Κρέμες διέγερσης με sildenafil: τι γνωρίζουμε για την αποτελεσματικότητά τους

Για τις γυναίκες που δυσκολεύονται να φτάσουν σε οργασμό υπάρχει μια πιθανή λύση που παραμένει σχετικά άγνωστη: οι κρέμες διέγερσης, γνωστές ανεπίσημα ως «scream creams». Περιέχουν συνήθως sildenafil, τη δραστική ουσία του Viagra, όμως δεν έχουν λάβει έγκριση από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για χρήση σε γυναίκες.

Μια μέρα, λίγο μετά τα 43α γενέθλιά της, η Meg ξύπνησε και διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε πλέον να έχει οργασμό. «Αυτά που λειτουργούσαν παλιότερα ξαφνικά δεν λειτουργούσαν πια», λέει. «Ήταν δύσκολο να διεγερθώ και, ακόμη κι όταν ερεθιζόμουν, ήταν σαν να είχε χαμηλώσει τόσο πολύ η ένταση, που όλα είχαν μπει στο αθόρυβο».

Αναζήτησε στο Google πληροφορίες για άλλα συμπτώματά της, όπως η ξηρότητα και ένας πόνος που περιγράφει σαν μαχαιριά στον κόλπο όταν την άγγιζε ο σύντροφός της, και κατέληξε μόνη της στο συμπέρασμα ότι βρισκόταν στην περιεμμηνόπαυση. Ο γιατρός της τής συνταγογράφησε ορμονική θεραπεία υποκατάστασης, αλλά, όπως λέει, δεν βοήθησε στο σεξουαλικό κομμάτι. Δεν μπορούσε να κλείσει ραντεβού μόνο και μόνο για να παραπονεθεί γι’ αυτό, κι έτσι συνέχισε να ψάχνει στο διαδίκτυο. Μέσω του Reddit έφτασε τελικά σε εταιρεία τηλεϊατρικής, η οποία τής συνταγογράφησε τοπική κρέμα. Της είπαν να την εφαρμόζει στον κόλπο, κυρίως στην κλειτορίδα, περίπου μισή ώρα πριν από το σεξ. Η κρέμα περιείχε sildenafil, ουσία που αυξάνει τη ροή του αίματος και αποτελεί τη βασική δραστική ουσία του Viagra.

«Δούλεψε, ευτυχώς», λέει η Meg. «Αλλά γιατί έπρεπε να το μάθω από το Reddit;»

Υπολογίζεται ότι μία στις πέντε γυναίκες θα εμφανίσει διαταραχή γυναικείας σεξουαλικής διέγερσης (FSAD), η οποία ορίζεται ως αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης της σεξουαλικής διέγερσης που προκαλεί δυσφορία. Συχνά περιλαμβάνει μειωμένη λίπανση και λιγότερη διόγκωση των γεννητικών οργάνων. Το sildenafil είναι εγκεκριμένο από τον FDA για τη στυτική δυσλειτουργία: έλαβε χαρακτηρισμό «Ταχείας Αξιολόγησης» το 1997 και εγκρίθηκε έξι μήνες αργότερα. Δεν έχει, ωστόσο, εγκριθεί ως τοπική κρέμα για γυναίκες. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει καμία θεραπεία για τη FSAD εγκεκριμένη από τον FDA.

Έτσι, γυναίκες όπως η Meg συχνά αναγκάζονται να αναζητούν μόνες τους λύσεις και πληροφορίες για τη σεξουαλική τους υγεία. Οι «scream creams» είναι ο ανεπίσημος όρος για τοπικά σκευάσματα που εφαρμόζονται στην κλειτορίδα και την περιοχή των γεννητικών οργάνων. Διατίθενται συνήθως μέσω πλατφορμών τηλεϊατρικής, όπως η Wisp, η οποία παρουσίασε το σκεύασμά της με sildenafil, με την ονομασία OMG! Cream, το 2022.

Σύμφωνα με την εταιρεία, η ζήτηση, μαζί με τις επαναλαμβανόμενες αγορές, ήταν τόσο μεγάλη, ώστε το 2025 λανσάρισε σκεύασμα ενισχυμένης περιεκτικότητας: 3% sildenafil, έναντι 1% στην αρχική εκδοχή. Η Andrea Sleeth, επικεφαλής νοσηλεύτρια της εταιρείας, λέει ότι δεν είναι απαραίτητο να δοκιμάσει κάποια πρώτα την κρέμα 1% για να περάσει στην ισχυρότερη. «Κάποιες θέλουν απλώς να ξεκινήσουν κατευθείαν με το 3%».

Πριν από την άνθηση της τηλεϊατρικής, χρειαζόταν να βρει κανείς γιατρό με εξειδίκευση στη σεξουαλική υγεία, ο οποίος να συνεργάζεται και με φαρμακείο που παρασκευάζει εξατομικευμένα σκευάσματα. Τέτοιοι γιατροί υπήρχαν: η Anna Cabeca, DO, γυναικολόγος στο Ντάλας με πιστοποίηση σε τρεις ειδικότητες, προσφέρει στις ασθενείς της εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια αυτό που αποκαλεί «gel χαράς». Ακόμη και το 2026, ωστόσο, οι γιατροί που συνταγογραφούν τέτοια σκευάσματα είναι λίγοι και δύσκολο να εντοπιστούν.

Η δυσκολία στη διάγνωση της διαταραχής διέγερσης

Πριν εξεταστεί οποιαδήποτε θεραπεία για τη FSAD, χρειάζεται διάγνωση — και σε αυτό το στάδιο πολλές γυναίκες δεν λαμβάνουν την απαραίτητη βοήθεια. Λίγοι γιατροί αισθάνονται άνετα να διαγνώσουν την πάθηση, λέει η Maria Sophocles, MD, γυναικολόγος και συγγραφέας του βιβλίου The Bedroom Gap. Σύμφωνα με μία μελέτη, περισσότεροι από τους μισούς ειδικευόμενους στη μαιευτική και γυναικολογία δεν μπορούσαν να περιγράψουν τις διαταραχές της σεξουαλικής λειτουργίας ή να αναφέρουν συνηθισμένα φάρμακα που την επηρεάζουν. Η Tami Rowen, MD, γυναικολόγος στο Σαν Φρανσίσκο και εκλεγμένη πρόεδρος της International Society for the Study of Women’s Sexual Health, αποδίδει το πρόβλημα στο ότι τα περισσότερα προγράμματα ειδικότητας προσφέρουν ελάχιστη εκπαίδευση γύρω από τη γυναικεία σεξουαλική δυσλειτουργία.

Βασική αιτία είναι η περιορισμένη επένδυση του ιατρικού συστήματος στον συγκεκριμένο τομέα. «Η σεξουαλική ιατρική δεν αποζημιώνεται ιδιαίτερα καλά», λέει η Dr. Rowen. «Έτσι, για να είσαι ειδικός σε ένα ακαδημαϊκό κέντρο και να ανταποκρίνεσαι στους στόχους του οργανισμού, καταλήγεις να ασχολείσαι πολύ με τη μαιευτική και άλλους τομείς της γυναικολογίας, έξω από το πεδίο της σεξουαλικής ιατρικής».

Υπάρχει και το ζήτημα της προκατάληψης. Οι γιατροί μπορεί να φέρνουν στο εξεταστήριο «τις δικές τους οικογενειακές, κοινωνικοπολιτισμικές και θρησκευτικές αντιλήψεις για τη σεξουαλικότητα», λέει η Dr. Sophocles. «Αυτό μπορεί να τους κάνει να αποφεύγουν τις ερωτήσεις για τη σεξουαλική ζωή των ασθενών ή να μιλούν γι’ αυτές με αμηχανία». Ορισμένες γυναίκες νιώθουν ότι οι γιατροί υποτιμούν την εμπειρία τους — «φυσικά δεν κάνεις καλό σεξ, έχεις τρία παιδιά» — ενώ άλλες ντρέπονται να ρωτήσουν ή αντιλαμβάνονται την αμηχανία των επαγγελματιών υγείας, εν μέρει λόγω της ανεπαρκούς εκπαίδευσής τους. «Αυτό συμβαίνει πολύ συχνά και κάνει τις γυναίκες να κλείνονται», λέει η Dr. Sophocles. «Καταλήγουν απλώς να κατηγορούν τον εαυτό τους».

Πόσο αποτελεσματικές είναι οι κρέμες διέγερσης;

Πέρα από το sildenafil, οι κρέμες διέγερσης δεν έχουν ενιαία σύνθεση, γι’ αυτό και τα αποτελέσματα διαφέρουν. Κάποιες γυναίκες λένε ότι οι κρέμες ανταποκρίνονται στο όνομά τους, ενώ άλλες απογοητεύονται επειδή δεν συμβαίνει σχεδόν τίποτα. Μία χρήστρια λέει ότι δοκίμασε μια κρέμα περίπου έξι φορές και τελικά την πέταξε: «Ήταν τόσο απογοητευτικό. Δεν περίμενα θαύματα, αλλά το μόνο που ένιωθα ήταν ένα ανεπαίσθητο μυρμήγκιασμα». Η πλατφόρμα τηλεϊατρικής Strut δημοσίευσε μάλιστα ένα εκτενές άρθρο με τίτλο «Δεν λειτουργεί η κρέμα διέγερσης;», με έξι συμβουλές εφαρμογής, όπως να δοκιμάζεται η κρέμα περισσότερες από μία φορές και να μην αναμένεται να κάνει «όλη τη δουλειά» από μόνη της.

Οι κρέμες δεν συνιστώνται σε περίπτωση εγκυμοσύνης, θηλασμού ή καρδιοπάθειας. Πέρα από τον ερεθισμό, ο οποίος είναι σχετικά σπάνιος, δεν έχουν γνωστές παρενέργειες, γεγονός που τις καθιστά χαμηλού κινδύνου και δυνητικά ωφέλιμες.

Το πόσο μεγάλο είναι το πιθανό όφελος παραμένει αντικείμενο συζήτησης ακόμη και μεταξύ ειδικών στη σεξουαλική υγεία. Οι κρέμες συνταγογραφούνται συνήθως σε γυναίκες που άρχισαν πρόσφατα να δυσκολεύονται να φτάσουν σε οργασμό, συχνά λόγω εμμηνόπαυσης. Ωστόσο, δεν αποτελούν συνήθως την πρώτη επιλογή της Lori Davis, διδάκτορος νοσηλευτικής και συμβούλου σεξουαλικής υγείας στην Ιθάκη της Νέας Υόρκης. Παρότι συνταγογραφεί κρέμες διέγερσης —όπως προτιμά να τις αποκαλεί— για περισσότερα από 10 χρόνια, συχνά ξεκινά με κρέμα τεστοστερόνης, η οποία μπορεί να χρειαστεί αρκετούς μήνες για να δράσει.

Η Davis μπορεί επίσης να συνταγογραφήσει κρέμα διέγερσης μαζί με την τεστοστερόνη σε ασθενείς που περιγράφουν τον οργασμό τους ως «χλιαρό», ή λένε ότι «είναι πολύ δύσκολο να φτάσω εκεί και, όταν φτάνω, σκέφτομαι: “ποιο το νόημα;”». Την προσφέρει και ως έσχατη επιλογή σε όσες δυσκολεύονται πολύ, με στόχο να ενισχυθεί η νευρική επικοινωνία από την κλειτορίδα προς τον εγκέφαλο και να υποστηριχθεί η φυσική διαδικασία διέγερσης. «Πιστεύω ότι αξίζει να τη δοκιμάσει κάθε γυναίκα που αντιμετωπίζει πρόβλημα με τον οργασμό», λέει. «Το μόνο που χάνεις είναι τα χρήματα, αν δεν λειτουργήσει». Το φαρμακείο με το οποίο συνεργάζεται χρεώνει περίπου 90 δολάρια για ένα σωληνάριο με 30 εφαρμογές.

Η Dr. Rowen συνταγογραφεί επίσης εξατομικευμένες κρέμες εδώ και 13 χρόνια, συνήθως σε γυναίκες που έχουν χάσει την αίσθηση, συχνά λόγω ηλικίας. «Θα ήθελα να λειτουργούν καλύτερα», λέει. Η εφαρμογή περίπου μισή ώρα πριν από το σεξ μπορεί επίσης να αποθαρρύνει ορισμένες ασθενείς. Αντίστοιχα, οι άνδρες που παίρνουν sildenafil από το στόμα συνήθως ενημερώνονται να λαμβάνουν το χάπι 30 λεπτά έως μία ώρα πριν από το σεξ, για καλύτερα αποτελέσματα.

Ο χρόνος αναμονής, ωστόσο, μπορεί να βοηθήσει κάποιες γυναίκες που δυσκολεύονται και με τη σεξουαλική επιθυμία. Η Sameena Rahman, MD, γυναικολόγος και ειδικός στην εμμηνόπαυση στο Σικάγο, λέει ότι σχεδόν κάθε άτομο με το οποίο συζητά την έλλειψη επιθυμίας εμφανίζει κάποια μορφή διαταραχής διέγερσης. Ειδικά στις μακροχρόνιες σχέσεις, οι γυναίκες συχνά χάνουν την αυθόρμητη επιθυμία και εμφανίζουν «ανταποκρινόμενη επιθυμία»: χρειάζεται πρώτα να διεγερθούν για να θελήσουν σεξ. Οι κρέμες μπορεί να ξεκινήσουν αυτή τη διαδικασία, αυξάνοντας τη ροή του αίματος στο αιδοίο και κυρίως στην κλειτορίδα, η οποία διογκώνεται. «Όταν διορθώνεις ένα στοιχείο της διέγερσης, στην πραγματικότητα βελτιώνεις ολόκληρη τη σεξουαλική εμπειρία», λέει.

Τα περιορισμένα επιστημονικά δεδομένα

Όπως συμβαίνει και σε άλλους τομείς της γυναικείας υγείας, οι κρέμες αντιμετωπίζουν πρόβλημα έλλειψης έρευνας. «Στη σεξουαλική ιατρική δεν έχουμε πολλά ερευνητικά δεδομένα για τα περισσότερα πράγματα με τα οποία ασχολούμαστε», λέει η Davis. Οι οργασμοί είναι πολυαισθητηριακοί και επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων και η ψυχολογία. Γι’ αυτό δεν είναι εύκολο να αναπαραχθούν με σταθερό τρόπο, ακόμη και στο ίδιο άτομο.

Οι μελέτες για το σεξ είναι δύσκολο να διεξαχθούν και παρουσιάζουν ιδιαίτερες προκλήσεις. Σε μία κινεζική μελέτη, οι γυναίκες «κλήθηκαν να επιχειρήσουν κολπική επαφή πέντε φορές μεταξύ της δεύτερης και της τρίτης επίσκεψης, σε διάστημα τεσσάρων εβδομάδων». Τι γίνεται όμως αν δεν έχουν διάθεση ή έχουν τσακωθεί με τον σύντροφό τους; Μια άλλη μελέτη για κρέμα sildenafil σταμάτησε πολύ πριν συγκεντρώσει τον επιθυμητό αριθμό συμμετεχουσών, εν μέρει επειδή ήταν δύσκολο να βρεθούν εθελόντριες. Οι γυναίκες δεν ήθελαν να ενημερώσουν τους συντρόφους τους ότι χρησιμοποιούσαν την κρέμα, ενώ η μελέτη απαιτούσε από τους συντρόφους να απαντήσουν σε ερωτήσεις για πιθανές παρενέργειες από την επαφή με το σκεύασμα εντός 72 ωρών από κάθε σεξουαλική επαφή.

Τα περιορισμένα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν συχνά ισχυρή επίδραση placebo. Αυτό δεν είναι ασυνήθιστο: σε μετα-ανάλυση μελετών για το sildenafil από το στόμα και άλλους αναστολείς PDE5 στους άνδρες, οι συγγραφείς κατέληξαν ότι οι συμμετέχοντες που έλαβαν placebo παρουσίασαν βελτίωση στη στυτική λειτουργία. Στην κινεζική μελέτη, πάνω από το 50% των γυναικών που χρησιμοποίησαν την ισχυρότερη σύνθεση πέτυχαν τον στόχο της «επιτυχούς διέγερσης», αλλά το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 33% και στην ομάδα που έλαβε κρέμα placebo. Σε άλλη μελέτη δεν διαπιστώθηκαν «στατιστικά σημαντικές διαφορές» στον μέσο αριθμό «ικανοποιητικών σεξουαλικών επαφών» μεταξύ των γυναικών που χρησιμοποίησαν την κρέμα και εκείνων που έλαβαν placebo.

Κάποιοι επικριτές υποστηρίζουν ότι τα αποτελέσματα οφείλονται στο τρίψιμο κατά την εφαρμογή και όχι στην ίδια την κρέμα. Τουλάχιστον μία μελέτη, μάλιστα, ζήτησε από τις συμμετέχουσες «να συμμετάσχουν σε προκαταρκτικά ερωτικά παιχνίδια για να διευκολυνθεί η δράση του φαρμάκου». Η Dr. Cabeca αμφισβητεί ότι το μασάζ είναι το βασικό στοιχείο. «Το μασάζ κατά την εφαρμογή σίγουρα βοηθά τη ροή του αίματος, αλλά εκεί είναι που έχουν σημασία οι ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές», λέει. «Σε αυτές βλέπουμε σαφώς το όφελος του δραστικού συστατικού σε σύγκριση με το placebo».

Η Kelly Casperson, MD, ουρολόγος με εξειδίκευση στη γυναικεία σεξουαλική υγεία, επισημαίνει ότι ισχυρή επίδραση placebo έχει καταγραφεί τόσο σε μελέτες του Viagra όσο και σε μελέτες εκλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI). Στις δεύτερες, η επίδραση του placebo εκτιμάται ότι αντιστοιχεί σε έως και περίπου 75% της συνολικής κλινικής βελτίωσης. «Δεν αποσύρουμε όλα τα SSRI επειδή υπάρχει σημαντική επίδραση placebo. Το να επικρίνουμε τη σεξουαλική υγεία των γυναικών γι’ αυτό είναι έμφυλη προκατάληψη», λέει.

Γιατροί με εκπαίδευση στη θεραπεία της σεξουαλικής δυσλειτουργίας λένε ότι το πραγματικό sildenafil έχει ουσιαστική διαφορά για ορισμένες γυναίκες. Η Daré Bioscience, εταιρεία που εστιάζει στην υγεία των γυναικών, πραγματοποίησε αρχική δοκιμή κρέμας sildenafil για να εξετάσει αν και πόσο γρήγορα αυξάνει τη ροή του αίματος. Η μελέτη σταμάτησε μετά από έξι γυναίκες, επειδή ήταν σαφές ότι η κρέμα είχε την επιδιωκόμενη επίδραση. Η δοκιμή χρησιμοποίησε κάμερα θερμικής απεικόνισης: οι εθελόντριες, ξαπλωμένες με τα πόδια σε στηρίγματα και χωρίς να αγγίζουν τον εαυτό τους, παρακολουθούσαν επιλεγμένο πορνογραφικό υλικό για γυναίκες. Έπρεπε να συμφωνήσουν να εξεταστούν τρεις φορές, με τυχαία σειρά: με το προϊόν, χωρίς κρέμα και με κρέμα placebo.

Η Dr. Cabeca λέει ότι ορισμένες ασθενείς μπορεί να έχουν παρόμοιο αποτέλεσμα με φθηνότερο σκεύασμα, το οποίο περιλαμβάνει αγγειοδιασταλτικές ουσίες χωρίς sildenafil, όπως η L-αργινίνη. Αν αυτό δεν λειτουργήσει, τους δίνει κρέμα με sildenafil, η οποία βοηθά περίπου τις μισές ασθενείς που τη δοκιμάζουν.

Πότε μπορεί να εγκριθεί από τον FDA;

Πολλοί γιατροί που ασχολούνται με τη σεξουαλική υγεία των γυναικών άρχισαν να συνεργάζονται με φαρμακεία παρασκευής εξατομικευμένων σκευασμάτων, εν μέρει εξαιτίας της μακρόχρονης υποτίμησης του κλάδου τους. Η Dr. Cabeca λέει ότι στράφηκε σε αυτόν τον τομέα στις αρχές της δεκαετίας του 2000, επειδή άλλοι γιατροί έλεγαν στις ασθενείς της με καρκίνο του μαστού: «Να είστε ευγνώμονες που ζείτε — ελάτε του χρόνου να δούμε αν επέστρεψε ο καρκίνος». Οι θεραπείες για τον καρκίνο του μαστού μπορεί να μειώσουν σημαντικά τα επίπεδα οιστρογόνων και να προκαλέσουν κολπική ξηρότητα, η οποία μπορεί να κάνει το σεξ επώδυνο.

Τότε η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης είχε δαιμονοποιηθεί, εξαιτίας έρευνας που αργότερα αποδείχθηκε σοβαρά προβληματική. Η Dr. Cabeca στράφηκε στις βιοπανομοιότυπες ορμόνες και στα ζητήματα σεξουαλικής υγείας. «Στόχος μου ήταν να αποκαταστήσω το αιδοίο, τον κολπικό ιστό και την υγεία του κόλπου, γιατί αυτά είναι καθοριστικά για την ποιότητα ζωής μιας γυναίκας, ιδιαίτερα καθώς μεγαλώνει», λέει. «Δεν υπήρχαν επιλογές, οπότε έπρεπε να καταφύγω στην παρασκευή εξατομικευμένων σκευασμάτων».

Οι κρέμες διέγερσης δεν είναι τέλεια λύση, αλλά είναι σχετικά εύκολο να δοκιμαστούν. Η έγκριση από τον FDA θα έκανε το προϊόν πολύ πιο προσβάσιμο και ενδεχομένως θα επέτρεπε την κάλυψή του από ασφαλιστικά προγράμματα. Η διαδικασία, ωστόσο, προχωρά αργά. Η Daré Bioscience αναπτύσσει από το 2018 κρέμα sildenafil με νέα τεχνολογία απορρόφησης. Το 2023 ολοκλήρωσε τη δοκιμή φάσης 2, ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την αίτηση έγκρισης ενός νέου φαρμάκου, καθώς σε αυτό το στάδιο οι εταιρείες πρέπει να δείξουν ότι το φάρμακο μπορεί πράγματι να λειτουργήσει.

Η δοκιμή έδειξε βελτίωση στη σεξουαλική ικανοποίηση, στην αίσθηση διέγερσης, στη λίπανση, καθώς και στην επίτευξη και την ευχαρίστηση του οργασμού, χωρίς όμως τα αποτελέσματα να φτάσουν σε στατιστική σημαντικότητα. Ένα από τα βασικά συμπεράσματα ήταν ότι «δεν υπήρχαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στον μέσο αριθμό ικανοποιητικών σεξουαλικών επαφών» μεταξύ όσων χρησιμοποίησαν την κρέμα sildenafil και όσων έλαβαν κρέμα placebo. Υποστηρικτές της γυναικείας σεξουαλικής υγείας έχουν επικρίνει αυτό το κριτήριο ως υπερβολικά προσανατολισμένο στην ανδρική εμπειρία.

Τρία χρόνια μετά, και σε αντίθεση με την ταχεία πορεία που ακολούθησε το Viagra, η εταιρεία εξακολουθεί να συζητά με τον FDA τον κατάλληλο σχεδιασμό της δοκιμής φάσης 3. Η διαφωνία δεν αφορά την εγκυρότητα των ερωτηματολογίων για την αίσθηση διέγερσης, τα οποία μοιάζουν με τις ερωτήσεις που απαντούσαν οι άνδρες στις μελέτες του Viagra για τη στύση τους. Σύμφωνα με τη Sabrina Martucci Johnson, ιδρύτρια της Daré, ο FDA θέλει η αξιολόγηση να περιλαμβάνει και το κατά πόσο το φάρμακο μειώνει τη διαπροσωπική δυσφορία, η οποία αποτελεί κριτήριο για τη διάγνωση της FSAD. Πρόκειται για εντελώς υποκειμενικό μέτρο. Ο FDA δεν απαίτησε κάτι αντίστοιχο για το Viagra, παρότι η πρόκληση τέτοιας δυσφορίας αποτελεί και κριτήριο για τη διάγνωση της στυτικής δυσλειτουργίας.

Η Johnson λέει ότι δεν θεωρεί πως η στάση του FDA οφείλεται σε απροθυμία να προχωρήσει σε ζητήματα γυναικείας υγείας, αν και το ιστορικό του οργανισμού με τις αργές εγκρίσεις άλλων φαρμάκων σεξουαλικής υγείας για γυναίκες υποδηλώνει το αντίθετο. «Πιστεύω ότι είναι πολύ δύσκολο για κάθε εταιρεία, σε οποιονδήποτε τομέα ασθενειών, να καινοτομήσει όταν δεν υπάρχει ήδη εγκεκριμένο από τον FDA προϊόν που να μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός», λέει. Η Dr. Casperson είναι πιο άμεση: «Είναι ντροπιαστική» η καθυστέρηση του FDA. Ο οργανισμός δήλωσε ότι δεν σχολιάζει αιτήσεις έγκρισης νέων φαρμάκων.

Ορισμένοι γιατροί λένε ότι, αν η Daré ξεπεράσει τα εμπόδια και η κρέμα εγκριθεί, θα αυξηθεί σημαντικά η ενημέρωση και η χρήση της. «Θα γίνει πολύ πιο εύκολη και λιγότερο περίπλοκη η συνταγογράφησή της για τους γιατρούς», λέει η Dr. Rowen. Η Dr. Rahman, η οποία δηλώνει «πραγματικά πεπεισμένη» για την κρέμα, προσθέτει: «Πιστεύω ότι μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα για πολλούς ανθρώπους».

Η Daré αναφέρει ότι, όταν δημοσίευσε τα αποτελέσματα της δοκιμής φάσης 2 το 2024, γιατροί επικοινώνησαν μαζί της ζητώντας τη σύνθεση και ρωτώντας αν μπορούσαν να την αναθέσουν σε φαρμακείο παρασκευής εξατομικευμένων σκευασμάτων. Η ανταπόκριση οδήγησε την εταιρεία να αναζητήσει η ίδια ένα τέτοιο φαρμακείο. Από τον Φεβρουάριο, οι γιατροί μπορούν να συνταγογραφούν την κρέμα, με την ονομασία Dare to Play, αν και η διάθεσή της δεν θα ξεκινήσει πριν από αργότερα μέσα στη χρονιά.

Οι ασθενείς «περιμένουν», λέει η Dr. Sophocles. «Σε ένα ιατρείο σαν το δικό μου, όλες τη θέλουν. Όλες ενθουσιάζονται με την πιθανότητα να είναι διαθέσιμη».

Και αυτή είναι η λέξη-κλειδί: η πιθανότητα. Οι γιατροί δεν συμφωνούν για το πόσο αποτελεσματική είναι η κρέμα sildenafil — ή οποιαδήποτε κρέμα διέγερσης — ούτε για το πόσο σημαντική θα ήταν η έγκριση μιας τέτοιας θεραπείας από τον FDA. Πολλοί, όμως, συμφωνούν σε ένα πράγμα: οι γυναίκες αξίζουν την ευκαιρία να τη δοκιμάσουν.

Οι αποφάσεις για τη χρήση μιας τέτοιας κρέμας πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.