Ο γαστρεντερολόγος Saurabh Sethi επισημαίνει τρεις συνηθισμένες κατηγορίες τροφών που μπορεί να βλάψουν τη λειτουργία του ήπατος και να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπτώσεις: τρόφιμα με πολλή φρουκτόζη, βιομηχανικά σπορέλαια που περιέχουν ωμέγα-6 λιπαρά και φρουτοχυμούς, με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη αλλά λίγες φυτικές ίνες.
Η υπερβολική κατανάλωση αυτών των τροφών ενδέχεται να συμβάλει στην εμφάνιση λιπώδους νόσου του ήπατος και άλλων επιπλοκών. Ο ειδικός εφιστά επίσης την προσοχή στα συμπληρώματα κουρκουμά, καθώς μπορούν και αυτά να προκαλέσουν ηπατική τοξικότητα.
Για τη διατήρηση της υγείας του ήπατος είναι σημαντική η ισορροπημένη διατροφή, καθώς και ο περιορισμός των συγκεκριμένων τροφών.
Ο ειδικός αναφέρει τρεις κοινές τροφές που ενδέχεται να επιβαρύνουν το συκώτι και να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη. Δείτε ποιες είναι και για ποιον λόγο συστήνεται να περιορίζονται.
Η διατροφή ενδέχεται να βλάψει το συκώτι
Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του ήπατος και στην πρόληψη επιπλοκών για ασθενείς με χρόνια ηπατική νόσο. Το ήπαρ συμμετέχει στον μεταβολισμό πρωτεϊνών, λιπών και υδατανθράκων, ενώ αναλαμβάνει και την αποθήκευση μικροθρεπτικών συστατικών. Αν υποστεί βλάβη, μπορεί να προκύψουν κακή θρέψη, σαρκοπενία και μειωμένη αντοχή.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nutrients αναφέρει ότι η ενδεδειγμένη διατροφή είναι ισορροπημένη και πλούσια σε πρωτεΐνες και ενέργεια, με επιλογές που δεν περιέχουν υπερ-επεξεργασμένα συστατικά, περιορισμένη κατανάλωση ζάχαρης και λίπους και αποχή από το αλκοόλ. Για την καλή λειτουργία του ήπατος προτείνονται πρωτεϊνούχες τροφές, 5–6 γεύματα την ημέρα και ένα βραδινό σνακ. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιούνται συμπληρώματα όπως BCAA, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, μεταξύ των οποίων ψευδάργυρος και βιταμίνη D, καθώς και προβιοτικά. Επιδίωξη είναι να διατηρηθούν το σωματικό βάρος και τα μυϊκά αποθέματα, να βελτιωθεί η ηπατική λειτουργία και να προληφθούν οι επιπλοκές.
Το συκώτι είναι γνωστό ότι φιλτράρει τοξίνες και απόβλητα που είναι επιβλαβή, καθώς και παλιά ερυθρά αιμοσφαίρια. Παράλληλα, επιτελεί πολλές ακόμη λειτουργίες που δεν γίνονται συνήθως αντιληπτές: παράγει χολή για την πέψη της τροφής, μεταβολίζει πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και λίπη, ενώ συμβάλλει και στην πήξη του αίματος, σύμφωνα με την Cleveland Clinic.
Το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ είναι γνωστό ότι μπορούν να διαταράξουν αυτές τις ζωτικές λειτουργίες. Ωστόσο, ο Saurabh Sethi, MD, γαστρεντερολόγος και επεμβατικός ενδοσκόπος, τονίζει ότι και οι τροφές που καταναλώνετε ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία του ήπατός σας.
3+1 τροφές για περιορισμό, ώστε να παραμείνει υγιές το συκώτι
Ας δούμε, λοιπόν, ποιες τροφές ο ειδικός συστήνει να αποφεύγουμε.
1. Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη
Σε βίντεο που ανάρτησε στο TikTok, ο Sethi εξηγεί πως, ως ειδικός στο ήπαρ, αποφεύγει τρεις συγκεκριμένες κατηγορίες τροφών. Πρώτη στη λίστα είναι όσα περιέχουν μεγάλες ποσότητες φρουκτόζης.
«Η φρουκτόζη βρίσκεται συνήθως σε ζαχαρούχα ποτά και επεξεργασμένα σνακ, και μεταβολίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από το ήπαρ», αναφέρει.
Το Harvard Health αναφέρει ότι παλαιότερα η μέση αμερικανική διατροφή παρείχε περίπου 15 γραμμάρια φρουκτόζης ημερησίως, δηλαδή «ζάχαρη φρούτων», από φυσικά φρούτα και λαχανικά. Σήμερα, όμως, όπως επισημαίνεται, «καταναλώνουμε τέσσερις έως πέντε φορές περισσότερη, σχεδόν αποκλειστικά από εξευγενισμένα σάκχαρα που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή δημητριακών πρωινού, γλυκών, αναψυκτικών, φρουτοποτών και άλλων γλυκών τροφών και ροφημάτων».
Κατά τον Sethi, η αυξημένη πρόσληψη μπορεί να ευνοήσει τη συσσώρευση λίπους στην κοιλιά και έτσι να αυξήσει τον κίνδυνο λιπώδους νόσου του ήπατος. Η πάθηση εμφανίζεται όταν συγκεντρώνεται υπερβολικός αριθμός λιποκυττάρων στο ήπαρ.
Στο ίδιο θέμα, μελέτη του 2008 διαπίστωσε ότι η υπερβολική κατανάλωση φρουκτόζης μέσω της διατροφής αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης λιπώδους νόσου του ήπατος.
Ακόμη, μελέτη του 2020 συμπέρανε ότι η υπερβολική πρόσληψη φρουκτόζης προκαλεί βλάβη στον εντερικό φραγμό. «Αυτός ο φραγμός εμποδίζει τα βακτήρια και τις τοξίνες να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος», εξηγεί το National Institutes of Health (NIH).
2. Βιομηχανικά σπορέλαια
Η δεύτερη κατηγορία που αποφεύγει ο Sethi είναι τα βιομηχανικά έλαια από σπόρους με πολλά ωμέγα-6 λιπαρά, όπως το σογιέλαιο, το καλαμποκέλαιο και το ηλιέλαιο: «Όταν καταναλώνονται σε υπερβολή, μπορούν να ενισχύσουν τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες, τα οποία είναι και τα δύο επιβλαβή για το ήπαρ».
Η διατροφολόγος Kimberly Gomer, MS, RD/LDN, είχε πει παλαιότερα στο Best Life ότι «αυτά τα έλαια από σπόρους είναι ασταθή, οξειδώνονται εύκολα και περιέχουν επιβλαβή πρόσθετα. Προέρχονται από γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες (GMO)».
«Όταν αυτά τα έλαια θερμαίνονται επανειλημμένα, δημιουργούνται ακόμα πιο τοξικά παραπροϊόντα», πρόσθεσε. «Επίσης ερεθίζουν το έντερο, καθώς είναι προφλεγμονώδη, και μπορεί να ευθύνονται για συμπτώματα όπως φούσκωμα και αέρια».
3. Φρουτοχυμοί
Στην τελευταία θέση της λίστας του Sethi βρίσκεται ο χυμός φρούτων.
«Ακόμη και οι φυσικοί, 100% χυμοί περιέχουν μεγάλη ποσότητα φρουκτόζης και καθόλου φυτικές ίνες», επισημαίνει. «Αυτός ο συνδυασμός προκαλεί απότομη αύξηση του σακχάρου στο αίμα, που μπορεί να οδηγήσει σε αποθήκευση λίπους στο ήπαρ».
Μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι η αποτοξίνωση με χυμούς μπορεί να καταστρέψει το μικροβίωμα του εντέρου ακόμη και μέσα σε λίγες μόνο ημέρες.
Όταν φτιάχνονται χυμοί, αφαιρείται μεγάλο μέρος των αδιάλυτων φυτικών ινών από τα ολόκληρα φρούτα και λαχανικά, ενώ τα φυσικά σάκχαρα συμπυκνώνονται. Για να διατηρηθεί η ευαίσθητη ισορροπία των βακτηρίων στο έντερο και το στόμα, είναι απαραίτητες οι ίνες. Τα νέα ευρήματα υποδεικνύουν πως η έλλειψη ινών μπορεί να κάνει τις αποτοξινώσεις με χυμούς αιτία σοβαρών διαταραχών στο μικροβίωμα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
4. Ένα δημοφιλές συμπλήρωμα μπορεί επίσης να βλάψει το ήπαρ
Πληθαίνουν τα επιστημονικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία τα συμπληρώματα κουρκουμά ενδέχεται να οδηγήσουν σε ηπατική τοξικότητα και ηπατίτιδα, δηλαδή σε κατάσταση που οφείλεται σε φλεγμονή στο ήπαρ.
Ιδιαίτερη επικινδυνότητα παρουσιάζουν τα συμπληρώματα που περιέχουν μαύρο πιπέρι, επειδή το συστατικό αυτό αυξάνει σημαντικά την απορρόφηση του κουρκουμά από τον οργανισμό, με αποτέλεσμα να φτάνει σε ανθυγιεινά επίπεδα.
Έρευνα του 2024 εντόπισε έξι βότανα/συμπληρώματα με τη δυνητική δυνατότητα να προκαλέσουν βλάβη στο ήπαρ. Ο κουρκουμάς κατατάχθηκε στην κορυφή της λίστας.
Συνοπτικά
- Ο Saurabh Sethi, γαστρεντερολόγος, επισημαίνει τρεις τροφές που μπορούν να χειροτερέψουν τη λειτουργία του ήπατος: φρουκτόζη, βιομηχανικά έλαια και χυμούς φρούτων.
- Η υπερβολική πρόσληψη φρουκτόζης, κυρίως μέσω ζαχαρούχων ποτών και επεξεργασμένων τροφίμων, μπορεί να οδηγήσει σε λιπώδη νόσο του ήπατος.
- Τα βιομηχανικά έλαια με υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-6 λιπαρά ενδέχεται να προκαλέσουν φλεγμονή και οξειδωτικό στρες, που είναι επιβλαβή για το ήπαρ.
- Παρότι είναι φυσικοί, οι χυμοί φρούτων έχουν πολλή φρουκτόζη και ελάχιστες φυτικές ίνες, κάτι που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το σάκχαρο στο αίμα.
- Ο κουρκουμάς είναι δημοφιλές συμπλήρωμα, αλλά μπορεί να προκαλέσει ηπατική τοξικότητα και φλεγμονή. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν περιέχει μαύρο πιπέρι, το οποίο ενισχύει την απορρόφησή του.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/lipodes-ipar-3-trofes-poy-pyrodotoyn-epikindyni-fthora-apokalyptei-koryfaios-eidikos/11784
