pithanoi-kindynoi-kampanaki-apo-toys-eidikoys/23169
