Στην εκδήλωση «WELLBEING & the Campus» της Επιτροπής Υγείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ειδικοί ανέλυσαν τη συμβολή της πρόληψης, της άσκησης και της φροντίδας της σωματικής και ψυχικής υγείας.
Η καθηγήτρια Μαρία Ξηντάρη ανέδειξε τον εμβολιασμό ως βασικό εργαλείο πρόληψης. Από την πλευρά του, ο καθηγητής Σωτήρης Κάλφας μίλησε για τη σχέση της στοματικής υγείας με τη συνολική ευεξία.
Η Αθανασία Ζουρλαδάνη αναφέρθηκε στη συμβολή της άσκησης στη μακροπρόθεσμη υγεία, ενώ η κτηνίατρος Μαριάννα Αγγελίδου-Τσιφίδα παρουσίασε πώς η επαφή με ζώα ωφελεί την ψυχική υγεία και μίλησε για τη θεραπευτική ιππασία ως αποτελεσματική παρέμβαση.
Σε ενημερωτική συνάντηση με θέμα «WELLBEING & the Campus», επιστήμονες από διαφορετικά πεδία ανέλυσαν την αξία της πρόληψης, της άσκησης και της φροντίδας της σωματικής και ψυχικής υγείας. Την εκδήλωση διοργάνωσε η Επιτροπή Υγείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στο Αμφιθέατρο Ι του ΚΕΔΕΑ. Οι εισηγητές παρουσίασαν επιστημονικά δεδομένα για τη δημόσια υγεία, την πρόληψη και τις καθημερινές συνήθειες που διαμορφώνουν την ευεξία. Μετά τις παρουσιάσεις, ακολούθησε συζήτηση με το κοινό.
Εμβολιασμός: ένα πολύτιμο δώρο ζωής
Η καθηγήτρια Ιατρικής Βιοπαθολογίας – Μικροβιολογίας του ΑΠΘ, Μαρία Ξηντάρη, μίλησε για τον εμβολιασμό ως βασικό μέσο πρωτογενούς πρόληψης.
Η υγεία, όπως εξήγησε, δεν περιορίζεται στην απουσία ασθένειας, αλλά περιλαμβάνει πλήρη σωματική, κοινωνική και ψυχική ευεξία. Βασικό στοιχείο για την προστασία της δημόσιας υγείας είναι η πρωτογενής πρόληψη, δηλαδή η λήψη μέτρων πριν εκδηλωθεί μια νόσος.
Τα εμβόλια αποτελούν ίσως το σημαντικότερο δώρο για την υγεία, ανέφερε η κ. Ξηντάρη, σημειώνοντας πως έχουν σώσει περισσότερες παιδικές ζωές από κάθε άλλη ιατρική παρέμβαση. Πρόσθεσε ότι μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’40, τα λοιμώδη νοσήματα ήταν η κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως.
Με τον εμβολιασμό, το ανοσοποιητικό σύστημα «εκπαιδεύεται» να εντοπίζει και να αντιμετωπίζει πιθανούς παθογόνους μικροοργανισμούς, όπως τα βακτήρια και οι ιοί, σύμφωνα με την καθηγήτρια.
Η κ. Ξηντάρη αναφέρθηκε επίσης στην καθοριστική συνεισφορά του Edward Jenner. Το 1796 εισήγαγε τον εμβολιασμό κατά της ευλογιάς, συμβάλλοντας στην πορεία προς την ανάπτυξη της σύγχρονης ανοσοπροφύλαξης.
Ο εμβολιασμός προστατεύει από την ασθένεια και περιορίζει τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Συμβάλλει επίσης στον περιορισμό της μετάδοσης παθογόνων στην κοινότητα μέσω της λεγόμενης «ανοσίας αγέλης», προστατεύει τις ευάλωτες ομάδες και μπορεί να οδηγήσει στην εξάλειψη ορισμένων ασθενειών, όπως έχει συμβεί σε μεγάλο βαθμό με την πολιομυελίτιδα.
Η καθηγήτρια υπενθύμισε ότι τα λοιμώδη νοσήματα αφορούν ανθρώπους κάθε ηλικίας. Επίσης, αρκετά εμβόλια που χορηγούνται στην παιδική ηλικία δεν εξασφαλίζουν προστασία για όλη τη ζωή, γι’ αυτό χρειάζονται αναμνηστικές δόσεις, ιδίως καθώς η ανοσολογική άμυνα εξασθενεί με την πάροδο της ηλικίας.
Για τη σύνθεση των εμβολίων, εξήγησε ότι μπορεί να περιέχουν εξασθενημένους ή αδρανοποιημένους μικροοργανισμούς, μέρη μικροβίων ή αδρανοποιημένες τοξίνες. Συχνά, στη σύνθεσή τους υπάρχουν επίσης ανοσοενισχυτικά ή συντηρητικά, που βοηθούν να διατηρείται σταθερό το σκεύασμα.
Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, τόνισε, εμφανίζονται εξαιρετικά σπάνια. Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τα εμβόλια είναι ασύγκριτα μικρότεροι από τις επιπλοκές που είναι δυνατόν να προκαλέσει η ίδια η νόσος.
Η στοματική υγεία ενισχύει την άμυνα του οργανισμού
Ο καθηγητής Προληπτικής Οδοντιατρικής και Περιοδοντολογίας του ΑΠΘ, Σωτήρης Κάλφας, παρουσίασε τη σημασία της στοματικής υγείας για τη συνολική λειτουργία του οργανισμού και τόνισε ότι συμβάλλει στην άμυνα του σώματος.
Το στόμα αποτελεί μέρος του σώματος, ενώ η κατάσταση των δοντιών και των ούλων έχει άμεση επίδραση στη γενική υγεία, επισήμανε. Η οδοντική πλάκα, όταν συσσωρεύεται, μπορεί να οδηγήσει σε τερηδόνα, ουλίτιδα και περιοδοντίτιδα. Ο καθηγητής ανέφερε ακόμη ότι τα οδοντικά και περιοδοντικά νοσήματα συνδέονται με την καρδιαγγειακή νόσο, τις λοιμώξεις του αναπνευστικού, τον σακχαρώδη διαβήτη, τη νεφρική νόσο και τη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Πρόσθεσε ότι και ο κίνδυνος στυτικής δυσλειτουργίας φαίνεται να σχετίζεται με την κακή στοματική υγεία.
Για την πρόληψη είναι σημαντικό το σωστό βούρτσισμα, καθώς και η χρήση φθορίου, το οποίο αυξάνει την αντοχή των δοντιών στα οξέα. Αντιμικροβιακές ουσίες μπορούν επίσης να περιορίσουν την οδοντική πλάκα. Ο κ. Κάλφας σημείωσε ακόμη πως τη στοματική υγεία επηρεάζουν ουσιαστικά η διατροφή, η κληρονομικότητα και ο τρόπος ζωής.
Η άσκηση ως «κατάθεση» υγείας
Η Αθανασία Ζουρλαδάνη, μέλος του Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού του ΤΕΦΑΑ Θεσσαλονίκης με αντικείμενο τις αθλητικές δραστηριότητες σε κλειστούς χώρους, ανέδειξε τον ρόλο της σωματικής δραστηριότητας και του μυϊκού συστήματος. Όπως επισήμανε, το τελευταίο είναι το μεγαλύτερο σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού σε όγκο και μάζα.
Η άσκηση και η φροντίδα των μυών, όπως είπε, ισοδυναμούν με «κατάθεση στον τραπεζικό λογαριασμό της υγείας, της ευεξίας και της μακροζωίας».
«Όποιος δεν κινείται, ή νοσεί ή δεν ζει», ανέφερε χαρακτηριστικά. Εξήγησε ότι η σωματική δραστηριότητα, είτε είναι άθληση είτε οργανωμένη άσκηση με επίβλεψη ειδικών, βοηθά πολλά συστήματα του σώματος να λειτουργούν σωστά, μεταξύ των οποίων ο εγκέφαλος, το καρδιαγγειακό, το γαστρεντερικό και το ορμονικό.
Για όσους θα επέλεγαν μόνο ένα είδος άσκησης, εισηγήθηκε προπόνηση ενδυνάμωσης με αντιστάσεις δύο έως τρεις φορές εβδομαδιαίως. Παράλληλα, σημείωσε πως η αύξηση της κίνησης συνδέεται με περισσότερες πιθανότητες για μια μακρύτερη και καλύτερη ζωή.
Τα ζώα ως παράγοντας ψυχικής ισορροπίας
Η κτηνίατρος Μαριάννα Αγγελίδου-Τσιφίδα, υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Κτηνιατρικής του ΑΠΘ, μίλησε για την επίδραση των ζώων στη σωματική και ψυχική υγεία. Η επαφή μαζί τους, εξήγησε, μπορεί να έχει θετική επίδραση στον οργανισμό: αυξάνει την έκκριση ωκυτοκίνης, ορμόνης που σχετίζεται με το αίσθημα ασφάλειας, και περιορίζει την κορτιζόλη, η οποία συνδέεται με το στρες. Αναφέρθηκε επίσης στην ιπποθεραπεία, που εφαρμόζεται σε προγράμματα αποκατάστασης και υποστήριξης ανθρώπων με νευρολογικές ή αναπτυξιακές διαταραχές.
Η συμμετοχή σε προγράμματα ιπποθεραπείας και η επαφή με άλογα, σύμφωνα με την ίδια, ενδέχεται να βελτιώσουν την κινητικότητα, την ισορροπία και τη συγκέντρωση ανθρώπων με νευρολογικές παθήσεις, όπως η νόσος Πάρκινσον. Αντίστοιχα, αφορούν παιδιά και ενήλικες που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού.
Επιπλέον, ανέφερε ότι παρεμβάσεις αυτού του τύπου έχουν φανεί να αυξάνουν τη συμμετοχή των ασθενών στις θεραπευτικές διαδικασίες, να περιορίζουν το άγχος και να βελτιώνουν την ψυχική διάθεση. Η παρουσία σκύλων σε θεραπευτικά προγράμματα έχει επίσης συνδεθεί με μεγαλύτερη συμμετοχή των ασθενών, καθώς και με χαλάρωση και έκφραση των συναισθημάτων.
Τα ζώα, διευκρίνισε, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν ούτε τη θεραπεία ούτε τις ανθρώπινες σχέσεις. Μπορούν, ωστόσο, να αποτελέσουν έναν τρόπο σύνδεσης τόσο με τους άλλους όσο και με τον ίδιο μας τον εαυτό.
Τα βασικά σημεία
- Στην εκδήλωση του ΑΠΘ «WELLBEING & the Campus», οι επιστήμονες παρουσίασαν την πρόληψη, τη σωματική άσκηση και τη φροντίδα της υγείας ως βασικούς παράγοντες για καλύτερη ευεξία.
- Η καθηγήτρια Μαρία Ξηντάρη ανέδειξε τον εμβολιασμό ως βασικό εργαλείο πρόληψης και επισήμανε τον ρόλο του στη δημόσια υγεία.
- Ο καθηγητής Σωτήρης Κάλφας αναφέρθηκε στη σχέση της στοματικής υγείας με τη συνολική ευεξία και στις συνέπειες της ανεπαρκούς στοματικής υγιεινής.
- Η Αθανασία Ζουρλαδάνη υπογράμμισε ότι η άσκηση έχει σημασία για την υγεία σε βάθος χρόνου και πρότεινε προπόνηση ενδυνάμωσης.
- Η κτηνίατρος Μαριάννα Αγγελίδου-Τσιφίδα παρουσίασε τα οφέλη της επαφής με ζώα, μεταξύ άλλων της θεραπευτικής ιππασίας, για την ψυχική υγεία και την αποκατάσταση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/prolipsi-askisi-zoa-ta-mystika-gia-mia-zoi-gemati-ygeia/22447
