Το άρθρο παρουσιάζει πώς η διατροφή επηρεάζει την υγεία και την όψη του δέρματος, με έμφαση στον ρόλο των θρεπτικών συστατικών στην αντιγήρανση. Μια ισορροπημένη διατροφή, με άφθονα αντιοξειδωτικά, βιταμίνες και υγιεινά λιπαρά, μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή κολλαγόνου, να συμβάλει στην καλύτερη ενυδάτωση και να επιβραδύνει τη γήρανση του δέρματος.
Η κατανάλωση, από την άλλη, ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφών ενδέχεται να επιταχύνει τη γήρανση και να προκαλέσει δερματικές παθήσεις. Όπως επισημαίνει ο δρ Στάμου, η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο, όμως χρειάζεται να συνοδεύεται από υγιεινές συνήθειες για καλύτερα αποτελέσματα.
Η γνωστή ρήση «είσαι ό,τι τρως» ίσως θεωρείται κλισέ, ωστόσο αποτυπώνει μια αλήθεια: όσα τρώμε επηρεάζουν όχι μόνο τη σωστή λειτουργία του οργανισμού, αλλά και την αντιγήρανση, την υγεία και την εμφάνιση του δέρματος.
Τα μακροθρεπτικά και μικροθρεπτικά στοιχεία που προσλαμβάνουμε μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση του φθαρμένου δέρματος και να επηρεάσουν την εξέλιξη παθήσεων, μεταξύ των οποίων η ακμή, το έκζεμα, η ψωρίαση και η ροδόχρους ακμή. Μπορούν, ωστόσο, και να το βλάψουν, αυξάνοντας ακόμη και την ευαισθησία του στην εμφάνιση καρκίνου του δέρματος.
Καθώς περνούν τα χρόνια, οι διατροφικές ανισορροπίες ενδέχεται να επιταχύνουν και τη φυσιολογική γήρανση του δέρματος. Έτσι, η πρόληψη έχει σημασία εξίσου με τη θεραπεία.
Μια διατροφή που περιλαμβάνει αντιοξειδωτικά, βιταμίνες και ωφέλιμα λιπαρά, για παράδειγμα, υποστηρίζει την παραγωγή κολλαγόνου και την ενυδάτωση του δέρματος, βοηθώντας το να παραμένει λαμπερό και σφριγηλό. Αντίθετα, μια δίαιτα με πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα, ραφιναρισμένα σάκχαρα και επιβλαβή λιπαρά μπορεί να κάνει το δέρμα να δείχνει ξηρό, θαμπό και γερασμένο.
«Στις δυτικές κοινωνίες έχει αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής και έχει ανέβει το μορφωτικό και βιοτικό επίπεδο. Οι αλλαγές αυτές έχουν οδηγήσει στην αναζήτηση μεθόδων που θα διατηρούν το δέρμα σε καλή κατάσταση για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα.
»Πλέον, άνδρες και γυναίκες ενδιαφέρονται περισσότερο για την υγεία και την εμφάνιση του δέρματός τους, διαθέτοντας χρήματα για φάρμακα και καλλυντικά που αποσκοπούν σε υγιές και όμορφο δέρμα.
»Αυτή η εξέλιξη έχει στρέψει τους επιστήμονες στην αναζήτηση τρόπων για την προαγωγή της υγείας του δέρματος και την καθυστέρηση της γήρανσής του. Σημαντική συμβολή στην προσπάθεια αυτή έχουν η ανάπτυξη της ιατρικής και της τεχνολογίας», αναφέρει ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.
«Τα επιστημονικά ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι οι συνήθειες και οι επιλογές στη διατροφή μπορούν να έχουν θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο στο δέρμα. Μελέτες δείχνουν πως μια ανεπαρκής ή μη ισορροπημένη διατροφή ενδέχεται να συνδεθεί με ασθένειες και γήρανση.
Η επίδραση του αλκοόλ στο δέρμα είναι επιβλαβής: προάγει τον πολλαπλασιασμό των κερατινοκυττάρων, αυξάνει τη διαπερατότητά του, αποδυναμώνει τη λειτουργία του δερματικού φραγμού και εντείνει τη γήρανσή του.
Τα λιπαρά μπορούν να επιβραδύνουν την επούλωση του δέρματος, να προκαλέσουν οξειδωτικό στρες και να ενισχύσουν τη φλεγμονή. Με αυτόν τον τρόπο επιταχύνεται η γήρανση και αυξάνεται ο κίνδυνος καρκίνου του δέρματος.
Μεγάλες ποσότητες αλατιού, η ζάχαρη, τα πικάντικα τρόφιμα και οι αυστηρά χορτοφαγικές επιλογές μπορούν επίσης να επιβαρύνουν την υγεία του δέρματος. Ορισμένα συστατικά έχουν συσχετιστεί με επιδείνωση δερματοπαθειών: τα κορεσμένα λιπαρά, για παράδειγμα, με την ψωρίαση και η ζάχαρη με την ακμή», προσθέτει.
Από την άλλη πλευρά, η πρόσληψη ωφέλιμων θρεπτικών στοιχείων είναι δυνατόν να βελτιώσει την υγεία του δέρματος, να καθυστερήσει τη χρονολογική γήρανση και να συμβάλει στην πρόληψη της φωτογήρανσης. Ειδικότερα:
Το νερό
Καθώς συμβάλλει στη λειτουργία κάθε συστήματος του οργανισμού, το νερό είναι απαραίτητο. Αν δεν λαμβάνεται αρκετό, μπορεί να προκληθεί αφυδάτωση, η οποία μειώνει την ελαστικότητα και τη σφριγηλότητα του δέρματος και προκαλεί φλεγμονή. Το δέρμα μπορεί τότε να φαίνεται τραχύ, κουρασμένο ή ακόμη και σκασμένο, ενώ η επιδερμίδα γίνεται ξηρή και θαμπή και εμφανίζει λεπτές γραμμές και ρυτίδες που σχετίζονται με την πρόωρη γήρανση.
Τα ιχνοστοιχεία
Ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος και ο χαλκός περιέχονται στο σώμα σε μικρές ποσότητες, ωστόσο ασκούν σημαντικές φυσιολογικές και βιοχημικές επιδράσεις. Συνδέονται στενά με την ανοσία και τη φλεγμονή του δέρματος. Σύμφωνα με την έρευνα, έχουν σημαντικό ρόλο στη θεραπεία δερματικών παθήσεων —όπως ο χαλκός και ο ψευδάργυρος στην αντιμετώπιση της ψωρίασης— αλλά και στην αντιγήρανση.
Ο χαλκός συμβάλλει στην αγγειογένεση και σχετίζεται με καλύτερη ελαστικότητα του δέρματος, λιγότερες λεπτές γραμμές και ρυτίδες στο πρόσωπο, καθώς και με την επούλωση πληγών. Το σελήνιο, από την πλευρά του, βοηθά το δέρμα να είναι λιγότερο ευάλωτο στο οξειδωτικό στρες που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία. Παράλληλα, ενισχύει την ανάπτυξη και τη λειτουργία των κερατινοκυττάρων, τα οποία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, στην ανοσοαπόκριση και την άμυνα απέναντι στις ακτίνες UV.
Οι βιταμίνες
Στην επούλωση πληγών και στην αντιοξειδωτική προστασία του δέρματος συμμετέχουν οι βιταμίνες. Ιδιαίτερα σημαντικές θεωρούνται οι A, C, E, D και K: ενισχύουν τη σύνθεση κολλαγόνου, προστατεύουν από την υπεριώδη ακτινοβολία, βοηθούν στην ενυδάτωση, περιορίζουν τη φλεγμονή και συμβάλλουν στην πρόληψη παθήσεων, όπως το έκζεμα.
Η έλλειψή τους προκαλεί διάφορα προβλήματα, όπως ξηρότητα, πρόωρη γήρανση, φλεγμονή, πλημμελή επούλωση τραυμάτων και παθήσεις. Επιπλέον, η έλλειψη βιταμινών A, C, D και του συμπλέγματος Β, καθώς και μετάλλων όπως ο ψευδάργυρος και ο σίδηρος, μπορεί να διαταράξει τον προστατευτικό φραγμό του δέρματος.
Οι πρωτεΐνες και η υγεία του δέρματος
Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη κυρίως για τη δημιουργία και την αποκατάσταση των ιστών, στους οποίους συγκαταλέγεται και το δέρμα. Για την υγεία του, τόσο η ανεπαρκής όσο και η υπερβολική πρόσληψή της μπορεί να αποβεί επιβλαβής.
Στις πρωτεΐνες συγκαταλέγονται το κολλαγόνο, η ελαστίνη και η κερατίνη, συστατικά που συμβάλλουν στη σφριγηλότητα και την ελαστικότητα του δέρματος. Η επαρκής κατανάλωση πρωτεΐνης στηρίζει την ανανέωση, την αποκατάσταση και την ενυδάτωση της επιδερμίδας. Επιπλέον, ενδυναμώνει τον δερματικό φραγμό και τον προστατεύει από βλάβες, ρύπους και μολύνσεις, περιορίζοντας παράλληλα τη χαλάρωση και την ευθραυστότητα.
Τα λιπαρά και η προστασία της επιδερμίδας
Για τη διατήρηση του λιπιδικού φραγμού, που συμβάλλει στην ενυδάτωση και τη σφριγηλότητα του δέρματος και στην αποφυγή φλεγμονών, χρειάζονται τα καλά λιπαρά —ιδίως τα ωμέγα-3 και τα μονοακόρεστα. Η δράση τους βοηθά στην αντιμετώπιση της ξηρότητας, της ακμής και της πρόωρης γήρανσης, ενώ προστατεύουν τις κυτταρικές μεμβράνες και υποστηρίζουν την ελαστικότητα.
Η έλλειψη καλών λιπαρών εξασθενεί τον δερματικό φραγμό, με αποτέλεσμα το δέρμα να γίνεται ξηρό, σκασμένο και ερεθισμένο, ενώ μπορεί να εμφανιστούν παθήσεις όπως το έκζεμα.
Υδατάνθρακες και επίδραση στο δέρμα
Για την υγεία και την όψη του δέρματος ωφελούν οι υδατάνθρακες με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες. Αντίθετα, εκείνοι που αυξάνουν σημαντικά τον γλυκαιμικό δείκτη προκαλούν την εμφάνιση ή την επιδείνωση παθήσεων, όπως η ακμή.
Αν οι υδατάνθρακες αποκλειστούν ή καταναλώνονται σε ανεπαρκείς ποσότητες, η υγεία του δέρματος μπορεί να επηρεαστεί, με ξηρότητα και μειωμένη συγκράτηση υγρασίας. Επίσης, μπορεί να εμφανιστεί μια σπάνια δερματική πάθηση, η Prurigo Pigmentosa, όταν οι αναγκαίες θερμίδες για τον οργανισμό προέρχονται από λιπαρά.
Επειδή αποτελούν βασική πηγή ενέργειας για τα κύτταρα, η ανεπαρκής παρουσία τους στον οργανισμό μπορεί να μειώσει την αναγέννηση των κυττάρων.
«Γι’ αυτό, μια ισορροπημένη διατροφή με πολλά αντιοξειδωτικά και θρεπτικά συστατικά προσφέρει στον οργανισμό διαφορετικούς τρόπους υποστήριξης του δέρματος. Ωστόσο, δεν αρκεί από μόνη της, καθώς η υγεία και η εμφάνιση του δέρματος επηρεάζονται από γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, καθώς και από τον τρόπο ζωής.
»Δεν υπάρχουν θαυματουργές διατροφικές επιλογές που από μόνες τους χαρίζουν υγιές, σφριγηλό και νεανικό δέρμα. Όταν όμως η καλή διατροφή υποστηρίζεται από αλλαγές επιβλαβών για το δέρμα συνηθειών, όπως το κάπνισμα και η έκθεση στον ήλιο, αναμφίβολα βελτιώνεται η υγεία του δέρματος και καθυστερεί η γήρανση», καταλήγει ο δρ Στάμου.
Φωτογραφία: istock
Βασικά σημεία για τη διατροφή και το δέρμα
- Η διατροφή επηρεάζει σημαντικά την υγεία και την εμφάνιση του δέρματος, ενώ τα αντιοξειδωτικά, οι βιταμίνες και τα υγιεινά λιπαρά συμβάλλουν στην αντιγήρανση.
- Η ζάχαρη και τα επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να επιταχύνουν τη γήρανση του δέρματος και να οδηγήσουν σε δερματικές παθήσεις.
- Για τη διατήρηση της νεανικής όψης και της υγείας του δέρματος, σημαντικός είναι ο συνδυασμός ισορροπημένης διατροφής και υγιεινών συνηθειών.
- Τα ιχνοστοιχεία και οι βιταμίνες A, C, E, D και K είναι αναγκαία για την παραγωγή κολλαγόνου και την προστασία του δέρματος από βλάβες και τη γήρανση.
- Η επαρκής ενυδάτωση, μαζί με πρωτεΐνες και ωφέλιμα λιπαρά, βοηθά να διατηρούνται η ελαστικότητα και η υγεία της επιδερμίδας.
- Μια ισορροπημένη διατροφή και η απομάκρυνση από επιβλαβείς συνήθειες μπορούν να βελτιώσουν την κατάσταση του δέρματος και να καθυστερήσουν τη γήρανση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/antigiransi-oi-thaymatoyrges-trofes-poy-charizoyn-lampero-kai-neaniko-derma/18316
